આજની દુનિયામાં લોકો માટે પોતાનું વતન છોડીને બીજા દેશોમાં સ્થાયી થવું વધુને વધુ સામાન્ય બની રહ્યું છે. લોકો સારી નોકરીઓ, સારું શિક્ષણ, સુરક્ષિત જીવન, વધુ આવક અને સુધારેલી સુવિધાઓની શોધમાં પોતાના જન્મસ્થળોથી દૂર જઈ રહ્યા છે. આ પ્રક્રિયાને માઈગ્રેશન કહેવામાં
દર વર્ષે 18 ડિસેમ્બરે વિશ્વભરમાં ઈન્ટરનેશનલ માઈગ્રન્ટ ડે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસનો હેતુ વિશ્વભરમાં રહેતા સ્થળાંતર કરનારાઓના યોગદાનનું સન્માન કરવાનો અને તેઓ જે સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે તેના પર લોકોનું ધ્યાન દોરવાનો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મતે, આજે અંદાજે 27 કરોડ 20 લાખ એટલે કે 272 મિલિયન લોકો તેમના દેશોની બહાર રહે છે. તેમાંથી લાખો લોકો બળજબરીથી સ્થળાંતરિત છે, જે દરરોજ નવા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે. તો ચાલો જાણીએ કે કયા દેશના લોકો સૌથી વધુ પોતાનો દેશ છોડી રહ્યા છે અને ભારત કયા સ્થાને છે.
યુનાઈટેડ નેશન્સ ઈન્ટરનેશનલ માઈગ્રેશન રિપોર્ટ 2024 મુજબ, દુનિયામાં ભારતના લોકો સૌથી વધુ વિદેશમાં સ્થળાંતર કરે છે. રિપોર્ટ પ્રમાણે લગભગ 1 કરોડ 81 લાખ ભારતીયો અન્ય દેશોમાં વસવાટ કરે છે, જેના કારણે ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો પ્રવાસી મોકલતો દેશ બની ગયો છે. ભારતીય વ્યાવસાયિકો, વિદ્યાર્થીઓ અને મજૂરોની વૈશ્વિક માંગ ખૂબ જ વધી રહી છે, જેના કારણે આ સંખ્યા વધી રહી છે. મેક્સિકો બીજા ક્રમે છે, જ્યાં 1 કરોડ 12 લાખ નાગરિકો વિદેશમાં રહે છે. રશિયા (1 કરોડ 8 લાખ) અને ચીન (1 કરોડ 5 લાખ) સાથે ત્રીજા અને ચોથા સ્થાને છે, જ્યારે બાંગ્લાદેશ (78 લાખ), ફિલિપાઇન્સ (65 લાખ), યુક્રેન (61 લાખ), પાકિસ્તાન (60 લાખ), ઇન્ડોનેશિયા (45 લાખ) અને નાઇજીરીયા (20 લાખ) પણ ટોચના દેશોમાં સામેલ છે. જ્યાંથી મોટી સંખ્યામાં લોકો સ્થળાંતર કરે છે. આ બધા દેશોમાં, લોકો મુખ્યત્વે સારી આર્થિક તકો, ઉચ્ચ શિક્ષણ, રોજગાર અને રાજકીય કારણોસર વિદેશ જાય છે.
તાજેતરના વર્ષોમાં ભારતમાં નાગરિકતાનો ત્યાગ કરનારા લોકોની સંખ્યામાં તીવ્ર વધારો થયો છે. સરેરાશ, દર વર્ષે લગભગ 2 લાખ ભારતીયો નાગરિકતાનો ત્યાગ કરે છે. છેલ્લા 5 વર્ષમાં, લગભગ 9 લાખ લોકોએ ભારતીય નાગરિકતાનો ત્યાગ કર્યો છે. તેનું મુખ્ય કારણ સારું જીવનધોરણ, વધુ પગારવાળી નોકરીઓ, વિદેશમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ અને સંશોધનની તકો છે. સરકારી આંકડા અનુસાર, 2011 થી 2024ની વચ્ચે 20 લાખથી વધુ ભારતીયો વિદેશમાં સ્થાયી થયા છે. 2022માં રેકોર્ડ 2.25 લાખ લોકોએ નાગરિકતા છોડી દીધી છે, તો 2023માં 2.16 લાખ લોકોએ દેશ છોડી દીધો છે અને 2024ના આંકડા હજુ આવવાના બાકી છે, પરંતુ આ સંખ્યા વધુ હોવાની ધારણા છે..
