સરકાર આજે સંસદમાં વિદેશી યોગદાન (FCRA) બિલ રજૂ કરી શકે છે. જોકે, અંધાધૂંધી અને હોબાળા વચ્ચે, ચિંતાનો વિષય એ છે કે 20 જુલાઈથી શરૂ થયેલા ચોમાસુ સત્રમાં છેલ્લા 15 દિવસમાં લોકસભામાં એક પણ પ્રશ્નકાળ પૂર્ણ થયો નથી. સરકાર આ મડાગાંઠને ઉકેલવા માટે શું કરશે તેના પર બધાની નજર છે.
વિદેશી યોગદાન (નિયમન) સુધારા બિલ (FCRA), 2026, ગુરુવારે લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવી શકે છે જેથી NGO દ્વારા વિદેશી દાનના ઉપયોગમાં પારદર્શિતા લાવી શકાય અને કાનૂની છટકબારીઓને દૂર કરી શકાય. આ બિલ માર્ચમાં બજેટ સત્ર દરમિયાન રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું પરંતુ લોકસભામાં પસાર થવામાં નિષ્ફળ ગયું. સૂત્રો સૂચવે છે કે શાહ બિલ રજૂ કરવામાં આવશે ત્યારે સંસદમાં બોલશે.
FCRA શા માટે ખાસ છે?
વાસ્તવમાં, આ બિલ આ વર્ષે 25 માર્ચે લોકસભામાં પણ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસ્તાવિત કાયદાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બિન-સરકારી સંસ્થાઓ (NGO) દ્વારા વિદેશી દાનના ઉપયોગમાં પારદર્શિતા લાવવાનો, કાનૂની છટકબારીઓ દૂર કરવાનો અને વિદેશી ભંડોળથી બનાવેલી સંપત્તિનું સંચાલન કરવાનો છે.
રાહુલ ગાંધીએ કિરેન રિજિજુ સમક્ષ કઈ શરતો મૂકી?
અગાઉ, ચાલુ સંસદીય ગતિરોધને તોડવાના પ્રયાસમાં, સંસદીય બાબતોના પ્રધાન કિરેન રિજિજુએ બુધવારે લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી સાથે મુલાકાત કરી હતી. તેમણે ચોમાસા સત્રના બાકીના સમયગાળા દરમિયાન ગૃહનું સુગમ સંચાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેમનો સહયોગ માંગ્યો હતો. જોકે, રાહુલ ગાંધીએ ગૃહમંત્રી અમિત શાહના નિવેદન અને રામ મંદિરમાં પ્રસાદની ચોરી પર ગૃહમાં ચર્ચા કરવાની શરત મૂકી હતી. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું હતું કે તેઓ તેમની સંમતિ વિના સરકારને સહકાર આપશે નહીં.
વિદ્યાર્થી વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસ બળના ઉપયોગ અંગે અમિત શાહના નિવેદનની માંગ
સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે વિપક્ષના નેતા અને રિજિજુએ સંસદ સંકુલમાં રાહુલના કાર્યાલયમાં 50 મિનિટની બેઠકમાં ગતિરોધ તોડવાના મુદ્દા પર ચર્ચા કરી હતી. બેઠક દરમિયાન પ્રિયંકા ગાંધી પણ હાજર હતા. રાહુલે રિજિજુને જણાવ્યું હતું કે NEET પેપર લીકનો વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલી હિંસા પર ગૃહમંત્રી અમિત શાહનું નિવેદન અને અયોધ્યામાં રામ મંદિર માટે દાનમાં આપેલા ભંડોળની કથિત ચોરી પર ચર્ચા ગૃહની કામગીરી માટે જરૂરી શરતો છે. વિપક્ષ ગૃહની કાર્યવાહીમાં શાહની ગેરહાજરી પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યું છે. છેલ્લા 10 દિવસમાં ગાંધી સાથે રિજિજુની આ બીજી મુલાકાત છે.
મહિલા અનામત અને સીમાંકન અંગે તેમના શું મંતવ્યો છે?
