ભારતીય સ્માર્ટફોન બજાર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. એક સમયે બજાર પર રાજ કરનારા ચાઇનીઝ મોબાઇલ બ્રાન્ડ્સને હવે પડકારજનક સ્થિતિનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2025 દરમિયાન પ્રથમવાર એવું બન્યું છે કે ભારતમાં કાર્યરત મુખ્ય ચાઇનીઝ સ્માર્ટફોન કંપનીઓના વેચાણમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ એન્ટ્રી-લેવલ અને બજેટ સ્માર્ટફોનની માંગમાં આવેલા ઘટાડાને માનવામાં આવે છે.
₹20,000થી ઓછી કિંમતના સ્માર્ટફોન એક સમય સુધી ભારતીય બજારનો સૌથી મોટો હિસ્સો ધરાવતા હતા. પરંતુ હવે ગ્રાહકો વધુ સારી ગુણવત્તા, લાંબા ગાળાની કિંમત અને પ્રીમિયમ અનુભવ તરફ વળી રહ્યા છે. માર્કેટ રિસર્ચ સંસ્થા Counterpoint Research અનુસાર, આ સેગમેન્ટનો મૂલ્ય હિસ્સો 2023માં 38% હતો, જે 2025માં ઘટીને 29% થવાની સંભાવના છે. આ બદલાવથી સૌથી વધુ અસર ચાઇનીઝ બ્રાન્ડ્સ પર પડી છે, કારણ કે તેમનો મોટો ફોકસ આ જ કિંમતી શ્રેણી પર હતો.
નાણાકીય વર્ષ 2025માં Xiaomi, Oppo, OnePlus અને Realme જેવી ટોચની ચાઇનીઝ સ્માર્ટફોન કંપનીઓના વેચાણમાં ઘટાડો નોંધાયો. નિયમનકારી ફાઇલિંગ મુજબ, ભારતમાં કાર્યરત નવ મોટી ચાઇનીઝ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કંપનીઓની સંયુક્ત આવકમાં 4.5% ઘટાડો થયો, જ્યારે ગયા વર્ષે આ જ કંપનીઓએ 42%નો નોંધપાત્ર વધારો નોંધાવ્યો હતો. આ પહેલી વાર છે જ્યારે ચાઇનીઝ કંપનીઓને ભારતમાં આવકમાં ઘટાડો અનુભવાયો છે.
જ્યારે બજેટ સેગમેન્ટ ધીમું પડ્યું છે, ત્યારે પ્રીમિયમ સેગમેન્ટમાં તેજી જોવા મળી છે. Apple અને Samsung જેવી બ્રાન્ડ્સે આ તકનો પુરેપુરો લાભ લીધો છે. નાણાકીય વર્ષ 2025માં એપલના ભારતમાં વેચાણમાં 18%નો વધારો થઈ ₹79,378 કરોડ સુધી પહોંચ્યું, જ્યારે સેમસંગનું વેચાણ 12% વધીને ₹1.11 લાખ કરોડ થયું. ગ્રાહકો હવે વધુ કિંમત ચૂકવીને પણ વિશ્વસનીય અને પ્રીમિયમ અનુભવ પસંદ કરી રહ્યા છે.
ચાઇનીઝ બ્રાન્ડ્સમાં Vivo એકમાત્ર એવી કંપની રહી છે, જેણે આ બદલાતા બજારમાં પોતાનું સ્થાન મજબૂત રાખ્યું છે. Vivoની આવકમાં 11%નો વધારો થયો છે, કારણ કે તેના પોર્ટફોલિયોમાં ઉચ્ચ-સ્તરીય સ્માર્ટફોનનો સમાવેશ છે અને તેનું ઑફલાઇન રિટેલ નેટવર્ક મજબૂત છે. સ્માર્ટફોન સિવાયના મોટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સેગમેન્ટમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી છે, જ્યાં હાયર, લેનોવો અને મિડિયા જેવી કંપનીઓએ ઘરેલું ઉપકરણોની વધતી માંગનો લાભ લીધો છે.
નિષ્ણાતના જણાવ્યા મુજબ, ભારતીય બજાર હવે હાઈ-એન્ડ ઉત્પાદનો અને મજબૂત ઑફલાઇન રિટેલ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. મેમરી ચિપ્સની વધતી કિંમતોને કારણે સ્માર્ટફોનના ભાવમાં પણ વધારો થઈ રહ્યો છે, જેનાથી મધ્યમ અને સામાન્ય શ્રેણીના ફોનની માંગ થોડા સમય માટે ધીમી રહી શકે છે.
