જળ શક્તિ મંત્રાલયે દેશની વસંત ગણતરીના બીજા ભાગનો અહેવાલ બહાર પાડ્યો છે. આ મુજબ, 10 રાજ્યોમાં 14,468 ઝરણાઓની ગણતરી કરવામાં આવી છે. આ રાજ્યોમાં મણિપુર અને મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ ઝરણા છે.
દેશની 15 ટકા વસ્તી પાણી માટે આ ઝરણાઓ પર આધાર રાખે છે. “પ્રથમ ઝરણાઓની વસ્તી ગણતરી (ભાગ 2, ભાગ 2),” શીર્ષક ધરાવતો આ અહેવાલ 25 સપ્ટેમ્બરના રોજ ભારત મંડપમ ખાતે 9મા ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય જળ સપ્તાહ 2026 ના સમાપન સમારોહમાં બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો.
વસ્તી ગણતરીમાં મણિપુરમાં 3,941, મહારાષ્ટ્રમાં 3,652, ઓડિશામાં 1,957, બંગાળમાં 1,686, ગોવામાં 1,196, ત્રિપુરામાં 1,049, આસામમાં 792, તેલંગાણામાં 148, આંધ્રપ્રદેશમાં 34 અને રાજસ્થાનમાં 13 ઝરણાઓની ઓળખ કરવામાં આવી હતી.
અગાઉના અહેવાલમાં બિહાર, કર્ણાટક, કેરળ, લદ્દાખ, સિક્કિમ અને તમિલનાડુનો સમાવેશ થતો હતો.
‘જળ સુરક્ષા માટે હિમાલયમાં ઝરણાઓની યાદી અને પુનરુત્થાન’ વિષય પર નીતિ આયોગ કાર્યકારી જૂથના 2018ના અહેવાલને ટાંકીને, અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે દેશની 15 ટકા વસ્તી, અથવા લગભગ 200 મિલિયન, તેમની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે ઝરણાના પાણી પર આધાર રાખે છે.
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે જળ સંસાધન પરની સંસદીય સ્થાયી સમિતિના 23મા અહેવાલ (2022-23) માં જળ સંસાધન, નદી વિકાસ અને ગંગા કાયાકલ્પ વિભાગને પર્વતીય વિસ્તારોમાં ઝરણાઓના પુનરુત્થાન અને ટકાઉ સંચાલન માટે પગલાં લેવા વિનંતી કરવામાં આવી હતી.
