ભારતીય રિફાઇનર્સ પશ્ચિમ આફ્રિકા, ઓમાન અને યુએસ સહિત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બાયપાસ કરીને વૈકલ્પિક ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય રૂટ્સને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટી વધુ ઘેરી બનતી જાય છે તેમ તેઓ નજીકના ભવિષ્યમાં સ્થળ ખરીદી માટે ‘પાણી પર તેલ’ પર પણ વિચાર કરી રહ્યા છે.
ઓઇલ ઓન વોટર એટલે જહાજ પર લોડ કરાયેલા ક્રૂડ ઓઇલનો જથ્થો જે હાલમાં સમુદ્રમાં છે, પરંતુ હજુ સુધી ખરીદનારને ગંતવ્ય બંદર પર પહોંચાડવામાં આવ્યો નથી. પશ્ચિમી દેશો દ્વારા લાદવામાં આવેલા તાજેતરના પ્રતિબંધોને કારણે, આવા શિપમેન્ટનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે. ભારતની ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પણ તેમના અંદાજિત ૨૫ દિવસના સ્ટોકનો ઉપયોગ કરે તેવી અપેક્ષા છે.
ઓઇલ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે દેશમાં મુખ્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા અને પોષણક્ષમતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે.
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૂ-રાજકીય વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે સરકાર અને રાજ્ય માલિકીની ઉર્જા કંપનીઓના સાથે ક્રૂડ ઓઇલ, એલપીજી અને અન્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની સપ્લાય સ્થિતિની સમીક્ષા કરી હતી.
એક અંદાજ મુજબ, પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટી ભારત માટે ગંભીર ઉર્જા સુરક્ષા જોખમ ઊભું કરે છે કારણ કે દેશનો લગભગ ૮૩ ટકા લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (એલપીજી) પુરવઠો, લગભગ ૫૧ ટકા ક્રૂડ ઓઇલ પુરવઠો અને ૫૬ ટકા લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (એલએનજી) આયાત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા થાય છે.
ઈરાને યુએસ અને ઇઝરાયલની આગેવાની હેઠળના લશ્કરી હુમલાઓના જવાબમાં બદલો લેવા માટે હુમલો કર્યો ત્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ તીવ્ર બન્યો. સોમવારે વેપારની શરૂઆતમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ લગભગ ૭૨ ડોલર પ્રતિ બેરલથી વધીને લગભગ ૮૦ ડોલર પ્રતિ બેરલ થયા હતા.
જાણકારોએ જણાવ્યું હતું કે શિપિંગ કંપનીઓ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ટાળવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, તેથી પશ્ચિમ એશિયામાંથી માલ ભારતીય દરિયાકાંઠે પહોંચવા માટે કેપ ઓફ ગુડ હોપ દ્વારા લાંબો રસ્તો અપનાવવો પડી શકે છે. જો વૈકલ્પિક માર્ગ અપનાવવામાં આવે તો, ભારતને ગલ્ફ દેશોમાંથી તેના પુરવઠાનો માત્ર એક ચતુર્થાંશ ભાગ મળશે.
