અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો આજે ભારતની મુલાકાતે આવ્યા છે. તેઓ 26 મેના રોજ નવી દિલ્હીમાં ક્વાડ વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં ભાગ લેશે, તેમની સાથે ઓસ્ટ્રેલિયાના વિદેશ મંત્રી પેની વોંગ અને જાપાનના વિદેશ મંત્રી તોશિમિત્સુ મોટેગી પણ હશે. આ તેમની ભારતની પહેલી મુલાકાત છે.
અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો આજથી શરૂ થઈને 26 મે સુધી ચાર દિવસની સત્તાવાર મુલાકાતે ભારત પહોંચ્યા છે. વિદેશ મંત્રી તરીકે આ તેમની પહેલી ભારત મુલાકાત છે અને ભારત-અમેરિકા દ્વિપક્ષીય સંબંધો માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ મુલાકાતમાં ઉર્જા સુરક્ષા મુખ્ય વિષય રહેશે. ક્વાડ વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક માટે માર્કો રુબિયોના એજન્ડામાં ઉર્જા સુરક્ષા, વેપાર, સંરક્ષણ સહયોગ અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ભાગીદારી મુખ્ય વિષયો હશે. આધુનિક સંરક્ષણ સાધનો માટે ટેકનોલોજીના ટ્રાન્સફર પર પણ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
ભારત જતા પહેલા વોશિંગ્ટનમાં મીડિયા સાથેની વાતચીત દરમિયાન, અમેરિકાના વિદેશ મંત્રીએ ભારતને એક મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર ગણાવ્યું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા ભારત સાથે ઊર્જા, વેપાર અને સંરક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં સહયોગ મજબૂત કરવા માટે કામ કરી રહ્યું છે. તેમણે સંકેત આપ્યો હતો કે આ મુલાકાત દરમિયાન અનેક વ્યૂહાત્મક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે, જેનો હેતુ દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવાનો છે.
ઊર્જા સહયોગ વધારવાની તકો પર ચર્ચા કરવામાં આવશે – વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં અસ્થિરતા વચ્ચે, બંને દેશો પુરવઠા સુરક્ષા અને સહયોગ માટે નવી તકો પર ચર્ચા કરશે. જોકે, હાલમાં કોઈ નવી નીતિ કે મોટા કરારની કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. યુએસ એમ્બેસી તરફથી સંદેશ – યુએસ એમ્બેસીએ આ મુલાકાત વિશે X પર લખ્યું હતું કે મુક્ત અને ખુલ્લા ઈન્ડો-પેસિફિક માટે ભાગીદારી આ મુલાકાતનો મુખ્ય સંદેશ છે. પ્રાદેશિક સુરક્ષાથી લઈને મહત્વપૂર્ણ ખનિજો માટે સપ્લાય ચેઈનને વૈવિધ્યીકરણ કરવા સુધી, રુબિયોની ભારત મુલાકાત ક્વાડ ભાગીદારીના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે. રુબિયો ચાર શહેરોની મુલાકાત લેશે – તેમના રોકાણ દરમિયાન, માર્કો રુબિયો કોલકાતા, આગ્રા, જયપુર અને નવી દિલ્હીની મુલાકાત લેશે. આ પ્રવાસ સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
માર્કો રુબિયો આજે સવારે કોલકાતા પહોંચ્યા. ત્યાં એક કાર્યક્રમમાં હાજરી આપ્યા બાદ, તેઓ નવી દિલ્હી જશે અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુલાકાત કરશે. ભારતમાં અમેરિકાના રાજદૂત સર્જિયો ગોરે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોના કોલકાતા આગમન અંગે પોસ્ટ કરી હતી.
વિદેશ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, તેમની મુલાકાત દરમિયાન, રુબિયો રાજધાની દિલ્હી સહિત ભારતના મુખ્ય શહેરોની મુલાકાત લેશે અને વરિષ્ઠ નેતૃત્વ સાથે વિવિધ વ્યૂહાત્મક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરશે. દ્વિપક્ષીય સહયોગ વધારવા માટે આ મુલાકાત અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. સ્વીડનમાં નાટો વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં હાજરી આપ્યા બાદ રૂબિયો ભારત જવા રવાના થયા. સ્વીડન જતા પહેલા, તેમણે જણાવ્યું હતું કે વોશિંગ્ટન ભારત સાથે તેની ઊર્જા ભાગીદારીને નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તૃત કરવા આતુર છે. નવી દિલ્હી જેટલી ઊર્જા ખરીદવા તૈયાર છે તેટલી સપ્લાય કરવા માટે અમેરિકા તૈયાર છે.
ભારત-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં વ્યૂહાત્મક સહયોગને મજબૂત બનાવવા માટે, ભારત 26 મેના રોજ ક્વાડ વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકનું આયોજન કરશે. વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરના આમંત્રણ પર, ઓસ્ટ્રેલિયાના વિદેશ મંત્રી પેની વોંગ, જાપાનના વિદેશ મંત્રી તોશિમિત્સુ મોટેગી અને અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો આ બેઠકમાં ભાગ લેવા માટે નવી દિલ્હી આવી રહ્યા છે. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ બેઠક મુક્ત અને સમાવિષ્ટ ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રના સહિયારા દ્રષ્ટિકોણને આગળ વધારવા તરફ એક મોટું પગલું હશે. આ બેઠકમાં અગાઉની ક્વાડ બેઠકોમાં થયેલી પ્રગતિ અને સહયોગ વધારવા માટે લેવામાં આવેલા પગલાંની સમીક્ષા કરવામાં આવશે. ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં તાજેતરના વિકાસ અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવશે. આ બેઠક દરમિયાન, ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના વિદેશ પ્રધાનો જયશંકર સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠકો પણ કરશે. બધા નેતાઓ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને સૌજન્ય મુલાકાત કરે તેવી પણ અપેક્ષા છે.
વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક ભૂરાજનીતિની દ્રષ્ટિએ આ બેઠક મહત્વપૂર્ણ છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૂરાજકીય તણાવ વચ્ચે, ચીનના પ્રભાવ વચ્ચે પ્રદેશમાં શક્તિનું સંતુલન જાળવવા માટે મુક્ત અને ખુલ્લા ઈન્ડો-પેસિફિક પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટિ કરવી જરૂરી છે. મુખ્ય બેઠકની બાજુમાં દ્વિપક્ષીય ચર્ચાઓ ભારતને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે તેના વ્યૂહાત્મક, વેપાર અને સંરક્ષણ સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવાની તક પૂરી પાડશે. રાજધાનીમાં આ બેઠક યોજવાથી વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ પર ભારતની વધતી જતી ભૂમિકાને મજબૂતી મળે છે.
