પંજાબ કોંગ્રેસને લઈ મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. અમરિંદર સિંહ રાજા વડિંગના રાજીનામા બાદ પરગટ સિંહને તાત્કાલિક અસરથી પંજાબ પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. પરગટ સિંહ ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી ચરણજીત સિંહ ચન્નીના નજીકના છે. તેઓ ચન્નીની સાથે રાજા વારિંગ વિરુદ્ધ ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યા હતા. હવે રાહુલ ગાંધીએ ચન્નીની ભલામણ પર પરગટ સિંહને પંજાબ કૉંગ્રેસ પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે.આજે સવારે અમરિંદર સિંહ રાજા વાડિંગે રાહુલ ગાંધી સાથે લાંબી મુલાકાત કરી હતી, પરંતુ બેઠક પછી રાજા વડિંગે જે કહ્યું તેનાથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે રાજા વડિંગના રાજીનામાથી પંજાબ કોંગ્રેસમાં આંતરિક ઝઘડો સમાપ્ત થશે નહીં. રાજા વડિંગે આડકતરી રીતે નવા પંજાબ કોંગ્રેસના પ્રભારી સચિન પાયલટ પર હુમલો કર્યો. તેમણે કહ્યું કે સચિન પાયલટ એક મહિનાથી પંજાબના પ્રભારી હતા અને તે મહિનામાં માત્ર બે કલાક માટે જ પંજાબની મુલાકાત લીધી હતી, જે દરમિયાન તેમણે સચિન પાયલટ સાથે ટૂંકી મુલાકાત કરી હતી. આ પછી રાજા વડિંગે તેમના રાજીનામા માટે સચિન પાયલટને જવાબદાર ઠેરવ્યા. તેમણે કહ્યું કે એવું લાગે છે કે ચાર્જ સંભાળ્યા પછી પાયલટે નિર્ણય લીધો હતો કે તેને હટાવવા છે.
કોંગ્રેસ પાર્ટીએ ‘X’ પર પંજાબ કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષના નામની જાહેરાત કરી
કૉંગ્રેસ પાર્ટીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર પરગટ સિંહના નામની જાહેરાત કરી. પાર્ટીએ લખ્યું, “કોંગ્રેસ પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ પરગટ સિંહને તાત્કાલિક અસરથી પંજાબ પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે.” પાર્ટીએ અમરિંદર સિંહના યોગદાનની પણ પ્રશંસા કરી, આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે, “પક્ષ આઉટગોઇંગ પીસીસી પ્રમુખ અમરિંદર સિંહ રાજા વડિંગના યોગદાનની પ્રશંસા કરે છે.” આદેશમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પંજાબમાં વિવિધ ચૂંટણી સંબંધિત સમિતિઓના કાર્યકારી પ્રમુખો, અધ્યક્ષો અને સહ-અધ્યક્ષો પહેલાની જેમ જ સેવા આપતા રહેશે.
અમરિંદર સિંહ રાજાએ રાહુલ ગાંધીને રાજીનામું સુપરત કર્યું
અમરિંદર સિંહ રાજા વડિંગે શુક્રવારે (2 ઓક્ટોબર) દિલ્હીમાં લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા અને કોંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીને પોતાનું રાજીનામું સુપરત કર્યું. અમરિંદર સિંહ રાજા વડિંગે કહ્યું, ” તેમણે હવાનો વળાંક પારખી પંજાબ એકમના પ્રમુખ પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું.”
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે તેઓ ઇચ્છતા નથી કે પાર્ટીનું કેન્દ્રીય નેતૃત્વ કોઈપણ દબાણને વશ થાય. પંજાબ કોંગ્રેસના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખે કહ્યું, ” તેનાથી કોઈ ફરક નથી પડતો કે કોઈએ મારું રાજીનામું માંગ્યું કે મેં સ્વેચ્છાએ આપ્યું… જો કે, કોઈએ મારું રાજીનામું માંગ્યું નથી.”
પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારી શુક્રવારે ભાજપના ઉમેદવાર માટે પ્રચાર કરવા માટે નંદીગ્રામની મુલાકાતે ગયા હતા. તેમણે કહ્યું કે રાજ્યમાંથી તૃણમૂલ કોંગ્રેસનું નામ અને પ્રતીક ભૂંસી નાખવામાં આવ્યું છે.
અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી પંચે મમતા બેનર્જી અને અરૂપ રોય જૂથોને અલગ અલગ નામ અને ચૂંટણી પ્રતીકો સોંપ્યા છે. કોઈનું નામ લીધા વિના, તેમણે કહ્યું, “મુખ્ય ચોર પણ જેલમાં જશે.”
અધિકારી ભાજપના નંદીગ્રામ પેટાચૂંટણીના ઉમેદવાર, હસીની રથ માટે પ્રચાર કરી રહ્યા હતા, અને લોકોને પેટાચૂંટણીમાં મતદાન કરવા માટે વિનંતી કરી હતી જેથી તમામ હરીફ ઉમેદવારોની સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ જપ્ત કરી શકાય.
નંદીગ્રામ પેટાચૂંટણી પૂર્વ મેદિનીપુર જિલ્લામાં યોજાશે. મુર્શિદાબાદ જિલ્લાના રાજનગર મતવિસ્તારમાં પણ પેટાચૂંટણી યોજાશે. બંને બેઠકો માટે મતદાન 6 ઓક્ટોબરે થશે. ભાજપે સતત બે ટર્મ માટે નંદીગ્રામ જીત્યું છે.
નંદીગ્રામ લાંબા સમયથી ટીએમસી અને ભાજપ વચ્ચે રાજકીય સંઘર્ષનું મુખ્ય કેન્દ્ર રહ્યું છે. આ વિસ્તારમાં 2007માં થયેલા જમીન સંપાદન વિરોધી આંદોલને 2011માં મમતા બેનર્જી અને ટીએમસીને સત્તામાં લાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.
2021માં, મમતા બેનર્જીએ અહીંથી બંગાળના વર્તમાન મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારી સામે ચૂંટણી લડી હતી, પરંતુ હારી ગઈ હતી. 2026ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, સુવેન્દુ અધિકારીએ નંદીગ્રામ સાથે ભવાનીપુર બેઠક પરથી ચૂંટણી લડી હતી અને બંને બેઠકો જીતી હતી.
બાદમાં, અધિકારીએ ભવાનીપુર બેઠક જાળવી રાખી હતી અને નંદીગ્રામમાંથી રાજીનામું આપ્યું હતું, જેના કારણે નંદીગ્રામ બેઠક ખાલી પડી હતી.
હસિરાની રથ સીએમ અધિકારીના અંગત સહાયકની માતા છે.
હસિરાની રથ મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીના અંગત સહાયક ચંદ્રનાથ રથની માતા છે. ચંદ્રનાથને 6 મેના રોજ મોડી રાત્રે મધ્યમગ્રામ નજીક ગોળી મારી દેવામાં આવી હતી. તેમને ગંભીર હાલતમાં હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં બાદમાં તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.
બંગાળ સહિત ચાર રાજ્યોમાં છ બેઠકો માટે પેટાચૂંટણીઓ.
