દેશભરમાં વધી રહેલા ગરમીના મોજાને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યોને ચેતવણી જારી કરી છે. ઇન્ટરનેશનલ મેડિકલ સેન્ટર (IMD) અનુસાર, તાપમાન સામાન્યથી ઉપર રહેવાની ધારણા છે અને ઘણા વિસ્તારોમાં ગરમીના મોજા આવવાની શક્યતા છે, અને આરોગ્ય સેવાઓ અને વહીવટીતંત્રને સંપૂર્ણપણે તૈયાર રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
દેશમાં વધતી જતી ગરમીના મોજાને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકાર સંપૂર્ણપણે સતર્ક થઈ ગઈ છે. ગરમીની અસર ઓછી કરવા અને જાહેર સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે, રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને જરૂરી નિર્દેશો જારી કરવામાં આવ્યા છે. 23 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ, આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયના સચિવ પુણ્ય સલિલા શ્રીવાસ્તવે તમામ રાજ્યોના મુખ્ય સચિવોને પત્ર લખીને તેમની તૈયારીઓને મજબૂત બનાવવા વિનંતી કરી.
પત્રમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે આગામી મહિનાઓમાં ગરમીના મોજામાં વધુ વધારો થવાની ધારણા છે. IMD ની નવીનતમ આગાહી (વરસાદ ક્યારે પડશે) અનુસાર, એપ્રિલ અને જૂન 2026 વચ્ચે દેશના ઘણા ભાગોમાં તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ રહેવાની ધારણા છે.ખાસ કરીને પૂર્વી, મધ્ય અને ઉત્તરપશ્ચિમ ભારતમાં તેમજ દક્ષિણપૂર્વમાં ગરમીના મોજાની તીવ્રતા વધવાની ધારણા છે. ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ, તમિલનાડુ, પુડુચેરી અને આંધ્રપ્રદેશ જેવા રાજ્યો તીવ્ર ગરમીનો ભોગ બનવાની શક્યતા વધુ છે. ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટકના કેટલાક ભાગોમાં પણ ગરમીના મોજાની આગાહી છે.
હવામાન વિભાગ સતત લોકોને સાવધાની રાખવાની સલાહ આપી રહ્યું છે. કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યોને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તમામ હોસ્પિટલો અને આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં ગરમીના પ્રકોપના સંચાલન માટે જરૂરી વ્યવસ્થાઓ હોય. ગરમીના પ્રકોપના સંચાલન એકમોને સક્રિય કરવા જોઈએ અને એમ્બ્યુલન્સ સેવાઓ સંપૂર્ણપણે તૈયાર રાખવી જોઈએ.વધુમાં, સરકારને ગરમીથી બચવા માટે લોકોને સમયાંતરે ચેતવણીઓ અને સલાહ આપવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. સરકારે એવો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે કે હીટ સ્ટ્રોકના કેસ સંબંધિત માહિતી તાત્કાલિક મંત્રાલયના પોર્ટલ પર અપલોડ કરવામાં આવે જેથી પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી શકાય.
આ પડકારનો સામનો ફક્ત વધુ સારા આયોજન અને સંકલન દ્વારા જ કરી શકાય છે. રાજ્યોને પણ નિયમિતપણે તેમની તૈયારીઓની સમીક્ષા કરવા અને બેદરકારીને કારણે કોઈ જીવ ન જાય તેની ખાતરી કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે. હાલમાં, દેશના ઘણા ભાગોમાં ગરમીનું મોજું (કાલ કા મૌસમ) પહેલાથી જ તીવ્ર બની ગયું છે.ઉત્તર ભારત, પશ્ચિમ ભારત અને મધ્ય ભારતના ઘણા શહેરોમાં તાપમાન 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી ઉપર વધી ગયું છે. કેટલીક જગ્યાએ પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ છે. બાંદામાં 47.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન નોંધાયું હતું, જે સિઝનના સૌથી વધુ તાપમાનમાંનું એક હતું.
વધુમાં, અમરાવતી, વર્ધા, જેસલમેર અને અકોલા જેવા શહેરોમાં તાપમાન 46 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ નોંધાયું છે. બાડમેર અને ખજુરાહોમાં પણ તીવ્ર ગરમીનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે, તાપમાન 46 ડિગ્રી સેલ્સિયસની આસપાસ છે. દરમિયાન, કોટા, ચિત્તોડગઢ, ઝાંસી, યવતમાલ અને ચંદ્રપુર જેવા શહેરોમાં તાપમાન 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ નોંધાયું છે.ચિંતાજનક વાત એ છે કે ઘણી જગ્યાએ તાપમાન સામાન્ય કરતા 3 થી 5 ડિગ્રી વધારે નોંધાયું છે, જેના કારણે ગરમીની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. તેથી, લોકોએ ખાસ સાવચેતી રાખવાની
રાજધાની દિલ્હીમાં ગરમીની અસર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. આજે અહીં તાપમાન 44 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયું હતું. રિજ વિસ્તારમાં 43.8 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને સફદરજંગમાં 42.3 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું. આગામી દિવસોમાં રાહતની આશા ઓછી છે. હવામાન વિભાગે લોકોને બપોરના સમયે બહાર ન નીકળવાની, પુષ્કળ પાણી પીવાની અને હળવા કપડાં પહેરવાની સલાહ આપી છે. બાળકો, વૃદ્ધો અને બીમાર લોકોએ ખાસ કાળજી રાખવાની જરૂર છે.એકંદરે, આ વર્ષની ગરમીની અસરો નોંધપાત્ર રીતે વધુ ખરાબ છે. કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે સાથે મળીને કામ કરી રહી છે, પરંતુ લોકોએ પોતાની સલામતી માટે સતર્ક રહેવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
