ઉત્તર ભારત હાલમાં તીવ્ર ગરમી અને ગરમીના મોજાથી પીડાઈ રહ્યું છે. રાજસ્થાનના શ્રીગંગાનગરમાં તાપમાન 48.2 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું છે, જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશના બાંદામાં ભીષણ ગરમીનો સામનો ચાલુ રહ્યો છે. હવામાન વિભાગે નવા પશ્ચિમી વિક્ષેપની અસરને કારણે આગામી થોડા દિવસોમાં વરસાદ, જોરદાર પવન અને તાપમાનમાં 6 થી 8 ડિગ્રીનો ઘટાડો થવાની આગાહી કરી છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગરમીનો સામનો કરવા માટે તમામ વિભાગોને સતર્ક રહેવા પણ જણાવ્યું છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ…
ઉત્તર ભારત હાલમાં તીવ્ર ગરમી અને ગરમીના મોજાથી પીડાઈ રહ્યું છે. નૌતાપા દરમિયાન લાગેલી આગને કારણે લોકોનું જીવન મુશ્કેલ બન્યું છે. સવાર પડતાં જ તીવ્ર સૂર્યપ્રકાશ અને ગરમ પવનોની અસર શરૂ થઈ જાય છે. રાજસ્થાનથી ઉત્તર પ્રદેશ, દિલ્હી, હરિયાણા અને મધ્યપ્રદેશ સુધીના ઘણા રાજ્યોમાં તાપમાન 45 ડિગ્રીને પાર કરી ગયું છે. બુધવારે, રાજસ્થાનના શ્રીગંગાનગરમાં દેશમાં સૌથી વધુ તાપમાન 48.2 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું, જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશનું બાંદા 47.8 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સાથે બીજા ક્રમે રહ્યું હતું. જોકે, હવામાન વિભાગે આગામી દિવસોમાં રાહતની આશા વ્યક્ત કરી છે. નવા પશ્ચિમી વિક્ષેપના સક્રિય થવાથી, ઘણા રાજ્યોમાં વરસાદ, જોરદાર પવન અને તાપમાનમાં ઘટાડો થવાની સંભાવના છે.
આ ઉનાળો કેમ વધુ ખતરનાક બન્યો છે?
આ વખતે, નૌતાપા દરમિયાન ગરમીએ છેલ્લા ઘણા વર્ષોના રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે. હવામાનશાસ્ત્રીઓના મતે, જ્યારે મેદાની વિસ્તારોમાં તાપમાન 45 ડિગ્રીથી ઉપર પહોંચે છે, ત્યારે તેને ગરમીનું મોજું તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે, જ્યારે 47 ડિગ્રીથી ઉપરનું તાપમાન તીવ્ર ગરમીનું મોજું માનવામાં આવે છે. ઉત્તર ભારતના ઘણા ભાગો હાલમાં આ પરિસ્થિતિનો અનુભવ કરી રહ્યા છે. દિલ્હી-એનસીઆર, હરિયાણા અને ચંદીગઢમાં તાપમાન 44 થી 46 ડિગ્રી સેલ્સિયસની વચ્ચે રહે છે. ગરમ પવનો અને તીવ્ર સૂર્યપ્રકાશને કારણે, બપોરે રસ્તાઓ ઉજ્જડ થઈ ગયા છે. મજૂરો, રિક્ષાચાલકો અને ખુલ્લામાં કામ કરતા લોકો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થઈ રહ્યા છે.
શું પશ્ચિમી વિક્ષેપ રાહત લાવશે?
હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે કે ગુરુવારથી એક નવો વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ સક્રિય થઈ રહ્યો છે. તેની અસરથી શુક્રવારથી ઉત્તર ભારતના ઘણા ભાગોમાં હવામાન બદલાઈ શકે છે. વાવાઝોડા, ધૂળના તોફાન અને ભારે પવન સાથે હળવો વરસાદ થવાની સંભાવના છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, તાપમાનમાં 6 થી 8 ડિગ્રી સેલ્સિયસનો ઘટાડો થઈ શકે છે, જેનાથી ગરમીથી થોડી રાહત મળશે. જોકે, નિષ્ણાતો કહે છે કે આ રાહત કામચલાઉ રહેશે અને જૂનની શરૂઆતમાં ગરમી ફરી તીવ્ર બની શકે છે. હાલ માટે, લોકોને આગામી બે થી ત્રણ દિવસ માટે સાવધાની રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગરમી વિશે શું કહ્યું?
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગરમી અને ગરમીના મોજા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતા, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તમામ મંત્રાલયો અને રાજ્ય સરકારોને સતર્ક રહેવા નિર્દેશ આપ્યો. કેબિનેટ બેઠકમાં વડા પ્રધાને કહ્યું કે આ વિશાળ પડકારનો સામનો કરવા માટે સમગ્ર દેશે સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ. તેમણે ખાસ કરીને આરોગ્ય અને જળશક્તિ મંત્રાલયોને સતર્ક રહેવા નિર્દેશ આપ્યો જેથી ગરમીના મોજાથી પ્રભાવિત લોકોને તાત્કાલિક સારવાર અને પાણી પુરવઠો મળી શકે. વડા પ્રધાને લોકોને પણ ભીષણ તડકામાં બિનજરૂરી રીતે બહાર ન જવા અને પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી અને પ્રવાહીનો વપરાશ કરવાની અપીલ કરી.
લોકોએ શું ધ્યાન આપવું જોઈએ?
ડોક્ટરો અને હવામાન વિભાગે લોકોને આ તીવ્ર ગરમી દરમિયાન ખાસ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપી છે.
વૃદ્ધો, બાળકો અને બીમાર લોકોને બપોરના સમયે ઘરની બહાર ન નીકળવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.
તેમને માથું ઢાંકવાની, પાણી સાથે રાખવાની અને બહાર નીકળતી વખતે હળવા કપડાં પહેરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
સતત વધતી ગરમી વીજળી અને પાણીની માંગને પણ અસર કરી રહી છે.
ઘણા શહેરોમાં વીજળીનો વપરાશ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયો છે.
ઉત્તર પ્રદેશ અને દિલ્હીમાં હવામાન ચેતવણી શું છે?
ઉત્તર પ્રદેશના હવામાન વિભાગે 28 થી 31 મે દરમિયાન અનેક જિલ્લાઓમાં પૂર્વ-ચોમાસાના વરસાદ અને ભારે વાવાઝોડા માટે ચેતવણી જારી કરી છે. ગાઝિયાબાદ, હાપુડ અને સહારનપુર સહિત અનેક જિલ્લાઓમાં ભારે પવન અને કરા પડવાની આગાહી કરવામાં આવી છે. 29 મેના રોજ પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં 100 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાતા વાવાઝોડા માટે રેડ એલર્ટ જારી કરવામાં આવ્યું છે. દિલ્હીમાં પણ ભારે પવન અને હળવો વરસાદ થવાની સંભાવના છે. હવામાન વિભાગનું કહેવું છે કે હવામાનમાં અચાનક ફેરફારથી ધૂળના તોફાન અને વીજળી પણ પડી શકે છે.
