ગીરસોમનાથ જિલ્લાનું વેરાવળ નજીક આવેલું કાજલી માર્કેટિંગ યાર્ડ હાલ સૌરાષ્ટ્રમાં લીલા મરચાંના વેપારનું મુખ્ય કેન્દ્ર બનીને ઉભરી આવ્યું છે. આ યાર્ડમાં દરરોજ 10 થી 15 ટન લીલા મરચાંની આવક નોંધાઈ રહી છે, જેની નિકાસ માત્ર ગુજરાત પૂરતી મર્યાદિત ન રહેતા મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાન જેવા રાજ્યો સુધી વિસ્તરી છે. કાજલી યાર્ડની વિશેષતા એ છે કે અહીં લાલ મરચાંના બદલે માત્ર લીલા મરચાંના સોદા મોટા પાયે થાય છે, જે તેને અન્ય માર્કેટિંગ યાર્ડ્સથી અલગ પાડે છે. સાનુકૂળ દરિયાકાંઠાની આબોહવાને કારણે સોનારીયા, ઇન્દ્રોય અને મીઠાપુર જેવા ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં મરચાંનું મબલખ ઉત્પાદન થતા આ વિસ્તાર હવે ‘ચિલી હબ’ તરીકે ઓળખાઈ રહ્યો છે.
વેરાવળ APMC ના સેક્રેટરી કનકસિંહ પરમારના જણાવ્યા અનુસાર, યાર્ડમાં કાર્યરત ‘પાટલા સિસ્ટમ’ એટલે કે હરાજીની પારદર્શક પદ્ધતિને કારણે ખેડૂતોને પોષણક્ષમ ભાવ મળી રહ્યા છે. આ પદ્ધતિમાં ખેડૂતો સીધા વેપારીઓ સાથે સંકળાય છે, જેનાથી વચેટિયાઓની ભૂમિકા ઘટે છે અને ખેડૂતોની આવકમાં વધારો થાય છે. 3 માસની ટૂંકી સિઝન દરમિયાન આ યાર્ડમાં અંદાજે 10 થી 15 હજાર ટન મરચાંનો વેપાર થવાની શક્યતા છે.
કૃષિ નિષ્ણાતોના મતે, આ વિસ્તારની જમીનમાં રહેલી ક્ષારયુક્ત ભેજવાળી હવા મરચાંની તીખાસ અને ગુણવત્તા જાળવવામાં મદદરૂપ થાય છે, જેના કારણે અન્ય રાજ્યોના વેપારીઓ પણ અહીંના માલને વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે. વધતી જતી માગને જોતા સ્થાનિક ખેડૂતો હવે પરંપરાગત પાક છોડીને મરચાંની રોકડિયા ખેતી તરફ વળી રહ્યા છે, જે ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂતી આપી રહ્યું છે.
