પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી પછી, વિવિધ સર્વે એજન્સીઓએ અલગ અલગ દાવા કર્યા છે. કેટલીક એજન્સીઓ ભાજપ તરફી એક વિશાળ લહેર તરફ ઇશારો કરી રહી છે, ત્યારે બે અગ્રણી એજન્સીઓએ મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી માટે સત્તામાં મજબૂત વાપસીની આગાહી કરી છે. આ વિરોધાભાસી આંકડાઓએ પરિણામો પહેલા રાજ્યમાં સસ્પેન્સને વધુ ગાઢ બનાવ્યું છે.
પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં મતદાન પૂર્ણ થતાંની સાથે જ અટકળોનો દોર શરૂ થયો. એક્ઝિટ પોલના આંકડાઓએ રાજ્યના રાજકારણમાં આંચકા ફેલાવ્યા છે. આ આંકડાઓ અનુસાર, આ વખતે બંગાળમાં સત્તા પરિવર્તનના મજબૂત સંકેતો છે. ભારતીય જનતા પાર્ટી મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીના નેતૃત્વ હેઠળના તૃણમૂલ કોંગ્રેસના કિલ્લામાં નોંધપાત્ર ભંગાણ પાડવા માટે તૈયાર દેખાય છે.
મેટ્રિઝ સર્વે અનુસાર, ભારતીય જનતા પાર્ટી ૧૪૬ થી ૧૬૧ બેઠકો જીતીને પશ્ચિમ બંગાળમાં સંપૂર્ણ બહુમતી મેળવી શકે છે. રાજ્યમાં સરકાર બનાવવા માટે ૧૪૮ બેઠકોની જરૂર છે. આ સ્થિતિમાં, ભાજપ આ ‘જાદુઈ આંકડા’ને પાર કરવા માટે તૈયાર લાગે છે. પક્ષને 42.5% મત મળવાનો અંદાજ છે. આ આંકડો ભાજપનો અત્યાર સુધીનો સૌથી શાનદાર પ્રદર્શન સાબિત થઈ શકે છે.
બીજી બાજુ, શાસક ટીએમસીને ભારે પછાડનો સામનો કરવો પડી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે. મેટ્રિઝ સર્વે મુજબ, મમતા બેનર્જીને 125 થી 140 ની વચ્ચેની બેઠકો સાથે સંતોષ માનવો પડી શકે છે. ટીએમસીનો મત હિસ્સો પણ ભાજપ કરતા પાછળ રહીને 40.8% સુધી ઘટી જવાનો અંદાજ છે. જો આ આંકડા વાસ્તવિક પરિણામોમાં પરિણમે છે, તો તે રાજ્યમાં ટીએમસીના શાસનનો અંત હશે, જે એક દાયકાથી વધુ સમયથી ચાલી રહ્યું છે.
પ્રજા પોલના આંકડા સૌથી ચોંકાવનારા છે. આ એજન્સીએ પશ્ચિમ બંગાળમાં ભાજપની તરફેણમાં એક વિશાળ રાજકીય લહેરનો સંકેત આપ્યો છે. તેના અંદાજ મુજબ, ભાજપ 178 થી 208 બેઠકો જીતીને જંગી બહુમતી મેળવી શકે છે. તેનાથી વિપરીત, શાસક ટીએમસીનો ગ્રાફ નીચે જવાનો અંદાજ છે, જે ફક્ત 85 થી 110 બેઠકો સુધી સંકોચાઈ જશે. આ મતદાનની એક નોંધપાત્ર વિશેષતા એ છે કે તે સૂચવે છે કે અન્ય રાજકીય પક્ષો તેમના ખાતું પણ ખોલી શકશે નહીં.
આ બધા સર્વેક્ષણો વચ્ચે, ‘પીપલ્સ પલ્સ’ એ મમતા બેનર્જીના નેતૃત્વ હેઠળના ટીએમસી માટે સત્તામાં શાનદાર વાપસીનો વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે. તેના ડેટા અનુસાર, ટીએમસી 177 થી 187 બેઠકો જીતીને ફરી એકવાર સરકાર બનાવી શકે છે. આ સ્થિતિમાં, ભાજપ 95 થી 110 બેઠકો સાથે વિપક્ષમાં બેઠેલી જોવા મળી શકે છે, જ્યારે અન્ય પક્ષો એકથી ચાર બેઠકો સુધી ક્યાંય પણ મેળવી શકે છે.
‘ચાણક્ય સ્ટ્રેટેજીઝ’ દ્વારા કરવામાં આવેલી આગાહીમાં ભાજપ અને ટીએમસી વચ્ચે જોરદાર સ્પર્ધા દર્શાવવામાં આવી છે. તે ભાજપને 150 થી 160 બેઠકો અને ટીએમસીને 130 થી 140 બેઠકો જીતવાનો અંદાજ છે. બીજી બાજુ, ‘પોલ ડાયરી’ એ પણ ભાજપને સ્પષ્ટ લીડ આપી છે. આ એજન્સી અનુસાર, ભાજપ ૧૪૨ થી ૧૭૧ બેઠકો જીતીને બહુમતી મેળવી શકે છે. તેનાથી વિપરીત, ટીએમસીને નુકસાન થવાનો અંદાજ છે, જેમાં ૯૯ થી ૧૨૭ બેઠકો મળવાની સંભાવના છે.