તમિલનાડુમાં બે બેઠકો: મદુરંતકમ અને ધારાપુરમ – આ બે વિધાનસભા બેઠકો મરાગથમ કુમારવેલ અને પી. સત્યબામાના રાજીનામા બાદ ખાલી પડી હતી. બંને બેઠકો માટે અંતિમ મતદાર યાદી 23 ફેબ્રુઆરીએ જાહેર કરવામાં આવી હતી.
પુડુચેરીમાં થટ્ટનચાવાડી બેઠક: એન. રંગાસામીના રાજીનામા બાદ આ બેઠક ખાલી પડી હતી. આ બેઠક માટે મતદાર યાદી 14 ફેબ્રુઆરીએ પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.
પશ્ચિમ બંગાળમાં રેજીનગર-નંદીગ્રામ બેઠક: હુમાયુ કબીરના રાજીનામા બાદ રેજીનગર બેઠક અને સુવેન્દુ અધિકારીના રાજીનામા બાદ નંદીગ્રામ બેઠક ખાલી પડી હતી. આ બેઠકો માટે અંતિમ મતદાર યાદી 28 ફેબ્રુઆરીએ જાહેર કરવામાં આવી હતી.
આસામમાં નાગાંવ લોકસભા બેઠક: પ્રદ્યુત બોરદોલોઈના રાજીનામા બાદ આસામમાં નાગાંવ લોકસભા બેઠક ખાલી પડી હતી. આ બેઠક માટે અંતિમ મતદાર યાદી 10 ફેબ્રુઆરીએ જાહેર કરવામાં આવી હતી.
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ આજે, ૩ ઓક્ટોબર, મધ્યપ્રદેશની રાજધાની ભોપાલની મુલાકાતે છે. તેમની મુલાકાતમાં ગૌપાલકો, પશુપાલકો, ડેરી ઉત્પાદકો, પોલીસ વિભાગ અને શિક્ષણ અને સંશોધન ક્ષેત્રને લગતી અનેક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાતો અને કાર્યક્રમોનો સમાવેશ થાય છે. ભેલ દશેરા ગ્રાઉન્ડ ખાતે આયોજિત રાજ્યસ્તરીય ગૌપાલક સંમેલનમાં ૧૧ જિલ્લાના આશરે ૩૫,૦૦૦ ગૌપાલકો ભાગ લેશે. આ કાર્યક્રમ દરમિયાન, રાજ્યમાં નોંધાયેલા ગૌશાળાઓને ૧૦૧ કરોડ રૂપિયાથી વધુની સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે, જ્યારે ઉજ્જૈનમાં ૨૫૫ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે બનાવવામાં આવનાર અત્યાધુનિક ડેરી પ્લાન્ટનો શિલાન્યાસ સમારોહ પણ યોજાશે. તેમની મુલાકાત દરમિયાન, અમિત શાહ નવા ફોજદારી કાયદાઓ પર મધ્યપ્રદેશ પોલીસ પ્રદર્શનનું ઉદ્ઘાટન કરશે. વરિષ્ઠ કેન્દ્રીય અને રાજ્ય પોલીસ અધિકારીઓ સાથે મુલાકાતો, IISER ભોપાલ-અત્રી કેમ્પસનો શિલાન્યાસ અને સ્વામી વિવેકાનંદની પ્રતિમાનું અનાવરણ પણ આ કાર્યક્રમનો ભાગ છે.
મુખ્યમંત્રી અને ભાજપ પ્રદેશ અધ્યક્ષનું સ્વાગત મંત્રી અમિત શાહના ભોપાલ આગમન પર, મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવ અને પ્રદેશ ભાજપ પ્રમુખ હેમંત ખંડેલવાલે એરપોર્ટ પર તેમનું પુષ્પગુચ્છથી સ્વાગત કર્યું. વરિષ્ઠ વહીવટી અને પોલીસ અધિકારીઓ પણ હાજર હતા.
અમિત શાહની ભોપાલ મુલાકાત દરમિયાન શું થશે?
3 ઓક્ટોબરના રોજ યોજાનાર કાર્યક્રમોમાં વહીવટ, ડેરી સહકારી સંસ્થાઓ, પશુપાલન અને ઉચ્ચ શિક્ષણ સંબંધિત વિવિધ વિષયો પર ચર્ચા કરવામાં આવશે.
પ્રવાસના મુખ્ય કાર્યક્રમો:
ભેલ દશેરા મેદાન ખાતે નવા ફોજદારી કાયદાઓ પર પોલીસ પ્રદર્શનનું ઉદ્ઘાટન.
ઉજ્જૈનમાં 255 કરોડ રૂપિયાના ડેરી પ્લાન્ટ માટે વર્ચ્યુઅલ શિલાન્યાસ સમારોહ.
ગાય બહેનો અને દૂધ ઉત્પાદકોને સન્માન અને પ્રોત્સાહન.
ભૌરીમાં IISER ભોપાલ-અત્રી કેમ્પસનો શિલાન્યાસ.
સ્વામી વિવેકાનંદની પ્રતિમાનું અનાવરણ. પોલીસ અધિકારીઓ સાથે બે કલાકની બેઠક.
૧૦૧ કરોડ રૂપિયાથી વધુ રકમ ગૌશાળાઓના ખાતામાં જમા કરવામાં આવશે.
અમિત શાહની ભોપાલ મુલાકાતનો મુખ્ય ભાગ ગૌશાળાઓને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવાનો છે. જુલાઈ અને ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ માટે મધ્યપ્રદેશમાં નોંધાયેલા ગૌશાળાઓમાં રક્ષિત પશુઓના જાળવણી માટે ૧૦૧ કરોડ રૂપિયાથી વધુની ગ્રાન્ટ જારી કરવામાં આવશે. રાજ્ય સરકાર ગૌશાળાઓમાં નોંધાયેલા દરેક પશુ માટે દરરોજ ૪૦ રૂપિયાની સબસિડી પૂરી પાડે છે. આ રકમ ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) દ્વારા ગૌશાળા સંચાલકોના બેંક ખાતામાં સીધી ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે. આ સહાયનો હેતુ પશુઓના ખોરાક, સંભાળ અને જાળવણી સંબંધિત ખર્ચને ટેકો આપવાનો છે. ઉજ્જૈનમાં ૨૫૫ કરોડ રૂપિયાનો અત્યાધુનિક ડેરી પ્લાન્ટ મધ્યપ્રદેશ રાજ્ય સહકારી દૂધ સંઘ ઉજ્જૈનમાં ૨૫૫ કરોડના ખર્ચે એક નવો ડેરી પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરી રહ્યું છે. અમિત શાહ વર્ચ્યુઅલ શિલાન્યાસ સમારોહ કરશે. રાજ્ય સરકાર આ પ્રોજેક્ટમાં ₹૧૭૦ કરોડનું યોગદાન આપશે, જ્યારે દૂધ સંઘ બાકીના ₹૮૫ કરોડ લોન દ્વારા એકત્ર કરશે. આ પ્લાન્ટ લગભગ બે વર્ષમાં પૂર્ણ કરવાનો લક્ષ્યાંક છે.
