ભારતમાં સસ્તા LPG માટે પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે, જેના ભાગરૂપે ઇન્ડિયન ઓઇલે 2027માં LPG આયાત કરવા માટે અલ્જીરિયાની સોનાટ્રેક સાથે કરાર કર્યો છે. આ કરાર હેઠળ ઇન્ડિયન ઓઇલ એક મોટા ગેસ કેરિયર દ્વારા દર મહિને આશરે 45,000થી 55,000 મેટ્રિક ટન LPG આયાત કરશે. ભારતની સૌથી મોટી રિફાઇનરી કંપની ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOC)એ તેના LPG પુરવઠાને મજબૂત બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. આ પગલાથી માત્ર સ્થાનિક LPG સિલિન્ડરો પર દબાણ ઓછું થશે નહીં પરંતુ આયાત માટે મધ્ય પૂર્વ પર નિર્ભરતા પણ ઓછી થશે.
સસ્તા LPG માટે શું લેવાયો નિર્ણય ?
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ઇન્ડિયન ઓઇલે 2027માં LPG આયાત કરવા માટે અલ્જેરિયાની સોનાટ્રેક સાથે કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું છે. સૂત્રોને ટાંકીને, અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે આ કરાર હેઠળ, ઇન્ડિયન ઓઇલ મોટા ગેસ કેરિયર્સ દ્વારા માસિક આશરે 45,000થી 55,000 મેટ્રિક ટન LPG આયાત કરશે.
શિપમેન્ટમાં મુખ્યત્વે પ્રોપેન અને બ્યુટેનનું મિશ્રણ હશે, જેનો ભારતમાં રસોઈ માટે વ્યાપકપણે ઉપયોગ થાય છે. સૂત્રો એ પણ સૂચવે છે કે રાજ્ય માલિકીના રિટેલર્સ ઇન્ડિયન ઓઇલ, હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ અને ભારત પેટ્રોલિયમે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાંથી LPG આયાત કરવા માટે સંયુક્ત ટેન્ડર બહાર પાડી શકે છે.
ઓછા ભાવે LPG આયાત કરવા તૈયારી
એક સૂત્રએ રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું કે ઇન્ડિયન ઓઇલનો અગાઉ સોનાટ્રેક સાથે ટર્મ એગ્રીમેન્ટ હતો, પરંતુ બાદમાં તેણે તેનું ખરીદી ધ્યાન મધ્ય પૂર્વ તરફ વાળ્યું. બીજા એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે અલ્જેરિયન LPGના ભાવ સાઉદી અરામકોના કરારના ભાવ કરતા ઓછા છે. વધુમાં ઇન્ડિયન ઓઇલના આ કંપની સાથેના કરારમાં ફ્રી-ઓન-બોર્ડ (FOB) ધોરણે કાર્ગો ઉપાડવાનો સમાવેશ થાય છે.
આનો અર્થ એ થયો કે એકવાર કાર્ગો જહાજ પર લોડ થઈ જાય, પછીના દરિયાઈ પરિવહન અને સંકળાયેલા જોખમો ખરીદનારની જવાબદારી બની જાય છે. મતલબ કે ઇન્ડિયન ઓઇલ ઓછા ભાવે LPG આયાત કરવા માટે તૈયારી કરી રહ્યું છે.
મધ્ય પૂર્વ પર નિર્ભરતા ઘટાડવાના પ્રયાસો
ભારત લાંબા સમયથી તેની LPG જરૂરિયાતોના નોંધપાત્ર ભાગ માટે મધ્ય પૂર્વ પર આધાર રાખે છે. જો કે, તાજેતરના મહિનાઓમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સપ્લાય વિક્ષેપોએ ચિંતાઓ ઉભી કરી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ભારતે LPG ઉપલબ્ધતા જાળવવા માટે સપ્લાય મેનેજમેન્ટ અને રેશનિંગ જેવા પગલાં લેવા પડ્યા હતા. આ કટોકટીને કારણે ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ વધારો થયો. વધુમાં બુકિંગ અને ડિલિવરી સંબંધિત નિયમો કડક બનાવવામાં આવ્યા. હવે સરકાર અને ઓઈલ કંપનીઓ વિવિધ દેશોમાં LPG આયાત સ્ત્રોતોને વૈવિધ્યીકરણ કરવાના પ્રયાસો કરી રહી છે.
