Shardiya Navratri 2026 : નવરાત્રિનો સાતમો દિવસ મા દુર્ગાના સાતમા સ્વરૂપ મા કાલરાત્રિને સમર્પિત છે. આ દિવસે ભક્તો મા કાલરાત્રિની પૂજા-અર્ચના કરીને તેમના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કરવા પ્રાર્થના કરે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, મા કાલરાત્રિની આરાધના કરવાથી ભય, શત્રુઓના અવરોધ અને નકારાત્મક શક્તિઓથી મુક્તિ મળે છે. માતાજીનું સ્વરૂપ ભલે ઉગ્ર અને ભયાનક દેખાતું હોય, પરંતુ તેઓ ભક્તોનું કલ્યાણ કરનારાં અને શુભ ફળ આપનારાં દેવી માનવામાં આવે છે.

પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, જ્યારે માતા પાર્વતીએ શુંભ અને નિશુંભ નામના દૈત્યોના અત્યાચારનો અંત લાવવા માટે પોતાનો સુવર્ણવર્ણ ત્યાગ કર્યો હતો, ત્યારે તેઓ કાલરાત્રિ તરીકે ઓળખાયાં હતાં. મા કાલરાત્રિને દેવી મહાયોગીશ્વરી અને દેવી મહાયોગિની તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે માતાજીના સ્મરણથી ભક્તોના મનમાંથી ભય દૂર થાય છે અને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવાની શક્તિ મળે છે.

મા કાલરાત્રિનો પૂજા મંત્ર

નવરાત્રિના સાતમા દિવસે મા કાલરાત્રિની પૂજા દરમિયાન મંત્રજાપ કરવાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. ભક્તો માતાજીની સામે દીવો પ્રગટાવીને શ્રદ્ધાપૂર્વક નીચેના મંત્રોનો જાપ કરી શકે છે.
મા કાલરાત્રિનો સ્તુતિ મંત્ર:
“યા દેવી સર્વભૂતેષુ મા કાલરાત્રિ રૂપેણ સંસ્થિતા।

નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ॥”

ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ભક્તિભાવથી મંત્રજાપ અને પૂજા કરવાથી મનને શાંતિ મળે છે અને માતાજીની વિશેષ કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.

મા કાલરાત્રિને ધરાવો ગોળનો ભોગ

નવરાત્રિના સાતમા દિવસે મા કાલરાત્રિને ગોળનો ભોગ ધરાવવો શુભ માનવામાં આવે છે. ભક્તો માતાજીને ગોળ અથવા ગોળમાંથી બનાવેલી મીઠાઈ પ્રસાદ તરીકે અર્પણ કરી શકે છે. પૂજા દરમિયાન સ્વચ્છતા અને શ્રદ્ધાનું વિશેષ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, સાચા મનથી માતાજીની આરાધના કરવાથી ભક્તોને આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે.

પૂજામાં ગ્રે રંગનાં વસ્ત્રોનું મહત્ત્વ

નવરાત્રિના સાતમા દિવસે ગ્રે એટલે કે સ્લેટી રંગનાં કપડાં પહેરવા શુભ માનવામાં આવે છે. આ રંગ ધીરજ, સંતુલન અને સંયમનું પ્રતીક છે. માન્યતા અનુસાર, મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં પણ ધીરજ જાળવી રાખવાની પ્રેરણા આ રંગ આપે છે. તેથી ભક્તો મા કાલરાત્રિની પૂજા દરમિયાન ગ્રે રંગનાં વસ્ત્રો ધારણ કરી શકે છે.

કેવું છે મા કાલરાત્રિનું સ્વરૂપ?

મા કાલરાત્રિનું વાહન ગધેડો છે અને તેમને ચાર ભુજાઓ છે. તેમના જમણા હાથમાંથી એક હાથ વરદ મુદ્રામાં અને બીજો અભય મુદ્રામાં હોય છે. ડાબી બાજુના ઉપરના હાથમાં લોખંડનો અંકુશ અને નીચેના હાથમાં ખડ્ગ ધારણ કરેલાં હોય છે.

માતાજીનું સ્વરૂપ ઉગ્ર હોવા છતાં તેમને શુભ ફળ આપનારાં દેવી માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, તેમની આરાધનાથી ભક્તોના મનમાંથી ભય દૂર થાય છે અને જીવનના પડકારોનો સામનો કરવાની હિંમત મળે છે. નવરાત્રિના સાતમા દિવસે મા કાલરાત્રિની પૂજા, મંત્રજાપ અને ગોળનો ભોગ ધરાવીને ભક્તો માતાજીના આશીર્વાદ મેળવવા પ્રાર્થના કરે છે.

