ભારતીય શેરબજારમાં ઘટાડો ઘટવાના કોઈ સંકેત દેખાતા નથી. સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી બંને સૂચકાંકોમાં સતત આઠમા સપ્તાહે ઘટાડો થયો છે. આ લગભગ 25 વર્ષમાં સૌથી લાંબો ઘટાડો છે. આ ઘટાડાને કારણે રોકાણકારોએ આઠ અઠવાડિયામાં આશરે ₹26 લાખ કરોડ ગુમાવ્યા છે. આ સતત ઘટાડો 2020 માં કોવિડ-19 રોગચાળાને આભારી છે. ફક્ત આ અઠવાડિયે જ નિફ્ટીમાં આશરે 3.1 ટકા અને સેન્સેક્સમાં આશરે 2.7 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. સપ્ટેમ્બરમાં, સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં પણ આશરે 6 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. ઘરેલુ શેરબજાર આજે, 2 ઓક્ટોબર, ગાંધી જયંતિ નિમિત્તે બંધ છે. અગાઉ, 1 ઓક્ટોબરના રોજ, સેન્સેક્સ 570 પોઈન્ટ ઘટીને 71,909 પર બંધ થયો હતો, જ્યારે નિફ્ટી 198 પોઈન્ટ ઘટીને 22,421 પર બંધ થયો હતો.
બજારમાં કેટલો મોટો ઘટાડો છે?
સતત આઠ અઠવાડિયામાં, નિફ્ટીમાં આશરે 8.7 ટકા અને સેન્સેક્સમાં આશરે 8.4 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. આંકડાઓની દ્રષ્ટિએ, છેલ્લા આઠ અઠવાડિયામાં સેન્સેક્સ 6,590 પોઈન્ટ ઘટ્યો છે, જ્યારે નિફ્ટી 2,149 પોઈન્ટ ઘટ્યો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, BSE પર લિસ્ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપ ₹26 લાખ કરોડથી વધુ ઘટીને ₹467 લાખ કરોડથી નીચે આવી ગયું છે.
FII એ ચાર દિવસમાં લગભગ ₹35,000 કરોડ પાછા ખેંચી લીધા છે
બજાર પર સૌથી મોટું દબાણ વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા સતત વેચાણ છે. 1 ઓક્ટોબરના રોજ, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) એ આશરે ₹9,484 કરોડના ભારતીય શેરોનું ચોખ્ખું વેચાણ કર્યું હતું.
આનાથી પાછલા ચાર ટ્રેડિંગ સત્રોમાં તેમની કુલ વેચાણ આશરે ₹34,965 કરોડ થઈ ગઈ છે. તેનાથી વિપરીત, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) એ 1 ઓક્ટોબરના રોજ આશરે ₹10,042 કરોડની ખરીદી કરીને બજારને ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કર્યો. આ 2008ના વૈશ્વિક નાણાકીય કટોકટી કરતાં વધુ છે. સપ્ટેમ્બરમાં પણ વિદેશી રોકાણકારોનું વલણ ભારતીય બજાર પ્રત્યે પ્રતિકૂળ રહ્યું. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, સપ્ટેમ્બરમાં FPI ઇક્વિટી વેચાણ આશરે ₹46,000 કરોડ હતું.
વિદેશી રોકાણકારો કેમ વેચી રહ્યા છે?
યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં તીવ્ર વધારો: ઘણા વૈશ્વિક સંકેતો વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા વેચાણને આગળ ધપાવી રહ્યા છે. મુખ્ય કારણ યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં તીવ્ર વધારો છે. યુએસ 10-વર્ષના ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડ 5.33-5.34 ટકાની આસપાસ પહોંચી ગયો છે, જે 2002 પછીનો સૌથી ઉચ્ચતમ સ્તર છે. 30-વર્ષનો યીલ્ડ પણ 5.68 ટકાની આસપાસ પહોંચી ગયો છે. બોન્ડ યીલ્ડ શેરબજાર માટે કેમ ખતરો છે?
બોન્ડ યીલ્ડ અને બોન્ડના ભાવ વિરુદ્ધ દિશામાં આગળ વધે છે. યીલ્ડમાં વધારો થવાનો અર્થ એ છે કે બોન્ડના ભાવ ઘટી રહ્યા છે, અને રોકાણકારો બોન્ડ વેચી રહ્યા છે. જ્યારે સરકારી બોન્ડ પર વ્યાજ દર વધે છે, ત્યારે ઓછા જોખમવાળા ડેટ માર્કેટ રોકાણકારો માટે વધુ આકર્ષક બને છે. આ શેરબજાર જેવા જોખમી રોકાણો પર દબાણ વધારે છે. ક્રૂડ તેલ બજાર પર પણ દબાણ લાવે છે.
ક્રૂડ તેલના વધતા ભાવ ભારતીય બજાર માટે પણ ચિંતા વધારી રહ્યા છે. ભારત તેની તેલ જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે. તેથી, ઊંચા તેલ આયાત બિલ ફુગાવા અને ચાલુ ખાતા પર દબાણ વધારી શકે છે. 1 ઓક્ટોબરના રોજ, વૈશ્વિક બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ પ્રતિ બેરલ $100 થી ઉપર રહ્યું. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને પુરવઠા અંગેની ચિંતાઓને કારણે ભાવમાં વધારો થયો છે.
નબળો રૂપિયો પણ ચિંતાનું કારણ બની રહ્યો છે
ડોલર સામે રૂપિયાની નબળાઈએ બજારની ચિંતાઓમાં પણ વધારો કર્યો છે. 1 ઓક્ટોબરના રોજ, રૂપિયો લગભગ 0.5 ટકા ઘટીને 96.31 પ્રતિ ડોલર પર બંધ થયો, જે બે મહિનામાં તેનું સૌથી નીચું સ્તર છે. નબળો રૂપિયો વિદેશી રોકાણકારો માટે ભારતીય સંપત્તિ પર ડોલરના વળતરને અસર કરી શકે છે. વધુમાં, મોંઘા તેલ અને નબળા રૂપિયો સ્થાનિક ફુગાવાને અસર કરી શકે છે.
