ભારતમાં જાન્યુઆરીની મધ્યમાં લોહરી અને મકરસંક્રાતિ તહેવાર ઉજવાય છે. આ તહેવાર ફક્ત ધાર્મિક શ્રદ્ધાનું નથી પ્રતીક પરંતુ બદલાતી ઋતુમાં નવા પાકની લણણીને દર્શાવે છે. જાણો લોહરીની પરંપરા.
ભારતમાં જાન્યુઆરીની મધ્યમાં લોહરી અને મકરસંક્રાતિ તહેવાર ઉજવાય છે. આજે 13 જાન્યુઆરીના રોજ ઉત્તર ભારતમાં લોહરી તહેવારની ઉજવણી થઈ રહી છે. મુખ્યત્વે લોહરીની ઉત્તર ભારતમાં પંજાબ, હરિયાણા, હિમાચલ પ્રદેશ અને દિલ્હીમાં ખૂબ જ ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવે છે. આપણે અનેક હિન્દી ફિલ્મો અને સીરિયલમાં પણ લોહરી તહેવારની ઉજવણી જોઈ છે. પરંતુ ઘણા લોકો આજે પણ લોહરીની પરંપરાથી અજાણ છે. આ તહેવાર ફક્ત ધાર્મિક શ્રદ્ધાનું નથી પ્રતીક પરંતુ બદલાતી ઋતુમાં નવા પાકની લણણીને દર્શાવે છે.
પંજાબમાં, લોહરીને તિલોડી પણ કહેવામાં આવે છે. આ શબ્દ તલ અને રોડી પરથી આવ્યો છે. રોડી એ રોડી, ગોળ અને રોટલીમાંથી બનેલી વાનગી છે. લોહરીમાં તલ અને ગોળ ખાવા અને વહેંચવાની પરંપરા છે. લોહરીનો તહેવાર મકરસંક્રાંતિના એક દિવસ પહેલા ઉજવવામાં આવે છે. મકરસંક્રાંતિ એ સૂર્યના મકર રાશિમાં પ્રવેશને દર્શાવે છે, જે નવા પાકના આગમન અને દિવસના પ્રકાશમાં વધારો થવાનું પ્રતીક છે. દરવર્ષે લોહરી 13 જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે છે, જ્યારે ગુજરાત સહિતના ભાગોમાં મકરસંક્રાંતિ 14 જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે છે.
આ દિવસે લોકો રાત્રે ભેગા થાય છે અને અગ્નિ પ્રગટાવે છે. દર વર્ષે, મકરસંક્રાંતિના આગલા દિવસે લોહરી ઉજવવામાં આવે છે. લોહરીના શુભ પ્રસંગે, લોકો મીઠાઈઓની આપ-લે કરે છે અને શુભેચ્છાઓ પાઠવે છે. આ તહેવાર નવા પાકના આગમનના ચિહ્ન તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે, લોકો રાત્રે ભેગા થાય છે અને અગ્નિ પ્રગટાવે છે. આ અગ્નિમાં ઘઉંના કણસલાં, રેવડી, મગફળી, ફૂલેલા ભાત, ચીક્કી અને ગોળમાંથી બનેલી વસ્તુઓ ચઢાવવામાં આવે છે. આ તહેવાર પર પંજાબી ગીતો અને નૃત્યોનો આનંદ માણવામાં આવે છે. આ તહેવાર મુખ્યત્વે નવા પાકના પાકની ઉજવણી કરે છે, અને રાત્રે, સંબંધીઓ અને પરિવારના સભ્યો લોહરી પ્રગટાવીને ધાર્મિક વિધિ કરે છે.
લોહરી ઘણી લોક અને પૌરાણિક વાર્તાઓ સાથે સંકળાયેલી છે, તેથી જ આ તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. લોહરી એ ઉજવણીનો તહેવાર છે, જે ભાંગડા નૃત્યો અને અગ્નિ ગરમ કરીને ઉજવવામાં આવે છે. સ્ત્રીઓ પોતાના નાના બાળકોને ખોળામાં લઈને લોહરી અગ્નિથી પોતાને ગરમ કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી બાળક સ્વસ્થ રહે છે અને ખરાબ નજરથી રક્ષણ મળે છે. એવી માન્યતા છે કે જે ઘરોમાં નવા લગ્ન થયા હોય, પહેલી લગ્ન વર્ષગાંઠ હોય કે બાળકનો જન્મ થયો હોય ત્યાં લોહડી ખૂબ જ ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસને નવી શરૂઆત, સૌભાગ્ય, સ્વાસ્થ્ય અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