બેઠક દરમિયાન, રિજિજુએ 131મા બંધારણીય સુધારા બિલ પર વિપક્ષના નેતાના મંતવ્યો જાણવાની માંગ કરી, જે મહિલા અનામત અને લોકસભા અને વિધાનસભા બેઠકોના સીમાંકન સાથે સંબંધિત છે. રાહુલે કહ્યું કે તેઓ સાથી પક્ષો સાથે પરામર્શ કર્યા પછી કોઈપણ માહિતી આપશે. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે બેઠક દરમિયાન, રિજિજુએ ચોમાસુ સત્ર લંબાવવાનો કે ખાસ સત્ર બોલાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો ન હતો.
સંસદ સત્ર લંબાવવાનો કે ખાસ સત્ર બોલાવવા અંગે સરકારે શું કહ્યું?
રાહુલને મળ્યા પછી, રિજિજુએ લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલા અને ગૃહમંત્રી શાહને અલગથી મળ્યા અને રાહુલ સાથેની તેમની ચર્ચા વિશે તેમને માહિતી આપી. ત્યારબાદ, દિવસભર ચાલી રહેલી અટકળોને ફગાવી દેતા, રિજિજુએ મોડી સાંજે જણાવ્યું હતું કે સંસદ સત્ર લંબાવવાનો કે ખાસ સત્ર યોજવાનો કોઈ પ્રસ્તાવ નથી.
સરકારની યોજનાઓ અંગે સૂત્રોના દાવા શું છે?
અગાઉ, સૂત્રોને ટાંકીને મળેલા અહેવાલો અનુસાર, સરકાર 13 ઓગસ્ટના રોજ વર્તમાન ચોમાસુ સત્ર મુલતવી રાખવાને બદલે 17 ઓગસ્ટથી શરૂ થતા ત્રણ દિવસના ખાસ સત્ર દ્વારા બંધારણ સુધારા બિલ રજૂ કરવાની અને પસાર કરવાની યોજના ધરાવે છે. જોકે સરકારે આ સંદર્ભમાં કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી, મીડિયા અહેવાલો સૂચવે છે કે સરકાર 17 ઓગસ્ટના રોજ લોકસભામાં બિલ રજૂ કરવાનો અને ત્યારબાદ 18મીએ રાજ્યસભામાં તેનો પરિચય કરાવવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે. બિલ પસાર થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સરકાર પહેલા વ્યાપક સર્વસંમતિ બનાવવાનો પ્રયાસ કરશે. આ સંદર્ભમાં, કેન્દ્રીય મંત્રીઓ પ્રહલાદ જોશી, પીયૂષ ગોયલ, અર્જુન રામ મેઘવાલ અને એલ. મુરુગન આ અઠવાડિયે સમાજવાદી પાર્ટી સહિત અન્ય વિપક્ષી પક્ષોનો સંપર્ક કરશે.
૧૯૭૩માં, બંધારણીય સુધારા દ્વારા લોકસભા અને વિધાનસભાઓમાં બેઠકોની સંખ્યા સ્થિર કરવામાં આવી હતી. ૨૦૦૨માં જ્યારે ૮૪મો સુધારો બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યો ત્યારે બેઠકો વધારવાના મુદ્દા પર ચર્ચા થઈ હતી, પરંતુ સર્વસંમતિ બની ન હતી, અને તેને ૨૦૨૬ સુધી મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. સીમાંકન પ્રક્રિયામાં બેઠકોની સંખ્યા વધારવાની મર્યાદા આ વર્ષે સમાપ્ત થઈ રહી છે. તેથી, સરકારે બેઠકોની સંખ્યા વધારવા પર પ્રતિબંધ ચાલુ રાખવા માટે આ વર્ષે નવો કાયદો ઘડવો પડશે અથવા પ્રતિબંધ દૂર કરવા માટે નવો કાયદો લાવવો પડશે. જો સરકાર પ્રતિબંધ ચાલુ રાખશે, તો મહિલા અનામત લાગુ થશે નહીં. સરકારને આના કારણે રાજકીય નુકસાનનો ડર છે.