‘પીએમઆરક્યુ’ સર્વેક્ષણ બંગાળમાં સત્તા પરિવર્તનની આગાહી કરે છે, જે ભાજપને નોંધપાત્ર લીડ આપે છે. આ સર્વેક્ષણ મુજબ, ભાજપ ૧૫૦ થી ૧૭૫ બેઠકો જીતીને સંપૂર્ણ બહુમતી સાથે સરકાર બનાવી શકે છે, જ્યારે મમતા બેનર્જીની ટીએમસી ૧૧૮ થી ૧૩૮ બેઠકો સુધી મર્યાદિત રહે તેવું લાગે છે. જો આ આંકડા સચોટ સાબિત થાય છે, તો બંગાળના રાજકારણના ઇતિહાસમાં એક નવો અધ્યાય લખાશે.
તેનાથી વિપરીત, ‘જનમત પોલ્સ’નો અહેવાલ પીએમઆરક્યુથી વિપરીત ચિત્ર રજૂ કરે છે. જનમત અનુસાર, મમતા બેનર્જીનો કરિશ્મા અકબંધ છે; ટીએમસી ૧૯૫ થી ૨૦૫ બેઠકો જીતીને પ્રચંડ બહુમતી સાથે વાપસી કરે તેવી શક્યતા છે, જ્યારે ભાજપને ફક્ત ૮૦ થી ૯૦ બેઠકોથી સંતોષ માનવો પડી શકે છે. આ બે એજન્સીઓ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા આંકડાઓ વચ્ચેનો મોટો તફાવત જોતાં, આ તબક્કે આગાહી કરવી મુશ્કેલ છે કે શું ‘દીદી’નો ગઢ મજબૂત રહેશે કે શું ૪ મેના રોજ ‘કમળ’ ખીલશે.
૨૦૨૬ની પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી અંગે ‘જેવીસી’ના એક્ઝિટ પોલના આંકડા રાજ્યમાં અત્યંત કડક સ્પર્ધા દર્શાવે છે. આ સર્વે મુજબ, ભાજપ ૧૩૮ થી ૧૫૯ બેઠકો મેળવશે, જે તેને બહુમતીના આંકડાની નજીક લાવશે. બીજી તરફ, શાસક તૃણમૂલ કોંગ્રેસ પણ પાછળ નથી; ટીએમસી ૧૩૧ થી ૧૫૨ બેઠકો જીતશે તેવી શક્યતા છે. અન્ય પક્ષો બે થી ચાર બેઠકો મેળવી શકે છે. આ આંકડાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે બંગાળમાં સ્પર્ધા કાંટા-કાઠા જેવી છે. ભાજપ થોડી લીડ સાથે સત્તાની નજીક પહોંચી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે, પરંતુ ટીએમસી મજબૂત સ્થિતિ જાળવી રાખે છે.
એકંદરે, મોટાભાગની એજન્સીઓ ભાજપને બહુમતી નજીક આવવાની આગાહી કરે છે. જોકે, ‘પીપલ્સ પલ્સ’ અને ‘જનમત પોલ્સ’ ના આંકડા ટીએમસી સમર્થકોમાં આશા જગાવી રહ્યા છે. રાજ્યમાં અન્ય પક્ષોની ભૂમિકા નજીવી લાગે છે; ‘પોલ ડાયરી’ અને ‘ચાણક્ય સ્ટ્રેટેજીસ’ અનુસાર, આ અન્ય પક્ષો પાંચથી દસ બેઠકો મેળવી શકે છે. બંગાળમાં ‘પરિવર્તન’ (પરિવર્તન) થશે કે ‘દીદીનો’ જાદુ જીતશે તે જોવા માટે હવે બધાની નજર અંતિમ પરિણામો પર ટકેલી છે.
બંગાળ ચૂંટણી માટેના એક્ઝિટ પોલનું વિશ્લેષણ કરતા, વરિષ્ઠ પત્રકાર પૂર્ણિમા ત્રિપાઠીએ અવલોકન કર્યું કે ભાજપે આ વખતે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સામેના પડકારોને નોંધપાત્ર રીતે તીવ્ર બનાવ્યા છે. અમર ઉજાલા સાથે વાત કરતા, તેમણે નોંધ્યું કે સત્તા જાળવી રાખવી મમતા બેનર્જી માટે એક મોટો પડકાર બની ગયો છે. જોકે, તેમણે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી કે મુસ્લિમ મતોના વિભાજન અંગેની અટકળો – જે મોટાભાગે હુમાયુ કબીરને કારણે ચર્ચાનો વિષય હતો – હવે શાંત થતી દેખાય છે. પૂર્ણિમા ત્રિપાઠીના મતે, મમતા બેનર્જી પોતાના ગઢને બચાવવામાં સફળ થઈ શકે છે; તેમ છતાં, રાજ્યમાં સ્પર્ધા અત્યંત કડક રહેશે, અને પરિણામ કોઈપણ દિશામાં ફેરવાઈ શકે છે.
પશ્ચિમ બંગાળમાં ભાજપની રાજકીય સફર આશ્ચર્યજનક રહી છે; જ્યારે પાર્ટી 2016માં માત્ર ત્રણ બેઠકો સુધી સીમિત હતી, ત્યારે તેણે પાછલી 2021ની ચૂંટણીમાં જોરદાર છલાંગ લગાવી હતી – 77 બેઠકો કબજે કરી હતી અને મમતા બેનર્જીના કિલ્લાના પાયા હચમચાવી દીધા હતા.