દિવસ દીઠ ૫ લાખ લિટર દૂધની પ્રક્રિયા ક્ષમતા ડેરી પ્લાન્ટમાં શરૂઆતમાં ૩ લાખ લિટર દૂધ પ્રક્રિયા ક્ષમતા હશે. ભવિષ્યમાં, આ ક્ષમતા વધારીને ૫ લાખ લિટર પ્રતિ દિવસ કરી શકાય છે. અહીં વિવિધ દૂધ ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન કરવામાં આવશે, જેમાં ૧.૫૦ લાખ લિટર પેકેજ્ડ દૂધ, ૨૫ હજાર લિટર દહીં, ૧૦ હજાર લિટર લસ્સી અને છાશ અને ૧૦ મેટ્રિક ટન ઘીની દૈનિક ઉત્પાદન ક્ષમતાનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રોજેક્ટનો હેતુ દૂધ સંગ્રહ, પ્રક્રિયા, ઉત્પાદન ઉત્પાદન અને માર્કેટિંગ પ્રણાલીઓને મજબૂત બનાવવાનો છે. તે દૂધ સહકારી પ્રણાલીના વિસ્તરણને પણ વેગ આપવાની અપેક્ષા રાખે છે.
૩૫,૦૦૦ ગૌપાલકોના સંમેલનમાં ભેટો પ્રાપ્ત થશે ભેલ દશેરા ગ્રાઉન્ડ ખાતે યોજાનાર રાજ્યસ્તરીય ગૌપાલકોના સંમેલનમાં ૧૧ જિલ્લાના આશરે ૩૫,૦૦૦ પશુપાલકો અને ગૌપાલકો ભાગ લે તેવી અપેક્ષા છે. આ કાર્યક્રમમાં ઉત્કૃષ્ટ કાર્ય કરનારા ગૌપાલકોનું સન્માન કરવામાં આવશે. ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકર કામધેનુ યોજના માટે મંજૂરી પત્રોનું પણ વિતરણ કરવામાં આવશે. આ સંમેલનમાં ડેરી સંબંધિત અન્ય પ્રોજેક્ટ્સનું પણ ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવશે.
ભૌરીમાં ૫૨ એકર જમીન પર IISER ભોપાલ-અત્રી કેમ્પસનું નિર્માણ થશે અમિત શાહ ભોપાલના ભૌરીમાં IISER કેમ્પસમાં પ્રસ્તાવિત IISER ભોપાલ-અત્રી કેમ્પસનો શિલાન્યાસ પણ કરશે. રાજ્ય સરકારે આ હેતુ માટે ૫૨ એકર જમીન પૂરી પાડી છે. મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવ અને અન્ય જનપ્રતિનિધિઓ આ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપવાના છે. નવું કેમ્પસ વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, સંશોધન અને નવીનતા સંબંધિત ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
૨ લાખથી વધુ મહિલાઓ લખપતિ ગોપાલક દીદી બની છે મધ્યપ્રદેશમાં લખપતિ ગોપાલક દીદી યોજનામાં ૨ લાખથી વધુ મહિલાઓ જોડાઈ છે. આ યોજના હેઠળ, સુધારેલી આનુવંશિક ક્ષમતા ધરાવતા વીર્યનો ઉપયોગ કરીને ગાય અને ભેંસના કૃત્રિમ ગર્ભાધાનને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. સરકારી અંદાજ મુજબ, F1 વાછરડું તેની માતા કરતાં આશરે ૨.૫ થી ૩ ગણું વધુ દૂધ ઉત્પન્ન કરી શકે છે. એક વાછરડી દર સ્તનપાન સમયગાળામાં ₹૫૦,૦૦૦ થી ₹૬૦,૦૦૦ અને જીવનકાળ દરમિયાન ₹૨,૫૦,૦૦૦ થી ₹૩,૦૦,૦૦૦ ની વધારાની આવક ઉત્પન્ન કરે છે. આ પહેલનો હેતુ પશુપાલનને મહિલાઓ માટે આવકનો વધુ સંગઠિત અને ટકાઉ સ્ત્રોત બનાવવાનો છે.
બ્રહ્મોસ મિસાઇલ માત્ર ભારતની સુરક્ષાનું મુખ્ય સાધન નથી, પરંતુ દેશની વધતી જતી સંરક્ષણ નિકાસમાં પણ અગ્રણી ભૂમિકા ભજવે છે. ભારતના સૌથી નફાકારક હથિયાર તરીકે, બ્રહ્મોસ મિસાઇલના વેચાણ માટે ત્રણ દેશો સાથે $600 મિલિયન (આશરે ₹58 બિલિયન) થી વધુના સોદા પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે.
દેશના સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહ દ્વારા આ માહિતી આપવામાં આવી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે બ્રહ્મોસ મિસાઇલ વેચવા માટે ફિલિપાઇન્સ, ઇન્ડોનેશિયા અને વિયેતનામ સાથે કરાર કરવામાં આવ્યા છે.
સંરક્ષણ સચિવે જણાવ્યું હતું કે મિસાઇલનું એરક્રાફ્ટ-લોન્ચ વર્ઝન પણ વિકસાવવામાં આવ્યું છે અને સુખોઈ ફાઇટર એરક્રાફ્ટથી તેનું પરીક્ષણ ફાયરિંગ સફળ રહ્યું છે.
બ્રહ્મોસ મિસાઇલો વેચવા માટે ફિલિપાઇન્સ સાથે આશરે $330 મિલિયનનો કરાર કરવામાં આવ્યો છે. આ કરાર હેઠળ મિસાઇલોનો પુરવઠો શરૂ થઈ ગયો છે. વિયેતનામ સાથેનો કરાર $100 મિલિયનનો છે, અને ઇન્ડોનેશિયાને મિસાઇલોના વેચાણ માટેનો કરાર $200 મિલિયનનો છે.
રાજેશ કુમાર સિંહે જણાવ્યું હતું કે બ્રહ્મોસ મિસાઇલે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન તેની હુમલો ક્ષમતા સાબિત કરી હતી. તેણે દુશ્મનના સ્થળો પર સચોટ પ્રહાર કરીને અમને લશ્કરી કાર્યવાહીમાં એક ધાર આપી છે.
આ માર્ગદર્શિત મિસાઇલ અવાજની ગતિ કરતાં વધુ ઝડપથી લક્ષ્યોને પ્રહાર કરે છે. તેનો વિકાસ ચાલુ છે. તેથી, સંપૂર્ણ વિશ્વાસ છે કે આ મિસાઇલ ભવિષ્યમાં ભારતીય શસ્ત્ર નિકાસમાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવશે. નોંધનીય છે કે સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે અગાઉ કહ્યું હતું કે બ્રહ્મોસ માત્ર એક મિસાઇલ નથી પરંતુ ભારતની વધતી જતી સંરક્ષણ ક્ષમતાઓનું પ્રતીક પણ છે.
ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ હવે વિશ્વભરના 80 દેશોમાં પહોંચી રહી છે. 2025-26 માં, આ વધીને ₹38,424 કરોડ (US$3.8 બિલિયન) થવાનો અંદાજ છે. ફક્ત એક વર્ષમાં આ નિકાસ વધારો 62 ટકાથી વધુ દર્શાવે છે.
