અમેરિકાએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં નૌકાદળ નાકાબંધી કડક રીતે લાગુ કરી છે. 60 દિવસના યુદ્ધવિરામને લંબાવવા માટે ઈરાન સાથે વાટાઘાટો ચાલી રહી હોવા છતાં, પરમાણુ પરિસ્થિતિઓ અને લેબનોન વિવાદને કારણે બંને પક્ષો અંતિમ કરાર પર પહોંચી શક્યા નથી.
અમેરિકાના યુદ્ધ સચિવ પીટ હેગસેથે હાલમાં સિંગાપોર સુરક્ષા પરિષદમાં એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અમેરિકાની નૌકાદળ નાકાબંધી સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં છે. આ નિવેદન ત્યારે આવ્યું છે જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાન સાથે 60 દિવસના યુદ્ધવિરામ પર વિચાર કરી રહ્યા છે. આ નાકાબંધીએ વિશ્વના આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગમાં શિપિંગ અટકાવી દીધું છે. અમેરિકાની કાર્યવાહીને કારણે એપ્રિલના મધ્યથી 100 થી વધુ વેપારી જહાજોને પાછા ફેરવી દેવામાં આવ્યા છે.
યુએસ યુદ્ધ માટે તૈયાર: પીટ હેગસેથે
આંતરરાષ્ટ્રીય નેતાઓ સાથે મુલાકાત બાદ યુએસ યુદ્ધ સચિવે કડક વલણ અપનાવ્યું. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો જરૂરી હોય તો અમેરિકા યુદ્ધ ફરી શરૂ કરી શકે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ હેતુ માટે યુએસ શસ્ત્રોના ભંડાર સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે પણ સોશિયલ મીડિયા પર આ વાતની પુષ્ટિ કરી હતી. સેનાએ જણાવ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રમાં યુએસ દળો સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. દરમિયાન, ઈરાન ઢીલ કરવા તૈયાર નથી. ઈરાની સેનાએ શનિવારે એક અમેરિકન ડ્રોનને તોડી પાડવાનો દાવો કર્યો હતો. દરમિયાન, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી વૈશ્વિક બજારમાં સતત તણાવ વધી રહ્યો છે.
યુદ્ધવિરામ કરારની શરતો અને વિવાદો શું છે?
પાકિસ્તાની મધ્યસ્થીઓની મદદથી એક કામચલાઉ કરાર તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. તેનો હેતુ બંને દેશો વચ્ચે દુશ્મનાવટ અટકાવવાનો છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે વ્હાઇટ હાઉસના સિચ્યુએશન રૂમમાં બે કલાકની બેઠક યોજી હતી. જોકે, કરાર હજુ સુધી અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યો નથી. આ કરાર અંગે બંને પક્ષો વચ્ચેના મુખ્ય વિવાદો નીચે મુજબ છે:
પરમાણુ પ્રતિબંધો: અમેરિકા શરત રાખે છે કે ઈરાન ક્યારેય પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવશે નહીં. ઈરાન આને તેની સાર્વભૌમત્વનું ઉલ્લંઘન માને છે.
મુક્ત વેપાર: ટ્રમ્પ ઇચ્છે છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંપૂર્ણપણે ટોલ-ફ્રી હોય. ઈરાન કહે છે કે તે નાકાબંધી હટાવ્યા પછી જ જહાજોને પસાર થવા દેશે.
દરિયાઈ ખાણો: કરાર હેઠળ, ઈરાને 30 દિવસની અંદર દરિયાઈ ખાણો દૂર કરવી પડશે. અમેરિકાએ પહેલાથી જ અનેક ખાણોનો નાશ કરવાનો દાવો કર્યો છે.
લેબનોન કટોકટી રાજદ્વારી ગણતરીઓને જટિલ બનાવે છે
લેબનોન મોરચો આ સમગ્ર વિવાદમાં સૌથી મોટો અવરોધ બની ગયો છે. ઈરાન કહે છે કે લેબનોન કટોકટી ઉકેલાય ત્યાં સુધી અમેરિકા સાથે કોઈ કરાર થશે નહીં. દરમિયાન, ઇઝરાયેલી સેના લેબનોનમાં 30 કિલોમીટર ઘૂસી ગઈ છે. ત્યાંના ગામડાઓ ખાલી કરવાના આદેશો જારી કરવામાં આવ્યા છે. બંને દેશોના લશ્કરી પ્રતિનિધિઓ પેન્ટાગોનમાં સીધી વાતચીત પણ કરી રહ્યા છે. રાજદ્વારી વાટાઘાટો છતાં, જમીન પર યુદ્ધનો ભય યથાવત છે.
