ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે ઐતિહાસિક 9.12 લાખ કરોડ રૂપિયાનું બજેટ રજૂ કર્યું છે. આ બજેટમાં ખાસ કરીને મહિલા સશક્તિકરણ, રોજગાર અને કૃષિ વિકાસ પર ભાર મુકાયો છે.
ઉત્તર પ્રદેશના નાણામંત્રી સુરેશ ખન્નાએ રાજ્ય વિધાનસભામાં બજેટ રજૂ કરતાં જણાવ્યું કે આ વર્ષનું બજેટ ગયા વર્ષની સરખામણીએ અંદાજે 12.2 ટકા વધુ છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે 2025-26 દરમિયાન રાજ્યની પ્રતિ વ્યક્તિ આવક ₹1,20,000 સુધી પહોંચશે. સરકારનો દાવો છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા, ઔદ્યોગિક રોકાણ, રોજગાર સર્જન, મહિલા સશક્તિકરણ અને ખેડૂતોના વિકાસમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે.
આ બજેટમાં સૌથી મોટી જાહેરાતોમાંથી એક મુખ્યમંત્રી સમૂહ લગ્ન યોજના સંબંધિત છે. અત્યાર સુધી આ યોજનામાં દીકરીઓને લગ્ન માટે ₹51,000 આપવામાં આવતા હતા. હવે આ રકમ વધારીને ₹1.01 લાખ કરવામાં આવી છે. એટલે કે સહાય રકમ લગભગ બમણી કરી દેવામાં આવી છે.સરકારે આ યોજના માટે ₹750 કરોડની જોગવાઈ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ સહાય તમામ વર્ગોની દીકરીઓ માટે લાગુ રહેશે. તેનો હેતુ આર્થિક રીતે નબળા પરિવારોને દીકરીના લગ્નમાં મદદરૂપ થવાનો છે, જેથી તેઓ પર આર્થિક બોજ ઓછો પડે.
તે ઉપરાંત અનુસૂચિત જાતિના ગરીબ પરિવારોની પુત્રીઓ માટે લગ્ન અનુદાન યોજના હેઠળ ₹100 કરોડની જોગવાઈનો પ્રસ્તાવ છે. જ્યારે સામાન્ય વર્ગના ગરીબ પરિવારોની દીકરીઓ માટે ₹50 કરોડ ફાળવવાની યોજના છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ પગલું સમાજમાં સમાનતા અને મહિલા સશક્તિકરણ તરફ મહત્વપૂર્ણ છે.
બજેટમાં યુવાનો માટે રોજગાર અને તાલીમના અવસરો વધારવા ખાસ યોજના રજૂ કરવામાં આવી છે. રાજ્યમાં હાલના તાલીમ કેન્દ્રોનો વિસ્તાર કરવામાં આવશે અને નવા કેન્દ્રો પણ શરૂ કરાશે. સરકાર જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી (PPP) મોડલ હેઠળ ખાનગી ક્ષેત્રને પણ જોડશે, જેથી રોજગાર તાલીમ અને પ્લેસમેન્ટ કેન્દ્રો વધુ અસરકારક રીતે કાર્ય કરી શકે. મહિલાઓની કાર્યબળમાં ભાગીદારી વધારવા માટે ખાસ તાલીમ કેન્દ્રો સ્થાપિત કરાશે, જે મહિલાઓને કૌશલ્ય વિકાસ અને નોકરી મેળવવામાં મદદરૂપ થશે.
કૃષિ ક્ષેત્રમાં પણ મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે. વિશ્વ બેંકના સહયોગથી UP-AGRIZ પ્રોજેક્ટ હેઠળ કૃષિ નિકાસ કેન્દ્ર સ્થાપિત કરવામાં આવશે. તેનો હેતુ કૃષિ ઉત્પાદનોની નિકાસ વધારવાનો અને ખેડૂતોની આવકમાં સુધારો કરવાનો છે. સરકાર ઉદ્યોગોને સરળ નોંધણી અને લાઇસન્સિંગ પ્રક્રિયા દ્વારા સહાય કરશે, જેથી વેપાર અને રોકાણ માટે અનુકૂળ વાતાવરણ સર્જાય. આ પગલાં રાજ્યના આર્થિક વિકાસને વધુ ગતિ આપશે.
કુલ મળીને, UP બજેટ 2026માં મહિલા સશક્તિકરણ, દીકરીઓના કલ્યાણ, યુવાનોના રોજગાર અને ખેડૂતોની સમૃદ્ધિ પર વિશેષ ભાર મૂકાયો છે. ખાસ કરીને સમૂહ લગ્ન યોજનામાં સહાય રકમ વધારવાનો નિર્ણય ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે મોટી રાહત સાબિત થઈ શકે છે.