₹80,000 કરોડ (US$1.8 બિલિયન) માં છ સબમરીન બનાવવામાં આવશે ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધતા નૌકાદળ સહયોગને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત તેની દરિયાઈ શક્તિ પણ વધારી રહ્યું છે. પરિણામે, જર્મની સાથે ₹80,000 કરોડ (US$1.8 બિલિયન) માં છ સબમરીન બનાવવાનો કરાર પૂર્ણ થવાના અંતિમ તબક્કામાં છે.
આ સબમરીન ભારતમાં બનાવવામાં આવશે. વધુમાં, ત્રણ સ્કોર્પિયન-ક્લાસ યુદ્ધ જહાજો બનાવવા માટે ગંભીર વિચારણા ચાલી રહી છે. સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, આ બાંધકામ મુંબઈના માઝગાંવ ડોકયાર્ડ ખાતે થશે.
યુપીએસસી(UPSC)ના શતાબ્દી સમારોહ દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતીય પાઇલટ સ્મિત મચ્છરના અદ્ભુત સાહસ અને જાંબાજીનો વિશેષ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. વડાપ્રધાને પોતાના સંબોધનમાં જણાવ્યું હતું કે એક ભારતીય પાઇલટે પોતાની અદ્ભુત સૂઝબૂઝ અને અડગ મનોબળથી મોટી આફત ટાળીને 9/11 જેવી ગંભીર ઘટના થતી અટકાવી લીધી છે. દુબઈથી તેલ અવીવ જતી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટમાં બનેલી આ ઘટનામાં કૅપ્ટન સ્મિત મચ્છરે જે પ્રકારે અત્યંત કપરા સંજોગોમાં પણ ધૈર્ય, સાહસ અને બહાદુરીનું પ્રદર્શન કર્યું છે, તેણે દરેક દેશવાસીનું મસ્તક ગર્વથી ઊંચું કરી દીધું છે.
પરિવાર સાથે વાતચીત અને સ્વાસ્થ્ય માટે પ્રાર્થના
આ પ્રસંગે વડાપ્રધાન મોદીએ કૅપ્ટન સ્મિત મચ્છરના પિતા ભૂપેન્દ્રભાઈ, માતા ગીતાબહેન અને પત્ની સોનલ સાથે પણ ટેલિફોનિક વાતચીત કરી હતી અને પરિવારની હિંમતને બિરદાવી હતી. આજે આખી દુનિયા તેમની આ વીરતા પર ગર્વ અનુભવી રહી છે. વડાપ્રધાને દેશવાસીઓને અનુરોધ કર્યો છે કે આપણે સૌ સાથે મળીને સ્મિત મચ્છરના ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય અને શીઘ્ર સ્વસ્થ થવા માટે ઈશ્વરને પ્રાર્થના કરીએ. આ ગંભીર કટોકટીની સ્થિતિમાં કૅપ્ટન સ્મિત મચ્છરે પ્લેનમાં સવાર કુલ 180 મુસાફરોના અમૂલ્ય પ્રાણ બચાવીને એક અનુકૂળ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે.
વૈશ્વિક સ્તરે થઈ રહી છે વીરતાની પ્રશંસા
કૅપ્ટન સ્મિત મચ્છરની આ અસાધારણ અને પ્રેરણાદાયી બહાદુરીના વિશ્વભરમાં ભરપૂર વખાણ થઈ રહ્યા છે. ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ અને રાષ્ટ્રપતિ ઇસાક હરઝોગે તેમને એક સાચા હીરો ગણાવતા તેમનો આભાર વ્યક્ત કર્યો છે. આ તરફ, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ સ્મિતની પ્રશંસા કરતાં તેમને બહાદુર હીરો ગણાવ્યા છે. ગંભીર રીતે ઘાયલ હોવાની સાથે અત્યંત જોખમી પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે પણ અદમ્ય સાહસ દાખવીને જીવના જોખમે કોકપીટ ખોલીને પ્લેનને સંકટમાંથી ઉગારી લેનાર સ્મિત મચ્છર પર સમગ્ર દેશને ગર્વ છે.
આ વર્ષે, ચોમાસાએ દેશભરમાં ઘણી બધી અસરો દર્શાવી છે. કેટલાકમાં ભારે વરસાદ પડ્યો હતો, જ્યારે અન્યમાં દુષ્કાળ પડ્યો હતો. ઉત્તર પ્રદેશમાં રેકોર્ડ વરસાદ નોંધાયો હતો, પરંતુ વરસાદનું અસંતુલન એટલું હતું કે 37 જિલ્લાઓમાં સરેરાશથી ઓછો વરસાદ પડ્યો હતો, જ્યારે 37 જિલ્લાઓમાં સરેરાશથી વધુ વરસાદ પડ્યો હતો. દરમિયાન, હિમાચલ પ્રદેશમાં ભાખરા નાંગલ ડેમ પાંચ વર્ષમાં સૌથી નીચા જળસ્તરે પહોંચી ગયો છે, જેના કારણે હરિયાણા, દિલ્હી, રાજસ્થાન અને પંજાબમાં પાણીની કટોકટીનો ભય વધી ગયો છે.
યુપી: ગાઝિયાબાદ અને શામલી સહિત ચાર જિલ્લાઓમાં 60% ઓછો વરસાદ પડ્યો છે.
આ વર્ષે, ઉત્તર પ્રદેશમાં ચોમાસાએ દસ વર્ષનો વરસાદનો રેકોર્ડ તોડ્યો છે. જોકે, રાજ્યભરમાં વરસાદનું જિલ્લાવાર વિતરણ અસમાન હતું. 1લી જૂનથી 30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન, 802.9 મીમી વરસાદ નોંધાયો હતો, જે સરેરાશ કરતા આઠ ટકા વધુ છે.
આ છતાં, 37 જિલ્લાઓમાં સરેરાશથી ઓછો વરસાદ પડ્યો હતો, જ્યારે 37 જિલ્લાઓમાં સરેરાશથી વધુ વરસાદ પડ્યો હતો. આગ્રામાં સરેરાશ વરસાદ પડ્યો હતો. ઉત્તર પ્રદેશના ૨૦ માંથી ૧૬ જિલ્લામાં વરસાદમાં ૨૦ થી ૫૯ ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જ્યારે દેવરિયા, કુશીનગર, ગાઝિયાબાદ અને શામલીમાં સરેરાશ કરતાં ૬૦ ટકાથી વધુ ખાધ રહી હતી. આ વર્ષે રાજ્યમાં ચોમાસું નબળું પડ્યું હતું. જૂનમાં સરેરાશ કરતાં ૫૪ ટકા ઓછો અને જુલાઈમાં ૧૭ ટકા ઓછો વરસાદ પડ્યો હતો. ઓગસ્ટમાં ૨૪ ટકા વધુ વરસાદે આ ખાધને સરભર કરી હતી. સપ્ટેમ્બરમાં ચોમાસાનો વરસાદ પુષ્કળ પ્રમાણમાં થયો હતો, ઉત્તર પ્રદેશમાં આ મહિનામાં ૨૫૦.૨ મીમી વરસાદ પડ્યો હતો, જે સરેરાશ કરતાં ૬૩ ટકા વધુ છે.
