પશ્ચિમ બંગાળમાં 6 ઓક્ટોબરે યોજાનારી વિધાનસભા પેટાચૂંટણી પહેલાં નંદીગ્રામ અને રેજીનગર બેઠકને લઈને રાજકીય ચર્ચા તેજ બની છે. કોંગ્રેસના પૂર્વ પ્રદેશ અધ્યક્ષ અને વરિષ્ઠ નેતા પ્રદીપ ભટ્ટાચાર્યએ દાવો કર્યો છે કે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) તરફથી કોંગ્રેસના કેન્દ્રીય નેતૃત્વ સમક્ષ નંદીગ્રામ બેઠક કોંગ્રેસ માટે છોડવાની વાત કરવામાં આવી હતી. જોકે, TMCના વરિષ્ઠ નેતા કુણાલ ઘોષે આ દાવાને નકારી કાઢ્યો છે.
શું હતો કથિત ‘ઓફર’?
પ્રદીપ ભટ્ટાચાર્યના જણાવ્યા અનુસાર, ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાતના આશરે 15 દિવસ પહેલાં TMC તરફથી દિલ્હીમાં કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતાઓનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો. કથિત રીતે પ્રસ્તાવ એવો હતો કે નંદીગ્રામ બેઠક પરથી કોંગ્રેસ પોતાનો ઉમેદવાર ઉતારે અને મુર્શિદાબાદ જિલ્લાની રેજીનગર બેઠક પર કોંગ્રેસ TMCને સમર્થન આપે. રિપોર્ટમાં સૂત્રોના હવાલાથી એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે મમતા બેનર્જીએ કોંગ્રેસના કેન્દ્રીય નેતૃત્વ સાથે વાતચીત કરી હતી અને કે.સી. વેણુગોપાલ સાથે ફોન પર વાત કરી હતી. ત્યારબાદ કોંગ્રેસના કેન્દ્રીય નેતૃત્વ દ્વારા પશ્ચિમ બંગાળની રાજ્ય એકમ પાસેથી આ મુદ્દે અભિપ્રાય માંગવામાં આવ્યો હોવાનો દાવો છે. જોકે, રાજ્ય કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતાઓએ TMC સાથે ચૂંટણી સમજૂતીનો વિરોધ કર્યો હોવાનું પ્રદીપ ભટ્ટાચાર્યએ જણાવ્યું છે.કોંગ્રેસે કથિત પ્રસ્તાવ કેમ સ્વીકાર્યો નહીં?
કોંગ્રેસના રાજ્ય સ્તરના નેતાઓનું માનવું હોવાનું જણાવાયું છે કે હાલ TMC સાથે ચૂંટણી સમજૂતી કરવાથી પાર્ટીના પોતાના રાજકીય વિસ્તરણ પર અસર થઈ શકે છે. કોંગ્રેસ નેતાઓના તર્ક મુજબ, અગાઉ TMC અને કોંગ્રેસ વચ્ચેના સંબંધો તણાવપૂર્ણ રહ્યા છે અને હવે કોંગ્રેસ પોતાની રીતે ચૂંટણી મેદાનમાં રહેવા માગે છે. જોકે, આ દલીલો કોંગ્રેસના નેતાઓના રાજકીય મત તરીકે જોવી જરૂરી છે. TMC તરફથી આ પ્રકારના કોઈ ચૂંટણી પ્રસ્તાવને જ નકારવામાં આવ્યો છે. એટલે નંદીગ્રામ અંગે થયેલી કથિત વાતચીતની વિગતોને હાલમાં કોંગ્રેસના નેતાના દાવા તરીકે જ જોવી જોઈએ.
નંદીગ્રામમાં કોણ-કોણ મેદાનમાં?
6 ઓક્ટોબરની પેટાચૂંટણી માટે નંદીગ્રામમાં બહુકોણીય મુકાબલો જોવા મળી રહ્યો છે. મમતા બેનર્જીની આગેવાની હેઠળના TMC જૂથે સંચિતા પ્રધાન દેને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે. કોંગ્રેસે મિલન પ્રધાનને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે, જ્યારે ભાજપે હસિરાણી રથને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે. હસિરાણી રથ મુખ્યમંત્રી શુભેન્દુ અધિકારીના દિવંગત અંગત સહાયક ચંદ્રનાથ રથની માતા છે. આ ઉપરાંત, રિતાબ્રત બેનર્જીની આગેવાની હેઠળના બળવાખોર TMC જૂથે મોહમ્મદ એહતેશામુલ હકને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે. ડાબેરી પક્ષ તરફથી CPIએ શાંતિ ગોપાલ ગિરીને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે.પેટાચૂંટણીની જરૂર કેમ પડી?
2026ની પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં શુભેન્દુ અધિકારીએ નંદીગ્રામ અને ભવાનીપુર બંને બેઠકો પરથી જીત મેળવી હતી. ત્યારબાદ તેમણે ભવાનીપુર બેઠક જાળવી રાખીને નંદીગ્રામ બેઠક પરથી રાજીનામું આપ્યું, જેના કારણે અહીં પેટાચૂંટણી જરૂરી બની. મતદાન 6 ઓક્ટોબરે અને મતગણતરી 9 ઓક્ટોબરે યોજાશે.
નંદીગ્રામ કેમ છે આટલું મહત્વનું?
નંદીગ્રામ પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં લાંબા સમયથી મહત્વનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. 2007માં અહીં થયેલા જમીન અધિગ્રહણ વિરોધી આંદોલને રાજ્યના રાજકારણમાં મોટો ફેરફાર લાવ્યો હતો. ત્યારબાદ 2011માં મમતા બેનર્જીની TMC સત્તામાં આવી હતી. 2021ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં નંદીગ્રામ બેઠક પરથી શુભેન્દુ અધિકારીએ મમતા બેનર્જીને 1,956 મતથી હરાવ્યા હતા. 2026ની ચૂંટણીમાં પણ અધિકારીએ નંદીગ્રામ બેઠક જીતી હતી અને ત્યારબાદ ભવાનીપુર બેઠક જાળવી રાખતા નંદીગ્રામ ખાલી કરી હતી. હવે પેટાચૂંટણીમાં ફરી એકવાર આ બેઠક રાજ્યના રાજકારણનું મહત્વનું કેન્દ્ર બની છે.‘ઓફર’ના દાવા વચ્ચે બદલાયેલું રાજકીય સમીકરણ
નંદીગ્રામ પેટાચૂંટણીમાં એક તરફ TMCના બે જૂથો અલગ-અલગ ઉમેદવારો સાથે મેદાનમાં છે, તો બીજી તરફ ભાજપ, કોંગ્રેસ અને ડાબેરી પક્ષોએ પણ પોતાના ઉમેદવારો ઉતાર્યા છે. તેથી આ વખતે બેઠક પર અનેક પક્ષો વચ્ચે સીધી સ્પર્ધા જોવા મળી રહી છે. આ સમગ્ર વચ્ચે કોંગ્રેસને નંદીગ્રામ બેઠક આપવાના કથિત TMC પ્રસ્તાવ અંગેનો દાવો રાજકીય ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. પરંતુ TMC દ્વારા આ દાવાને નકારવામાં આવ્યો હોવાથી, આ મામલે હાલમાં બે વિપરીત દાવા સામે છે કોંગ્રેસના નેતા પ્રદીપ ભટ્ટાચાર્યનો દાવો અને TMC તરફથી તેનો ઇનકાર. તેથી કથિત ‘ઓફર’ની વિગતોને પુષ્ટિ થયેલી ચૂંટણી સમજૂતી તરીકે રજૂ કરી શકાય નહીં.
