પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભારે તણાવ અને યુદ્ધની પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને સીધી અને અત્યંત આકરી ચેતવણી આપી છે. રવિવારે આપેલા એક નિવેદનમાં ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ હવે એક નિર્ણાયક તબક્કામાં પહોંચી ગયો છે. તેમણે ઈરાનને પોતાની વર્તણૂક સુધારવા માટે તાકીદ કરી છે અને ચિમકી આપી છે કે જો તેહરાન પોતાનું વલણ નહીં બદલે, તો તેણે ભવિષ્યમાં અત્યંત ગંભીર પરિણામો ભોગવવા માટે તૈયાર રહેવું પડશે.
એક ખાસ મુલાકાત દરમિયાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અત્યંત આક્રમક અંદાજમાં કહ્યું હતું કે, “મારો પ્રશ્ન એ છે કે હું ક્યારે અને કેવી રીતે આખા દેશનો નાશ કરી શકું? તેઓ જો અત્યારથી જ યોગ્ય રીતે વર્તન કરે તો તેમના માટે વધુ સારું રહેશે.” ટ્રમ્પે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે તેમની પાસે ઈરાન દેશનો સંપૂર્ણપણે નાશ કરવાના અથવા તો તેને આર્થિક રીતે સાવ બરબાદ કરી દેવાના તમામ વિકલ્પો ખુલ્લા છે. જોકે, તેમણે રાજદ્વારી ઉકેલ માટે પણ તૈયારી દર્શાવી હતી અને આગાહી કરી હતી કે આગામી સમયમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કેટલીક મોટી ઘટનાઓ ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં જોવા મળી શકે છે.સોમવારથી ન્યૂયોર્ક ખાતે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UN) નું ઉચ્ચ-સ્તરીય સપ્તાહ શરૂ થવા જઈ રહ્યું છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર મધ્ય પૂર્વની કટોકટી મુખ્ય ચર્ચાનો વિષય બનશે. આ બેઠકો પહેલાં ટ્રમ્પે રાજદ્વારી વાટાઘાટો માટે પણ પોતાની તૈયારી દર્શાવી છે. તેમણે સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ આ પરિસ્થિતિને થાળે પાડવા માટે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન સાથે સીધી વાટાઘાટો કરવા પણ તૈયાર થઈ શકે છે.
યમનના હૂતી વિદ્રોહીઓ અંગે અમેરિકાનું વલણ
સાઉદી અરેબિયા પર તાજેતરમાં થયેલા બેલિસ્ટિક મિસાઇલ હુમલાઓ બાદ અમેરિકા વધુ સતર્ક બન્યું છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે વોશિંગ્ટન યમનના હૂતી વિદ્રોહીઓ સાથે સતત સંપર્કમાં છે. આ જૂથ અમેરિકન નાગરિકો પર કોઈ હુમલો ન કરવા માટે સંમત થયું છે. આમ છતાં, અસ્થિર મધ્ય પૂર્વમાં એક નવો યુદ્ધનો મોરચો ખૂલી રહ્યો હોવાના સ્પષ્ટ સંકેતો મળી રહ્યા છે. અમેરિકન વહીવટીતંત્ર હૂતીઓ સામે લશ્કરી કાર્યવાહી કરવાના વિકલ્પો પર પણ ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહ્યું છે. આ તંગ પરિસ્થિતિઓને પગલે જ ટ્રમ્પે પોતાનો કેમ્પ ડેવિડનો પ્રવાસ અધવચ્ચે જ ટૂંકાવી દીધો હતો અને તેઓ તાત્કાલિક વોશિંગ્ટન પરત ફર્યા હતા.
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર પોસ્ટ કરતા CNN ના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વિશ્લેષક એલેક્સ પ્લિટસાસે જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિના નિવાસસ્થાને યમન સામે સંભવિત લશ્કરી હુમલાના વિકલ્પો અંગે ઉચ્ચ સ્તરીય ચર્ચા અને સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. આ વાટાઘાટો બાદ, મધ્ય પૂર્વમાં આવેલા તમામ યુએસ દૂતાવાસોએ અમેરિકન નાગરિકો પર સંભવિત બદલાની ભાવનાથી થતા હુમલાઓ અંગે સુરક્ષા ચેતવણી (Security Alert) જારી કરી છે. ઈરાન, યમન અને પશ્ચિમી દેશોના હિતોને લગતા પ્રાદેશિક તણાવોએ હાલની સુરક્ષા પરિસ્થિતિને અત્યંત જટિલ અને વિસ્ફોટક બનાવી દીધી છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઈરાનની પ્રતિક્રિયા
આ સમગ્ર મામલે સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાને પણ હૂતી વિદ્રોહીઓના ખતરાની ગંભીરતાને સ્વીકારી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જો યમનના નિર્દોષ નાગરિકોની સલામતી અને જાનહાનિની ચિંતા ન હોત, તો અત્યાર સુધીમાં મોટી લશ્કરી કાર્યવાહી કરીને આ સંઘર્ષનો ક્યારનો અંત લાવી શકાયો હોત. ઈરાન અને તેના પ્રાદેશિક સાથી સંગઠનો સાથે જોડાયેલા ડ્રોન અને મિસાઈલ હુમલાના સતત વધતા ભયને કારણે યુએસ રાજદ્વારી મિશનોએ પોતાના નાગરિકોને દૂતાવાસની ચેતવણીઓ પર સતત નજર રાખવાની કડક સલાહ આપી છે.
બીજી તરફ, ઈરાને પણ પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. રાજદ્વારી પરિસ્થિતિ વધુ વણસી રહી છે ત્યારે, ઈરાનની સુરક્ષા સમિતિના વડા મોહસેન રેઝૈને ‘અલ જઝીરા’ સાથેની એક ખાસ મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે તેહરાને કતારની મધ્યસ્થી દ્વારા આ લડાઈનો અંત લાવવા માટે પોતાની શરતો રજૂ કરી દીધી છે. ઈરાનની મુખ્ય માંગણીઓમાં તમામ મોરચે દુશ્મનાવટનો તાત્કાલિક અંત લાવવો, ઈરાનના રાષ્ટ્રીય ભંડોળને મુક્ત કરવા (સ્થિર ન કરવા) અને નૌકાદળની નાકાબંધી હટાવવાનો સમાવેશ થાય છે.
હાલમાં અમેરિકાનું ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર લશ્કરી તૈયારીઓની સાથોસાથ આ શરતો પર પણ ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહ્યું છે. આગામી દિવસોમાં વિશ્વના તમામ મોટા નેતાઓ યુએન જનરલ એસેમ્બલી માટે ન્યૂયોર્કમાં ભેગા થવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે, ત્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલી આ ઐતિહાસિક કટોકટી આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ચર્ચાનો સૌથી મુખ્ય અને કેન્દ્રિય વિષય બનશે તે નિશ્ચિત છે.