પશ્ચિમ યુપીમાં સરેરાશ કરતાં ૧૬% વધુ વરસાદ પડે છે, જ્યારે પૂર્વ યુપીમાં ૨% વધુ વરસાદ પડે છે. ચિત્રકૂટમાં સૌથી વધુ ૧૩૫૮.૧ મીમી વરસાદ પડ્યો છે. બાંદામાં ૧૩૪૮.૪ મીમી, બિજનોરમાં ૧૩૪૮.૨ મીમી અને બહરાઇચમાં ૧૩૪૩.૮ મીમી વરસાદ પડ્યો છે. જ્યારે, ૧૪ જિલ્લાઓમાં ૧૦૦૦ મીમીથી વધુ વરસાદ પડ્યો છે. પંજાબ…૨૬ વર્ષમાં સૌથી મોટું સિંચાઈ સંકટ, ભૂગર્ભજળ જોખમમાં આ વર્ષે પંજાબમાં ૨૦૦૦ પછી ત્રીજું સૌથી સૂકું ચોમાસું રહ્યું છે. જૂનથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન પંજાબમાં સામાન્ય કરતાં ૩૮ ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે. આ ચોમાસાની ઉદાસીનતાની અસર ખેતરોથી ડેમ સુધી દેખાય છે. સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદથી ખેડૂતોની સિંચાઈની જરૂરિયાતોમાં વધારો થયો છે, જ્યારે પહાડી કેચમેન્ટ વિસ્તારોમાં ઓછા વરસાદને કારણે ભાખરા અને પોંગ સહિતના મુખ્ય ડેમોમાં પાણીનો પ્રવાહ પ્રભાવિત થયો છે. પરિણામે, ડાંગરની લણણીની મોસમ દરમિયાન ટ્યુબવેલ પર નિર્ભરતા વધી અને વીજળીની માંગમાં પણ વધારો થયો.
ભારતીય હવામાન વિભાગના ડેટા અનુસાર, પંજાબમાં જૂનથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન માત્ર ૨૭૨.૮ મીમી વરસાદ નોંધાયો છે, જ્યારે આ સમયગાળા માટે સામાન્ય આંકડો ૪૩૯.૮ મીમી છે. ડેટા અનુસાર, ૨૦૦૦ પછી આ વર્ષ પંજાબમાં આ સમયગાળા માટે ત્રીજું સૌથી વધુ ભીનું વર્ષ રહ્યું છે.
આગામી પાકને પણ ઓછું પાણી મળશે.
આગામી પાકને પણ ઓછું પાણી મળશે. ડેમોમાં ઓછા પાણીનો પ્રભાવ વર્તમાન ખરીફ ઋતુ પૂરતો મર્યાદિત નથી. આ ડેમોમાંથી પાણી સિંચાઈ, પીવાના પાણી અને વીજળી ઉત્પાદન માટે મહત્વપૂર્ણ છે. જો ડેમોમાં પૂરતો સંગ્રહ જાળવવામાં નહીં આવે, તો આગામી સૂકા મહિનાઓમાં સિંચાઈ માટે ઉપલબ્ધ પાણી પર દબાણ વધી શકે છે. આ જ કારણ છે કે આ વર્ષે ઓછા વરસાદને માત્ર વર્તમાન પાક માટે સમસ્યા તરીકે જ નહીં પરંતુ રવિ ઋતુની તૈયારીઓ માટે ચેતવણી તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યો છે.
હવે સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે શિયાળા સુધી કેટલું પાણી રહેશે.
ચોમાસાની ઋતુ પૂરી થતાં, ડેમોમાં બાકી રહેલા પાણી અને આગામી મહિનાઓની જરૂરિયાતો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. ઓછા વરસાદને કારણે, જમીનમાં ભેજ, ભૂગર્ભજળ રિચાર્જ અને જળાશયોની ભરપાઈ – આ બધું પ્રભાવિત થયું છે. તેથી, પંજાબ માટે પડકાર ફક્ત આ ઋતુના પાકને બચાવવાનો નથી, પરંતુ આગામી સિંચાઈ ચક્ર માટે પાણીનું સંતુલન જાળવવાનો પણ છે.હિમાચલ: દિલ્હી સહિત ચાર રાજ્યોને ડેમ મેનેજમેન્ટે ચેતવણી આપી દેશના ઉત્તરીય રાજ્યોની સિંચાઈ જરૂરિયાતો પૂર્ણ કરતા ભાખરા ડેમમાં પાંચ વર્ષમાં સૌથી નીચું પાણીનું સ્તર છે. હિમાચલ પ્રદેશમાં ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન સામાન્ય કરતાં ૧૧ ટકા ઓછો વરસાદ પડ્યો છે, સાથે ૧૯૭૭ પછી બીજી વખત બરફ પીગળ્યો છે, જેના કારણે ડેમના પાણીના સ્તર પર પણ અસર પડી છે.
ભાખરા ડેમમાં પાણીનું સ્તર ગયા વર્ષ કરતાં ૩૫.૧૨ ફૂટ ઓછું છે. જીવંત સંગ્રહ ૬૭ ટકા છે. પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, ભાખરા બિયાસ મેનેજમેન્ટ બોર્ડ (BBMB) એ પંજાબ, હરિયાણા, રાજસ્થાન અને દિલ્હીને પાણીનો દુરુપયોગ ટાળવા અને જરૂર મુજબ પાણીનો ઉપયોગ કરવા વિનંતી કરી છે. ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન ભાખરા ડેમમાં પાણીનું સ્તર ઓછું રહેવાથી ઉનાળા દરમિયાન ચારેય રાજ્યોમાં પાણીની કટોકટી સર્જાઈ શકે છે. આનાથી વીજ ઉત્પાદન પર પણ અસર પડી શકે છે.
બરફ પીગળવાની ગતિએ ડેમના પાણી પુરવઠાને પણ અસર કરી છે.
ભાખરા ડેમ પંજાબ, હરિયાણા, રાજસ્થાન અને દિલ્હીને પાણી પૂરું પાડે છે. ભાખરા ડેમમાં પાણી હિમાચલમાં ઉદ્ભવતા સતલજ અને બિયાસ નદીઓમાંથી આવે છે. આ ચોમાસાની ઋતુમાં રાજ્યમાં સામાન્ય કરતાં ૧૧ ટકા ઓછો વરસાદ પડ્યો છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, આગામી ૨૪ કલાકમાં ચોમાસું હિમાચલ છોડી દેશે.
આવી સ્થિતિમાં, વધુ વરસાદની શક્યતા ઓછી છે. આ વર્ષે, ભાખરા ડેમમાં પાણીની ઉપલબ્ધતાને બે મોરચે અસર થઈ છે: એક તરફ, ઓછો વરસાદ પડ્યો હતો, અને બીજી તરફ, પીગળતા બરફથી પાણીનો પ્રવાહ પણ સામાન્ય કરતાં ઓછો હતો.
