૨૦૨૬માં ભારતના ચોખાના ઉત્પાદનમાં આશરે ૧ કરોડ ટનનો ઘટાડો થવાનો અંદાજ છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, લગભગ બે દાયકામાં ઉત્પાદનમાં આ સૌથી મોટો ઘટાડો હોઈ શકે છે. ગયા વર્ષે ચોખાનું ઉત્પાદન ૧૫ કરોડ ૪૪ લાખ ટન સુધી પહોંચ્યું હતું, જ્યારે આ વર્ષે ઉત્પાદન ૧૪ કરોડ ૪૪ લાખ ટન રહેવાનો અંદાજ છે. આનો અર્થ આશરે ૬.૫% ઘટાડો થઈ શકે છે.
વરસાદના અભાવે ડાંગરના પાક પર અસર
અહેવાલ મુજબ, ૧ જૂનથી શરૂ થયેલી ચાર મહિનાની ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન દેશમાં અત્યાર સુધીમાં સામાન્ય કરતાં આશરે ૧૫% ઓછો વરસાદ પડ્યો છે. કેટલાક મુખ્ય ચોખા ઉત્પાદક રાજ્યોમાં વરસાદની ખાધ ૪૨% સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ ઓછા વરસાદથી ચોખાના પાકના ઉત્પાદન પર અસર થવાની ધારણા છે.
૧૧ સપ્ટેમ્બર સુધીમાં દેશભરમાં ઉનાળુ ચોખાના વાવેતર હેઠળનો વિસ્તાર ૪૨.૬૮ મિલિયન હેક્ટર હતો, જે એક વર્ષ પહેલાની સરખામણીમાં આશરે ૪% ઓછો છે. દેશના કુલ ઉત્પાદનમાં ઉનાળુ ચોખાનો હિસ્સો ૮૦% થી વધુ છે.
ખેડૂતો અને ચોખાના ભાવ પર શું અસર પડે છે?
ઓછા ઉત્પાદનના ભય વચ્ચે, સ્થાનિક ચોખાના ભાવ વધવા લાગ્યા છે. નિકાસ ભાવ પણ એક વર્ષ કરતાં વધુ સમયગાળામાં તેમના ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોંચી ગયા છે. અહેવાલમાં ચોખા નિકાસકારો સંગઠનના પ્રમુખ બી.વી. કૃષ્ણા રાવને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે ઓછા વરસાદને કારણે ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. દરમિયાન, પ્રીમિયમ ચોખા ઉગાડતા ખેડૂતોને ખુલ્લા બજારમાં વધુ સારા ભાવ મળવાની શક્યતા છે. આનાથી સરકારી ખરીદી માટે ખેડૂતોના વેચાણમાં પણ ઘટાડો થઈ શકે છે.
સરકારી અનામત રાહત આપી શકે છે
ઉત્પાદનમાં ઘટાડો હોવા છતાં, ભારતમાં ચોખાનો મોટો ભંડાર છે. 1 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં, રાજ્યના ભંડારમાં આશરે 59.6 મિલિયન ટન ચોખા, જેમાં મિલ્ડ વગરના ડાંગરનો પણ સમાવેશ થાય છે, હાજર હતા. આ 1 ઓક્ટોબર માટે સરકારના 10.3 મિલિયન ટનના લક્ષ્ય કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. આ મોટા ભંડારને કારણે, ઓછા ઉત્પાદન છતાં ભારતના ચોખાના નિકાસ પર તાત્કાલિક અસર ઓછી છે.
શિયાળાના પાક પણ તપાસ હેઠળ છે.
અહેવાલ મુજબ, શિયાળુ ચોખાના પાકને પણ અસર થઈ શકે છે, કારણ કે જળાશયોમાં પાણીનું સ્તર સામાન્ય કરતા ઓછું છે. તેથી, આગામી મહિનાઓમાં વરસાદ અને પાણીની ઉપલબ્ધતા ચોખાના ઉત્પાદન માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
