ભારતીય રિઝર્વ બેંકના તાજેતરના બુલેટિન મુજબ, વૈશ્વિક પડકારો છતાં ભારત જૂન મહિના દરમિયાન આર્થિક પ્રવૃત્તિની ગતિ જાળવી રાખવામાં સફળ રહ્યું છે. ઔદ્યોગિક, સેવાઓ અને બાહ્ય વેપાર ક્ષેત્રો મજબૂત પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંકના તાજેતરના બુલેટિન મુજબ, વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા છતાં ભારત સૌથી ઝડપથી વિકસતા મુખ્ય અર્થતંત્રોમાંનું એક રહ્યું છે. દેશે જૂન 2026 સુધી તેની આર્થિક પ્રવૃત્તિની ગતિ સફળતાપૂર્વક જાળવી રાખી છે. ઔદ્યોગિક અને સેવા ક્ષેત્રના સૂચકાંકો સતત મજબૂત રહ્યા છે, જે વૈશ્વિક પડકારો વચ્ચે ભારતની સ્થિતિસ્થાપકતા દર્શાવે છે.
RBI એ તેના બુલેટિનમાં જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અનિશ્ચિત આર્થિક વાતાવરણ, પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપો અને ખંડિત વેપાર સંબંધોનો સામનો કરી રહ્યું છે. આ પડકારો છતાં, ભારતે તેની આર્થિક પ્રવૃત્તિની ગતિ જાળવી રાખી છે. બુલેટિન મુજબ, કૃષિ ક્ષેત્ર અસમાન દક્ષિણપશ્ચિમ ચોમાસાના હવામાનનો અનુભવ કરી રહ્યું છે. જો કે, પૂરતા પ્રમાણમાં ખાદ્ય અનાજ ભંડાર ખાદ્ય ફુગાવા પરની અસર ઘટાડી શકે છે.
સેન્ટ્રલ બેંકે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે 2026-27 ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન બાહ્ય વેપાર ગતિ મજબૂત રહી હતી, જે નિકાસ અને આયાત બંનેમાં ઉચ્ચ વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. ભારત-યુકે વ્યાપક આર્થિક અને વેપાર કરારનું તાજેતરમાં કાર્યરત થવું આ ગતિને વધુ મજબૂત બનાવવાની સંભાવના છે. અન્ય દ્વિપક્ષીય વેપાર કરારો પર પ્રગતિ પણ સહાયક રહેશે. બુલેટિનમાં જણાવાયું હતું કે ભારત માટે બાહ્ય સૂચકાંકો મજબૂત રહ્યા છે. તાજેતરના મહિનાઓમાં વિદેશી રોકાણમાં સુધારો દેશના અર્થતંત્રમાં વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત થવાનો સંકેત આપે છે.
શું વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે?
વૈશ્વિક મોરચે, આરબીઆઈએ જણાવ્યું હતું કે વિશ્વ અર્થતંત્ર ઉચ્ચ અનિશ્ચિતતાના તોફાની સમયગાળાનો અનુભવ કરી રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધવિરામ વાટાઘાટોના ભંગાણથી ફરી એકવાર વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન નેટવર્કમાં વિક્ષેપ પડ્યો છે, જે નાજુક સુધારાઓને આંચકો આપે છે. જો કે, કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) અને તકનીકી પરિવર્તન સંબંધિત રોકાણો વૈશ્વિક અર્થતંત્રને ટેકો આપવાનું ચાલુ રાખે છે. જૂન સુધીમાં, પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ઓછો થવાથી નાણાકીય બજારો અને વ્યવસાયિક ભાવનાને સ્થિર કરવામાં મદદ મળી હતી. જો કે, આ શાંતિ અલ્પજીવી સાબિત થઈ. જુલાઈની શરૂઆતમાં શાંતિના પતનથી વૈશ્વિક વેપાર અને ફુગાવાના જોખમો માટે ફરીથી સંભાવનાઓ અનિશ્ચિતતામાં ધકેલી દેવામાં આવી છે.
ભારતે તેની સ્થિતિસ્થાપકતા કેવી રીતે દર્શાવી છે?
ભારતીય રિઝર્વ બેંકે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક સ્તરે, વિકાસના દૃષ્ટિકોણ સામેના જોખમો નીચે તરફ ઢળેલા છે. આનું કારણ પશ્ચિમ એશિયામાં ફરી તણાવ વધવાની શક્યતા છે, જેમાં વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપો અને સતત ફુગાવાના દબાણનો સમાવેશ થાય છે. આ વૈશ્વિક અવરોધો છતાં, બુલેટિનમાં જણાવાયું છે કે ભારત સ્થિતિસ્થાપકતા દર્શાવવાનું ચાલુ રાખે છે. આ સ્થિર આર્થિક પ્રવૃત્તિ, મજબૂત ઔદ્યોગિક અને સેવા ક્ષેત્રના પ્રદર્શન દ્વારા સમર્થિત છે. સ્વસ્થ બાહ્ય ક્ષેત્ર સૂચકાંકો અને સુધારેલા વિદેશી રોકાણ પ્રવાહ પણ આમાં ફાળો આપી રહ્યા છે. ભારત તેની આર્થિક સ્થિરતા જાળવવામાં સફળ રહ્યું છે.
વૈશ્વિક પડકારો છતાં ભારતના અર્થતંત્રે તેની વૃદ્ધિ ગતિ જાળવી રાખી છે. ઔદ્યોગિક અને સેવા ક્ષેત્રો સતત મજબૂતાઈ અનુભવી રહ્યા છે. બાહ્ય વેપારમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો નોંધાયો છે. વિદેશી રોકાણમાં સુધારાથી દેશની આર્થિક સંભાવનાઓમાં વિશ્વાસ વધ્યો છે. જોકે, કૃષિ ક્ષેત્રમાં ચોમાસાની અનિયમિતતાઓનું નિરીક્ષણ કરવાની જરૂર છે. ખાદ્યાન્ન ભંડાર ખાદ્ય ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરશે. ભારત-યુકે વેપાર કરાર અને અન્ય દ્વિપક્ષીય કરારો વેપારને વધુ વેગ આપશે.