પોંગ અને રણજીત સાગર ખાતે પાણીનું સ્તર ઓછું
ભાખરા સાથે, પોંગ ડેમ અને રણજીત સાગર ખાતે પણ આ વખતે પાણીનું સ્તર ઓછું છે. ૩૦ સપ્ટેમ્બરે, પોંગ ડેમમાં પાણીનું સ્તર ૧,૩૬૭ ફૂટ હતું, જે ગયા વર્ષના ૧,૩૮૯.૩૦ ફૂટથી ૨૨.૩૦ ફૂટ ઓછું છે. અહીં જીવંત સંગ્રહ ૭૩ ટકા હતો, જે ગયા વર્ષના ૯૯ ટકા હતો. ૩૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ પોંગમાં ૫,૫૦૮ ક્યુસેક પાણીનો પ્રવાહ આવ્યો હતો, જે ગયા વર્ષે ૯,૭૭૮ ક્યુસેક હતો. પાંડોહ ખાતે પાણીનો પ્રવાહ ૪,૬૧૯ ક્યુસેક હતો, જ્યારે ગયા વર્ષે તે ૮,૭૫૮ ક્યુસેક હતો.
ભારતે 2026 એશિયન ગેમ્સમાં પોતાનો 11મો ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો છે. મહિલા રિકર્વ ટીમે તીરંદાજીમાં દક્ષિણ કોરિયાને 5-3થી હરાવીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો. ભારતની કીર્તિ, કુમકુમ અને અંકિતાએ જીતવા માટે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું હતું. એશિયન ગેમ્સના 75 વર્ષના ઇતિહાસમાં આ પહેલી વાર છે જ્યારે ભારતીય મહિલા રિકર્વ ટીમે એશિયન ગેમ્સમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો છે.
શરૂઆતથી જ સ્પર્ધા ખૂબ જ સ્પર્ધાત્મક રહી હતી. પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓને કારણે, બંને ટીમો માટે સંપૂર્ણ 10 સ્કોર કરવો ખૂબ જ મુશ્કેલ હતું. બંને ટીમોએ કુલ 48 શોટ લીધા, જેમાંથી ફક્ત 12 શોટમાં 10નો સ્કોર થયો. મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓને કારણે બંને બાજુ 7 અને 8નો સ્કોર પણ થયો.
ભારતનો 11મો ગોલ્ડ મેડલ ભારત અને દક્ષિણ કોરિયા પહેલા સેટમાં 54-54થી બરાબર હતા. બીજા સેટમાં, બંને ટીમો 56-56થી બરાબરી પર રહી. ભારતે ત્રીજા સેટમાં મજબૂત લીડ મેળવી, 55-51 થી જીતીને સેટ સુરક્ષિત કર્યો અને બે મૂલ્યવાન પોઈન્ટ મેળવ્યા. આ બિંદુ સુધી, ભારત પાસે 4-2 ની લીડ હતી.
ભારતને અંતિમ સેટમાં ઓછામાં ઓછા ડ્રો કરવાની જરૂર હતી. બધી આશાઓ કુમકુમ પર ટકેલી હતી, કારણ કે ભારત છેલ્લા શોટ પર 10 થી ઓછું કંઈ સ્વીકારતું ન હતું. જો કુમકુમે 10 નો સ્કોર ન કર્યો હોત, તો મેચ ડ્રોમાં સમાપ્ત થઈ હોત અને પરિણામ શૂટ-ઓફ દ્વારા નક્કી થયું હોત.
પરાજિત ચેમ્પિયન દક્ષિણ કોરિયા દક્ષિણ કોરિયા હંમેશા તીરંદાજીમાં ચેમ્પિયન રહ્યું છે, તેણે આ રમતમાં કુલ 94 મેડલ જીત્યા છે. મહિલા રિકર્વ તીરંદાજીમાં, દક્ષિણ કોરિયા 10 વખતનો ઓલિમ્પિક ચેમ્પિયન, ભૂતપૂર્વ વિશ્વ ચેમ્પિયન છે, અને વર્ષોથી એશિયન ગેમ્સમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે. જોકે, ભારતની કીર્તિ, કુમકુમ અને અંકિતાએ ગોલ્ડ માટે લક્ષ્ય રાખીને ઇતિહાસ બદલી નાખ્યો.
તીરંદાજીમાં ચોથો ગોલ્ડ 2026 એશિયન ગેમ્સમાં તીરંદાજીમાં આ ભારતનો ચોથો ગોલ્ડ મેડલ છે. અગાઉ, ભારતે મહિલા ટીમ કમ્પાઉન્ડ, મિશ્ર ટીમ કમ્પાઉન્ડ અને પુરુષોની ટીમ કમ્પાઉન્ડ ઇવેન્ટ્સમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા હતા. ભારતના કુલ મેડલની સંખ્યા હવે 67 પર પહોંચી ગઈ છે.
ICC Cricket World Cup 2027: ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ કાઉન્સિલ (ICC)એ મેન્સ ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ 2027નું શેડ્યૂલ જાહેર કરી દીધું છે. ટૂર્નામેન્ટની શરૂઆત 2 ઓક્ટોબરે વિન્ડહોકમાં ત્રણ ટીમોની સુપર સિરીઝથી થશે. આ સુપર સિરીઝ દ્વારા ગ્રુપ સ્ટેજની છેલ્લી ટીમ નક્કી થશે. ટૂર્નામેન્ટમાં બાકીની 12 ટીમોને છ-છ ટીમોના બે ગ્રુપમાં વહેંચવામાં આવશે. ગ્રુપ સ્ટેજના મુકાબલા 7 ઓક્ટોબરથી કેપ ટાઉનમાં શરૂ થશે. શરૂઆતની મેચમાં 2023ના ફાઈનલ જેવી ટક્કર જોવા મળશે. વર્તમાન ચેમ્પિયન ઓસ્ટ્રેલિયાનો સામનો ભારત સામે થશે.
દક્ષિણ આફ્રિકા અને ઝિમ્બાબ્વેની શરૂઆત
કો-હોસ્ટ દક્ષિણ આફ્રિકા અને ઝિમ્બાબ્વે પોતાના અભિયાનની શરૂઆત અનુક્રમે 9 ઓક્ટોબર અને 11 ઓક્ટોબરે કરશે. દક્ષિણ આફ્રિકાનો મુકાબલો કેપ ટાઉનમાં ન્યૂઝીલેન્ડ સામે થશે, જ્યારે ઝિમ્બાબ્વેની ટક્કર બુલાવાયોમાં અફઘાનિસ્તાન સામે થશે. વર્લ્ડ કપમાં રમનારી 14 ટીમોમાંથી દક્ષિણ આફ્રિકા અને ઝિમ્બાબ્વેને યજમાન તરીકે સીધી એન્ટ્રી મળી છે. આ ઉપરાંત 30 સપ્ટેમ્બર 2026ની કટ-ઓફ તારીખ સુધી ICC મેન્સ ODI ટીમ રેન્કિંગમાં ટોપ-8માં રહેનારી ટીમો પણ સીધી ક્વોલિફાય થશે.
બાકીની ચાર ટીમોનું ક્વોલિફિકેશન
બાકીની ચાર જગ્યાનો નિર્ણય ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ ક્વોલિફાયરથી થશે. ક્વોલિફાયર ટેબલમાં ટોપ પર રહેનારી ટીમ સીધી ગ્રુપ સ્ટેજમાં પહોંચશે. બાકીની ત્રણ ટીમો ગ્રુપ સ્ટેજમાં સ્થાન મેળવવા માટે સુપર સિરીઝમાં રમશે. દરેક ગ્રુપની ટોપ-3 ટીમો સુપર-7 ફેઝમાં પ્રવેશ કરશે. બંને ગ્રુપમાં ચોથા સ્થાને રહેલી ટીમોમાંથી જે ટીમનું પ્રદર્શન વધુ સારું હશે, તેને સાતમું સ્થાન મળશે.