Shardiya Navratri 2026 : હિન્દુ ધર્મમાં શારદીય નવરાત્રિનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. નવરાત્રિના નવ દિવસ દરમિયાન માતા દુર્ગાનાં નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે.

નવરાત્રિના છઠ્ઠા દિવસે માં દુર્ગાના છઠ્ઠા સ્વરૂપ માં કાત્યાયનીની આરાધના કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, માં કાત્યાયની સાહસ, શક્તિ અને સુખ-સમૃદ્ધિનાં પ્રતીક છે. સાચા મનથી તેમની પૂજા કરવાથી જીવનની મુશ્કેલીઓ દૂર થાય છે અને ભક્તોને હિંમત તથા આત્મવિશ્વાસ પ્રાપ્ત થાય છે. આ પવિત્ર દિવસે ભક્તો માતાની પૂજા કરીને પરિવારની સુખ-શાંતિ અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરે છે.

માં કાત્યાયનીનું સ્વરૂપ કેવું છે?

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, માં કાત્યાયની સિંહ પર સવાર હોય છે અને તેમને ચાર ભુજાઓ છે. તેમના બે હાથમાં કમળ અને તલવાર શોભે છે, જ્યારે અન્ય બે હાથ વરમુદ્રા અને અભયમુદ્રામાં હોય છે. માતાનું આ સ્વરૂપ ભક્તોને નિર્ભયતા, હિંમત અને ધર્મના માર્ગ પર ચાલવાની પ્રેરણા આપે છે. તેમની આરાધના કરવાથી મનમાં સકારાત્મકતા અને આત્મવિશ્વાસ વધે છે, એવી માન્યતા છે.

માં કાત્યાયનીની પૂજાવિધિ

નવરાત્રિના છઠ્ઠા નોરતે માં કાત્યાયનીની પૂજા કરવા માટે સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરો. ત્યારબાદ પૂજાસ્થળની સફાઈ કરીને માતા દુર્ગાની પ્રતિમા અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો.

• સૌપ્રથમ માતાને ગંગાજળ અર્પણ કરો અને પીળાં વસ્ત્રો ચઢાવો.
• ત્યારબાદ રોલી, ચંદન, કંકુ, અક્ષત, ફળ અને મીઠાઈ અર્પણ કરો.
• માતાને શણગારની સામગ્રી અર્પણ કરીને લાલ રંગનાં ફૂલો ચઢાવો.
• પૂજામાં લાલ ગુલાબ અથવા જાસૂદનાં ફૂલો અર્પણ કરી શકાય છે.
• ત્યારબાદ માતાને મધનો ભોગ ધરાવો અને શ્રદ્ધાપૂર્વક મંત્રજાપ કરો.
• અંતમાં માં કાત્યાયનીની આરતી ઉતારીને પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરો.

પૂજા દરમિયાન મનને શાંત રાખવું અને શ્રદ્ધાપૂર્વક માતાનું સ્મરણ કરવું મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

માં કાત્યાયનીનો પ્રિય ભોગ શું છે?

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, માં કાત્યાયનીને મધ અત્યંત પ્રિય છે. તેથી નવરાત્રિના છઠ્ઠા દિવસે માતાને મધનો ભોગ ધરાવવાની પરંપરા છે. આ ઉપરાંત હલવો, મીઠાઈ, ગોળ અને મીઠો પાન પણ અર્પણ કરી શકાય છે. ભોગ ધરાવતી વખતે સ્વચ્છતા અને પવિત્રતાનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.

માં કાત્યાયનીનો પૂજામંત્ર
માં કાત્યાયનીની કૃપા મેળવવા માટે નીચેના મંત્રનો જાપ કરી શકાય છે:

ૐ દેવી કાત્યાયન્યૈ નમઃ।

નવરાત્રિના છઠ્ઠા નોરતે માં કાત્યાયનીની આરાધના કરીને ભક્તો જીવનમાં સુખ, શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને હિંમતની પ્રાર્થના કરે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ, માતાની ભક્તિ વ્યક્તિને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવાની શક્તિ અને સારા માર્ગે આગળ વધવાની પ્રેરણા આપે છે.