ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધવિરામ બાદ વૈશ્વિક સ્તરે વેપાર અંગે ચર્ચાઓ ફરી શરૂ થઈ છે. બંને વચ્ચે ટૂંક સમયમાં કાયમી કરાર થશે. જે પરિસ્થિતિને સ્થિર કરશે અને ગેસ અને તેલ વેપારને પુનઃસ્થાપિત કરશે. દરમિયાન, ઈરાની દૂતાવાસે ચાબહાર બંદર વિશે લખ્યું કે, આ બંદર ભારત અને ઈરાન વચ્ચે વેપાર માટે સુવર્ણ પુલ છે. આ એક ઈરાની બંદર છે જેના દ્વારા ભારત સીધો ઈરાન સાથે વેપાર કરે છે. હાલમાં, ભારતને યુએસ પ્રતિબંધોમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
ભારત અને ઈરાન વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર આશરે ₹15 હજાર કરોડનો છે, જે ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના યુદ્ધને કારણે અનિશ્ચિત છે. ચાબહાર આ વેપારમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જોકે, નજીક આવતી સમયમર્યાદા ભારતની ચિંતા વધારી શકે છે. આ સમયમર્યાદા સમાપ્ત થવાની તૈયારીમાં છે, અને મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ભારત તેને લંબાવવા માટે અમેરિકા અને ઈરાન સાથે સતત વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે. જો આ સમયમર્યાદા લંબાવવામાં આવે છે, તો ભારત હવે ચીન અને પાકિસ્તાન જેવા દેશો પર નિર્ભર રહેશે નહીં.
ચાબહાર બંદર દક્ષિણપૂર્વ ઈરાનમાં ઓમાનના અખાત પર સ્થિત છે. જે ગ્વાદર બંદરથી આશરે 170 કિલોમીટર દૂર છે. જે પાકિસ્તાની સરહદ પર સ્થિત છે. ભારત માટે ઈરાન સાથે સીધો વેપાર કરવા માટે તે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. આ વેપાર ખર્ચ ઘટાડે છે અને યુરોપ સુધી સીધી પહોંચ પૂરી પાડે છે. 2018માં અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા હોવા છતાં, ભારતને ચાબહાર માટે ખાસ સત્રમાં છૂટ આપવામાં આવી હતી. આનો અર્થ એ થયો કે તેને આ માર્ગ દ્વારા વેપાર કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી હતી.
ભારત માટે ચાબહાર બંદર કેટલું મહત્વપૂર્ણ છે તે સમજવા માટે, તમારે કેટલાક સમય પર વિચાર કરવાની જરૂર છે. તાજેતરમાં, જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ચરમસીમાએ હતો, ત્યારે સંસદીય વિદેશ બાબતોની સમિતિએ જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન પરિસ્થિતિએ બંદરના ભવિષ્ય અંગે અનિશ્ચિતતા ઉભી કરી હતી. જો કે, સરકાર ઉદ્ભવતા પડકારોનો સામનો કરવા માટે તમામ હિસ્સેદારો સાથે સતત સંપર્કમાં છે. ત્યારથી ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે.
ચાબહાર બંદરનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ફાયદો તેનું સ્થાન છે. તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નજીક અને હિંદ મહાસાગરના કિનારે સ્થિત છે. તે ભારતના કંડલા બંદરથી આશરે 550 નોટિકલ માઇલ દૂર છે, જ્યારે તે મુંબઈથી આશરે 786 નોટિકલ માઇલ દૂર છે. આ બંદર ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે ભારતને પાકિસ્તાનને બાયપાસ કરીને સીધા અફઘાનિસ્તાન અને મધ્ય એશિયામાં માલ પરિવહન કરવાની મંજૂરી આપે છે. આ માર્ગ આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્તર-દક્ષિણ પરિવહન કોરિડોર સાથે આગળ જોડાય છે, જે યુરોપ સાથે વેપારને સરળ બનાવે છે.