ભારતની મેચો 7 ઓક્ટોબર: ભારત vs ઓસ્ટ્રેલિયા
10 ઓક્ટોબર: ભારત vs પાકિસ્તાન
14 ઓક્ટોબર: ભારત vs અફઘાનિસ્તાન
17 ઓક્ટોબર: ભારત vs ક્વોલિફાયર A
24 ઓક્ટોબર: ભારત vs ઝિમ્બાબ્વે
પાકિસ્તાનની મેચો 8 ઓક્ટોબર: પાકિસ્તાન vs અફઘાનિસ્તાન
10 ઓક્ટોબર: પાકિસ્તાન vs ભારત
15 ઓક્ટોબર: પાકિસ્તાન vs ક્વોલિફાયર A
19 ઓક્ટોબર: પાકિસ્તાન vs ઝિમ્બાબ્વે
22 ઓક્ટોબર: પાકિસ્તાન vs ઓસ્ટ્રેલિયા
10 ઓક્ટોબરે મહામુકાબલો
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની ટક્કર 10 ઓક્ટોબર 2027ના રોજ જોહાનિસબર્ગમાં રમાશે.
નૉકઆઉટ મુકાબલા
સેમિફાઈનલ અને ફાઈનલ
સેમિફાઈનલ 1: 17 નવેમ્બર
સેમિફાઈનલ 2: 18 નવેમ્બર
ફાઈનલ: 21 નવેમ્બર
ગ્રુપ સ્ટેજ બાદ શું થશે?
બંને ગ્રુપમાંથી ટોપ ટીમો આગામી સ્ટેજમાં પહોંચશે. ત્યારબાદ સુપર-6/બીજા સ્ટેજના મુકાબલા રમાશે. અંતે ટોપ-4 ટીમો સેમિફાઈનલમાં સ્થાન મેળવશે.
ભારતીય શેરબજારમાં ઘટાડો ઘટવાના કોઈ સંકેત દેખાતા નથી. સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી બંને સૂચકાંકોમાં સતત આઠમા સપ્તાહે ઘટાડો થયો છે. આ લગભગ 25 વર્ષમાં સૌથી લાંબો ઘટાડો છે. આ ઘટાડાને કારણે રોકાણકારોએ આઠ અઠવાડિયામાં આશરે ₹26 લાખ કરોડ ગુમાવ્યા છે. આ સતત ઘટાડો 2020 માં કોવિડ-19 રોગચાળાને આભારી છે. ફક્ત આ અઠવાડિયે જ નિફ્ટીમાં આશરે 3.1 ટકા અને સેન્સેક્સમાં આશરે 2.7 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. સપ્ટેમ્બરમાં, સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં પણ આશરે 6 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. ઘરેલુ શેરબજાર આજે, 2 ઓક્ટોબર, ગાંધી જયંતિ નિમિત્તે બંધ છે. અગાઉ, 1 ઓક્ટોબરના રોજ, સેન્સેક્સ 570 પોઈન્ટ ઘટીને 71,909 પર બંધ થયો હતો, જ્યારે નિફ્ટી 198 પોઈન્ટ ઘટીને 22,421 પર બંધ થયો હતો.
બજારમાં કેટલો મોટો ઘટાડો છે? સતત આઠ અઠવાડિયામાં, નિફ્ટીમાં આશરે 8.7 ટકા અને સેન્સેક્સમાં આશરે 8.4 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. આંકડાઓની દ્રષ્ટિએ, છેલ્લા આઠ અઠવાડિયામાં સેન્સેક્સ 6,590 પોઈન્ટ ઘટ્યો છે, જ્યારે નિફ્ટી 2,149 પોઈન્ટ ઘટ્યો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, BSE પર લિસ્ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપ ₹26 લાખ કરોડથી વધુ ઘટીને ₹467 લાખ કરોડથી નીચે આવી ગયું છે.
FII એ ચાર દિવસમાં લગભગ ₹35,000 કરોડ પાછા ખેંચી લીધા છે બજાર પર સૌથી મોટું દબાણ વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા સતત વેચાણ છે. 1 ઓક્ટોબરના રોજ, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) એ આશરે ₹9,484 કરોડના ભારતીય શેરોનું ચોખ્ખું વેચાણ કર્યું હતું.
આનાથી પાછલા ચાર ટ્રેડિંગ સત્રોમાં તેમની કુલ વેચાણ આશરે ₹34,965 કરોડ થઈ ગઈ છે. તેનાથી વિપરીત, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) એ 1 ઓક્ટોબરના રોજ આશરે ₹10,042 કરોડની ખરીદી કરીને બજારને ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કર્યો. આ 2008ના વૈશ્વિક નાણાકીય કટોકટી કરતાં વધુ છે. સપ્ટેમ્બરમાં પણ વિદેશી રોકાણકારોનું વલણ ભારતીય બજાર પ્રત્યે પ્રતિકૂળ રહ્યું. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, સપ્ટેમ્બરમાં FPI ઇક્વિટી વેચાણ આશરે ₹46,000 કરોડ હતું.
વિદેશી રોકાણકારો કેમ વેચી રહ્યા છે? યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં તીવ્ર વધારો: ઘણા વૈશ્વિક સંકેતો વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા વેચાણને આગળ ધપાવી રહ્યા છે. મુખ્ય કારણ યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં તીવ્ર વધારો છે. યુએસ 10-વર્ષના ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડ 5.33-5.34 ટકાની આસપાસ પહોંચી ગયો છે, જે 2002 પછીનો સૌથી ઉચ્ચતમ સ્તર છે. 30-વર્ષનો યીલ્ડ પણ 5.68 ટકાની આસપાસ પહોંચી ગયો છે. બોન્ડ યીલ્ડ શેરબજાર માટે કેમ ખતરો છે? બોન્ડ યીલ્ડ અને બોન્ડના ભાવ વિરુદ્ધ દિશામાં આગળ વધે છે. યીલ્ડમાં વધારો થવાનો અર્થ એ છે કે બોન્ડના ભાવ ઘટી રહ્યા છે, અને રોકાણકારો બોન્ડ વેચી રહ્યા છે. જ્યારે સરકારી બોન્ડ પર વ્યાજ દર વધે છે, ત્યારે ઓછા જોખમવાળા ડેટ માર્કેટ રોકાણકારો માટે વધુ આકર્ષક બને છે. આ શેરબજાર જેવા જોખમી રોકાણો પર દબાણ વધારે છે. ક્રૂડ તેલ બજાર પર પણ દબાણ લાવે છે. ક્રૂડ તેલના વધતા ભાવ ભારતીય બજાર માટે પણ ચિંતા વધારી રહ્યા છે. ભારત તેની તેલ જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે. તેથી, ઊંચા તેલ આયાત બિલ ફુગાવા અને ચાલુ ખાતા પર દબાણ વધારી શકે છે. 1 ઓક્ટોબરના રોજ, વૈશ્વિક બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ પ્રતિ બેરલ $100 થી ઉપર રહ્યું. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને પુરવઠા અંગેની ચિંતાઓને કારણે ભાવમાં વધારો થયો છે.
