E-Paper
Tuesday, March 10, 2026
E-Paper
HomeWorldWorld : તેલ પછી હવે પાણી પર યુદ્ધ? ગલ્ફ દેશો સામે મોટું...

World : તેલ પછી હવે પાણી પર યુદ્ધ? ગલ્ફ દેશો સામે મોટું સંકટ

મધ્ય પૂર્વમાં ચાલતા તણાવનો પ્રભાવ માત્ર તેલ અને ગેસ સુધી મર્યાદિત નથી. ગલ્ફ વિસ્તારમાં આવેલ દેશો જેમ કે Kuwait, Oman, Saudi Arabia, United Arab Emirates, Qatar અને Bahrain જેવા દેશો પીવાના પાણી માટે મોટા પ્રમાણમાં ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ પર આધાર રાખે છે. આ પ્લાન્ટ દરિયાના ખારા પાણીને મીઠું દૂર કરીને પીવાલાયક બનાવે છે.

ડિસેલિનેશન ટેકનોલોજી, ખાસ કરીને રિવર્સ ઓસ્મોસિસ પદ્ધતિ, ગલ્ફ દેશોની જીવનરેખા સમાન છે. કુવૈતમાં લગભગ 90 ટકા પીવાનું પાણી ડિસેલિનેશન દ્વારા મળે છે. ઓમાનમાં આ આંકડો આશરે 86 ટકા છે, જ્યારે સાઉદી અરેબિયામાં લગભગ 70 ટકા પાણી આ પદ્ધતિથી તૈયાર થાય છે. એટલે કે, જો આ પ્લાન્ટને નુકસાન થાય, તો લાખો લોકો માટે પાણીનું ગંભીર સંકટ ઊભું થઈ શકે છે.

તાજેતરના સંઘર્ષમાં Iran અને United States વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે, જેમાં Israel પણ સામેલ છે. અહેવાલો મુજબ, કેટલાક મહત્વપૂર્ણ બંદરો અને પાવર સુવિધાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી છે. દુબઈનું જેબેલ અલી બંદર, જે વિશ્વના મોટા બંદરોમાંનું એક છે, તે મહત્વના ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટની નજીક આવેલું છે. જો આવા વિસ્તારોમાં મિસાઇલ અથવા ડ્રોન હુમલા થાય, તો પાણી પુરવઠા પર સીધી અસર પડી શકે છે.

ઘણા ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ પાવર પ્લાન્ટ સાથે જોડાયેલા હોય છે. એટલે જો વીજળી વ્યવસ્થાને નુકસાન થાય, તો પાણી શુદ્ધિકરણ પ્રક્રિયા પણ બંધ થઈ શકે છે. પાણી ઉદ્યોગના નિષ્ણાતો જણાવે છે કે આ સિસ્ટમમાં ઇન્ટેક, ફિલ્ટરેશન, મેમ્બરેન ટેકનોલોજી અને વીજ પુરવઠો જેવા અનેક ઘટકો હોય છે. એક પણ ભાગ ખોરવાય તો આખી સિસ્ટમ ઠપ્પ થઈ શકે છે.

સાઉદી અરેબિયાના જુબેલ ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ અંગે ભૂતકાળમાં ચેતવણી આપવામાં આવી હતી કે જો તેને ગંભીર નુકસાન થાય, તો રાજધાની રિયાધને એક અઠવાડિયામાં ખાલી કરાવવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે. જોકે સાઉદી અરેબિયા અને UAIએ બેકઅપ સિસ્ટમ, જળાશય અને પાઇપલાઇનમાં ભારે રોકાણ કર્યું છે, પરંતુ નાના દેશો પાસે એટલા વિકલ્પો નથી.

બીજી તરફ, ઈરાન ડિસેલિનેશન પર ઓછો આધાર રાખે છે. તેનું પાણી મુખ્યત્વે નદીઓ, ડેમ અને ભૂગર્ભજળમાંથી આવે છે. છતાં લાંબા સમયથી ચાલતા દુષ્કાળને કારણે તેની રાજધાની તેહરાનના જળાશયો જોખમી સ્તરે પહોંચી ગયા છે. વિશ્વ માટે આ સંઘર્ષની મોટી ચિંતા તેલના ભાવ છે, પરંતુ ગલ્ફ દેશો માટે વાસ્તવિક ખતરો પાણી બની શકે છે. જો પાણીની સુવિધાઓ પર સીધો હુમલો થાય, તો તે માત્ર માનવ સંકટ જ નહીં, પરંતુ રાજકીય અને આર્થિક અસ્થિરતા પણ લાવી શકે છે.

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisment -spot_img

Most Popular

Recent Comments