અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથેના પ્રસ્તાવિત કરારમાં ફેરફારોની માંગ કરી છે. તેમણે પરમાણુ પ્રતિબદ્ધતાઓને કડક બનાવવા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા પર ભાર મૂક્યો છે. આર્થિક રાહત અંગે પણ મતભેદો છે, અને નવા સુધારાઓ પછી કરારનું ભવિષ્ય અને સમયરેખા અનિશ્ચિત બની ગઈ છે.
અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથેના પ્રસ્તાવિત કરારનો મુસદ્દો પાછો મોકલી દીધો છે અને ઘણા મહત્વપૂર્ણ ફેરફારોની માંગ કરી છે. આ બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી વાટાઘાટોને લંબાવી શકે છે અને કરાર અંગે નવી અનિશ્ચિતતા ઊભી કરી શકે છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, તેમના સલાહકારો સાથેની બેઠકમાં, ટ્રમ્પે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર વધુ કડક શરતો ઉમેરવાની માંગ કરી હતી. તેમણે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના સંપૂર્ણ ઉદઘાટનને કરારનો મુખ્ય ભાગ બનાવવાનો પણ આગ્રહ રાખ્યો હતો.
ટ્રમ્પ ઈરાનના આર્થિક રાહત પેકેજથી પણ સાવચેત છે
ટ્રમ્પ ઈરાનને ઓફર કરાયેલા આર્થિક રાહત પેકેજ અંગે પણ સાવધ હોવાનું કહેવાય છે. તેમને ડર છે કે જો ઈરાનને વધુ નાણાકીય છૂટ આપવામાં આવે છે, તો તેની તુલના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાના શાસનકાળના પરમાણુ કરાર સાથે થઈ શકે છે, જેની ટ્રમ્પે અગાઉ ટીકા કરી છે. થોડા દિવસો પહેલા જ ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે કરાર તેના અંતિમ તબક્કાની નજીક છે અને બંને દેશો વચ્ચેનો તણાવ ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થઈ શકે છે. યુએસ અધિકારીઓએ એવો પણ સંકેત આપ્યો હતો કે એક કરાર વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે જે સંઘર્ષને અટકાવશે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે ફરીથી ખોલશે અને ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર વધુ વાટાઘાટો માટે માર્ગ મોકળો કરશે.
બે કલાકની બેઠક પછી પણ કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી
જોકે, શુક્રવારે લગભગ બે કલાકની બેઠક પછી પણ કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા ઈરાનના અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારને જપ્ત કરીને નાશ કરવા માંગે છે. બીજી તરફ, ઈરાન કહે છે કે વર્તમાન વાટાઘાટો તેના પરમાણુ કાર્યક્રમની તકનીકી વિગતો પર ચર્ચા કરી રહી નથી. બંને પક્ષો વચ્ચે નાણાકીય મુદ્દાઓ પર પણ મતભેદો ચાલુ છે. ટ્રમ્પ કહે છે કે કરારમાં નાણાકીય વિનિમયની કોઈ ચર્ચા થઈ નથી, જ્યારે ઈરાન માને છે કે કોઈપણ કરારમાં આર્થિક જોગવાઈઓ શામેલ હોવી જોઈએ.
ઈરાન-યુએસ કરાર પર મંતવ્યો
દરમિયાન, ઈરાની સંસદના અધ્યક્ષ મોહમ્મદ બાઘર કાલિબાફે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી ઈરાનના અધિકારો અને હિતોનું રક્ષણ ન થાય ત્યાં સુધી અમેરિકા સાથે કોઈપણ કરારને મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ફક્ત વચનો પર આધાર રાખી શકાય નહીં અને ઈરાનને નક્કર લાભો મળવા જ જોઈએ. દરમિયાન, યુએસ સેનેટર ક્રિસ કુન્સે જણાવ્યું હતું કે ટ્રમ્પ દ્વારા નિર્ધારિત શરતો કાગળ પર વાજબી લાગે છે, પરંતુ તેનો અમલ કરવો, ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે, મુશ્કેલ બનશે. હાલમાં, બંને દેશો વચ્ચે કરારની ભાષા અને શરતો પર વાટાઘાટો ચાલી રહી છે, પરંતુ નવા ફેરફારોની માંગણીઓ સાથે, અંતિમ કરાર ક્યારે થશે તે સ્પષ્ટ નથી.