નબળો રૂપિયો પણ ચિંતાનું કારણ બની રહ્યો છે ડોલર સામે રૂપિયાની નબળાઈએ બજારની ચિંતાઓમાં પણ વધારો કર્યો છે. 1 ઓક્ટોબરના રોજ, રૂપિયો લગભગ 0.5 ટકા ઘટીને 96.31 પ્રતિ ડોલર પર બંધ થયો, જે બે મહિનામાં તેનું સૌથી નીચું સ્તર છે. નબળો રૂપિયો વિદેશી રોકાણકારો માટે ભારતીય સંપત્તિ પર ડોલરના વળતરને અસર કરી શકે છે. વધુમાં, મોંઘા તેલ અને નબળા રૂપિયો સ્થાનિક ફુગાવાને અસર કરી શકે છે.
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટે દુનિયાભરમાંથી શાંતિ અને વાતચીતના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. આ દરમિયાન રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિઝનની પ્રશંસા કરી છે. પુતિને ગુરુવારે કહ્યું કે PM મોદી એવા વિશ્વ નેતાઓમાં સામેલ છે, જેઓ રશિયા સાથે સારા અને મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો હોવા છતાં યુક્રેનમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવાનો મુદ્દો સતત ઉઠાવે છે.પુતિને કહ્યું કે વડાપ્રધાન મોદી યુક્રેન સંઘર્ષનો અંત લાવવામાં મજબૂત રસ ધરાવે છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, PM મોદી પાસે એવા સારા વિચારો છે, જે બંને પક્ષોને સ્વીકાર્ય ઉકેલ સુધી પહોંચવામાં મદદ કરી શકે છે. પુતિને એમ પણ કહ્યું કે PM મોદી આ મુદ્દે તટસ્થ વલણ જાળવી રાખે છે, પરંતુ સાથે જ સંઘર્ષનો અંત આવે તેમાં તેમનો રસ છે.
વડાપ્રધાન મોદીના વિચાર બદલ આભારી’ રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને વડાપ્રધાન મોદીના વિચારો અને પ્રયાસો બદલ આભાર વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે PM મોદી સંઘર્ષનો શક્ય તેટલો વહેલો અંત લાવવા માટે વાતચીત અને શાંતિપૂર્ણ માધ્યમો પર ભાર મૂકે છે. પુતિનના જણાવ્યા અનુસાર, PM મોદી યુક્રેન મુદ્દે પરસ્પર સ્વીકાર્ય ઉકેલ શોધવા માટે સક્રિય રીતે પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
સંઘર્ષના ઉકેલ માટે સતત વાતચીત
PM મોદીએ પણ રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષના ઉકેલ માટે સતત વાતચીત અને રાજદ્વારી પર ભાર મૂક્યો છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં 18મા BRICS સમિટ દરમિયાન રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુતિન સાથેની મુલાકાતમાં પણ PM મોદીએ સંઘર્ષોના ઉકેલ માટે સંવાદ અને રાજદ્વારીને આગળનો રસ્તો ગણાવ્યો હતો અને ભારત શાંતિના પ્રયાસોમાં મદદ કરવા તૈયાર હોવાનું જણાવ્યું હતું.
રશિયા અને યુક્રેન બંને સાથે ભારતના સારા સંબંધો
PM મોદીએ અગાઉ પણ ભારતના રશિયા અને યુક્રેન બંને સાથે સારા સંબંધો હોવાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, આ સંબંધોનો ઉપયોગ શાંતિ તરફના અર્થપૂર્ણ પ્રયાસોને મજબૂત કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. ભારતે યુક્રેનમાં વહેલી અને સ્થાયી શાંતિ માટેના પ્રયાસોને સમર્થન આપવાની તૈયારી વ્યક્ત કરી છે. PM મોદીના અભિગમમાં સંઘર્ષના ઉકેલ માટે વાતચીત અને રાજદ્વારીને મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. BRICS સમિટ દરમિયાન પણ તેમણે વિવિધ પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક સંઘર્ષો અંગે ચર્ચા કરી હતી.સપ્ટેમ્બરમાં દિલ્હી ખાતે મળ્યા હતા મોદી-પુતિન
PM મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની તાજેતરની મુલાકાત સપ્ટેમ્બર 2026માં નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી 18મી BRICS સમિટ દરમિયાન થઈ હતી. બંને નેતાઓએ ભારત-રશિયા સંબંધો સાથે જોડાયેલા અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી હતી. સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, રાજકીય, આર્થિક, સંરક્ષણ, ઊર્જા, અવકાશ, કૌશલ્ય વિકાસ અને લોકો વચ્ચેના સંબંધો સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સહયોગની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.મહત્વના મુદ્દાઓ અંગે પણ વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કર્યું
બંને નેતાઓએ પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક સ્તરના મહત્વના મુદ્દાઓ અંગે પણ વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કર્યું હતું. ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયા અને બ્લેક સી ક્ષેત્રના સંઘર્ષોની ચર્ચા થઈ હતી, જે દરિયાઈ વેપાર અને ભારતીય નાવિકોની સુરક્ષા સાથે પણ જોડાયેલા છે. આ બેઠક દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચેના વિશેષ અને વિશેષાધિકૃત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસો ચાલુ રાખવા પર પણ સહમતિ થઈ હતી.
વેપારથી લઈને ઊર્જા અને સંરક્ષણ સુધી સહયોગ
મોદી અને પુતિનની બેઠકમાં ભારત-રશિયા વચ્ચેના આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો પણ મહત્વના મુદ્દા રહ્યા હતા. બંને દેશો વચ્ચે વેપાર સંબંધોને આગળ વધારવા ઉપરાંત ઊર્જા, ટેકનોલોજી, સંરક્ષણ અને માળખાગત ક્ષેત્રોમાં સહયોગ અંગે પણ ચર્ચા થઈ હતી. સપ્ટેમ્બરમાં નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી BRICS સમિટ દરમિયાન બંને નેતાઓએ દ્વિપક્ષીય સહયોગની પ્રગતિની સમીક્ષા કરી હતી. ભારત સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, બંને નેતાઓએ આગામી સમયમાં પણ બંને દેશોની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સંપર્ક જાળવી રાખવાની વાત કરી હતીઆ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે પુતિન દ્વારા PM મોદીના શાંતિ પ્રયાસોની પ્રશંસા મહત્વપૂર્ણ નિવેદન તરીકે સામે આવી છે. પુતિને ખાસ કરીને એ વાત પર ભાર મૂક્યો કે ભારતના વડાપ્રધાન રશિયા સાથે સારા સંબંધો હોવા છતાં યુક્રેન સંઘર્ષનો અંત લાવવાનો મુદ્દો સતત ઉઠાવે છે અને પરસ્પર સ્વીકાર્ય ઉકેલ માટે વિચારો રજૂ કરે છે.
