નવા ટ્રેડિંગ સપ્તાહના પહેલા જ દિવસે રૂપિયો ઇતિહાસના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચ્યો. સોમવારે ભારતીય ચલણ 44 પૈસા અથવા લગભગ 0.60% ના મોટા ઘટાડા સાથે 92.33 પ્રતિ ડોલર પર ખુલ્યું.
આજે બજાર ખુલતાની સાથે જ શેરબજારમાં વેચવાલીનું દબાણ જોવા મળ્યું, જ્યારે ભારતીય રૂપિયામાં પણ અમેરિકન ડોલર સામે ભારે ઘટાડો જોવા મળ્યો. નવા ટ્રેડિંગ સપ્તાહના પહેલા જ દિવસે રૂપિયો ઇતિહાસના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચ્યો. સોમવારે ભારતીય ચલણ 44 પૈસા અથવા લગભગ 0.60% ના મોટા ઘટાડા સાથે 92.33 પ્રતિ ડોલર પર ખુલ્યું. આ ઘટાડો અહીં અટક્યો નહીં અને થોડા જ સમયમાં રૂપિયો 92.52 ના સર્વકાલીન નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો. જોકે પછીથી તે થોડો સુધર્યો.
આ ઐતિહાસિક ઘટાડા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં નાટકીય ઉછાળો છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધતા સંઘર્ષ અને પુરવઠા અવરોધોએ વૈશ્વિક બજારને હચમચાવી નાખ્યું છે. આ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓને કારણે, તેલના ભાવ $120 પ્રતિ બેરલની ખૂબ નજીક પહોંચી ગયા છે. ભારત જેવા દેશો માટે આ ખૂબ જ ચિંતાનો વિષય છે જે તેમની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે સંપૂર્ણપણે આયાત પર નિર્ભર છે.
અર્થશાસ્ત્રના સામાન્ય નિયમ તરીકે ભારત તેની મોટાભાગની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતો વિદેશથી આયાત કરે છે. આ તેલ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ડોલરમાં ચુકવણી કરવામાં આવે છે. તેથી જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવ વધે છે, ત્યારે ભારતને આ આયાતને નાણાં પૂરા પાડવા માટે તેના ખજાનામાં રહેલા ભંડોળ કરતાં વધુ ડોલર ખર્ચવા પડે છે. ડોલરની આ અણધારી માંગ રૂપિયાને નબળી પાડે છે, જેના કારણે તે ઘટી રહ્યો છે. વધતી જતી ઈરાન કટોકટીએ તેલ પુરવઠામાં વધુ વિક્ષેપ પડવાની આશંકા વધારી છે.
આર્થિક નિષ્ણાંતોના મતે આકાશને આંબી રહેલા તેલના ભાવે વૈશ્વિક સ્તરે નોંધપાત્ર આર્થિક અનિશ્ચિતતા ઊભી કરી છે. જ્યારે ભારતને આયાત માટે વધુ વિદેશી ચલણ ચૂકવવું પડે છે, ત્યારે દેશની વેપાર ખાધ ઝડપથી વધે છે. વધતી જતી વેપાર ખાધ સીધી રીતે વિદેશી ચલણની વધતી જરૂરિયાતમાં પરિણમે છે, જે રૂપિયા પર વધુ દબાણ લાવે છે.
આ વૈશ્વિક ઉથલપાથલથી સામાન્ય માણસ સૌથી વધુ પ્રભાવિત થશે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો અને નબળા પડતા રૂપિયાને કારણે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થવાની શક્યતા છે. જ્યારે ઇંધણના ભાવ વધે છે, ત્યારે પરિવહન વધુ મોંઘું બને છે. આની સીધી અસર આવશ્યક દૈનિક ઉત્પાદનો પર પડે છે અને સામાન્ય જનતા વ્યાપક ફુગાવાનો સામનો કરે છે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) આ મુશ્કેલ સમયમાં સ્થાનિક ચલણને સ્થિર કરવા માટે જરૂરી પગલાં લઈ રહી છે. જોકે વર્તમાન પરિસ્થિતિ અત્યંત પડકારજનક છે. જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ આટલી ઝડપથી વધઘટ થઈ રહ્યા છે, ત્યારે કેન્દ્રીય બેંક માટે પણ રૂપિયામાં સંપૂર્ણ સ્થિરતા જાળવવી ખૂબ જ મુશ્કેલ બની જાય છે. બજાર નિષ્ણાંતો સ્પષ્ટપણે માને છે કે જો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આ વધારો ચાલુ રહેશે, તો આગામી દિવસોમાં રૂપિયા પર દબાણ વધુ તીવ્ર બની શકે છે.
