મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશનના કમિશનર તુકારામ મુંધેએ ભારતમાં ખાદ્ય સુરક્ષાને એક મુખ્ય જાહેર આરોગ્ય પડકાર ગણાવ્યો. અમદાવાદમાં કર્ણાવતી યુનિવર્સિટીમાં “તુકારામ સે ટક્કર” ટોક સેશન પછી બોલતા તેમણે કહ્યું કે દેશમાં ખાદ્ય સુરક્ષા સમસ્યા એક મોટી જાહેર આરોગ્ય કટોકટી ઉભી કરી રહી છે, પરંતુ લોકો હજુ પણ તેની ગંભીરતાને સમજવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે. લોકો આ સમસ્યાને જેટલી વહેલી સમજે તેટલું સારું.
લોકો ખોરાકને રોગ સાથે કેમ નથી જોડતા?
તુકારામ મુંધેએ કહ્યું કે લોકો સામાન્ય રીતે બીમારીને ફક્ત સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા તરીકે જ જુએ છે. તેઓ શું ખાય છે અને પીવે છે અને તે તેમના સ્વાસ્થ્યને કેવી રીતે અસર કરી શકે છે તેના પર તેઓ પૂરતું ધ્યાન આપતા નથી. વર્તમાન રોગોના ઉદાહરણો આપતા તેમણે કહ્યું કે ભારતની સ્વતંત્રતા સમયે, કુલ રોગના ભારણના આશરે 65 થી 70 ટકા ચેપી રોગો સાથે સંકળાયેલા હતા. આજે, દેશના રોગના ભારણના લગભગ એટલા જ ટકા બિન-સંચારી રોગો (NCDs) સાથે સંકળાયેલા છે. તેમણે કહ્યું કે આજે 25 થી 30 વર્ષની વયના લોકો પણ હૃદયરોગનો ભોગ બની રહ્યા છે, અને આ તેમના આહાર સાથે સીધો સંબંધ ધરાવે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે કેન્સર, ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હૃદય સંબંધિત રોગો વધી રહ્યા છે. જ્યારે ખાદ્ય સુરક્ષા માટે કાયદા અને નિયમો છે, ત્યારે સમસ્યા ક્યાં છે?
તુકારામ મુંધેએ એમ પણ કહ્યું કે ભારતમાં ખાદ્ય સુરક્ષા સંબંધિત કાયદા, નિયમો અને નિયમો પહેલાથી જ અસ્તિત્વમાં છે, પરંતુ તેનો યોગ્ય રીતે અમલ કરવામાં આવી રહ્યો નથી. તેમણે કહ્યું કે, લાઇસન્સિંગ અને નોંધણી સિવાય, અન્ય ખાદ્ય સુરક્ષા નિયમોનું પાલન કરવામાં આવી રહ્યું નથી. આ પરિસ્થિતિ જાહેર આરોગ્ય સાથે સમાધાન તરફ દોરી રહી છે. શું બહારનો ખોરાક ખાવો એ ખાદ્ય સુરક્ષા માટે એકમાત્ર ચિંતા છે?
તુકારામ મુંધેએ જણાવ્યું હતું કે ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણો અંગે જનજાગૃતિ અને સંવેદનશીલતા વધારવાની જરૂર છે. તેમણે ખાસ ભાર મૂક્યો હતો કે સલામત ખોરાક અને ખાદ્ય ધોરણો ફક્ત બહાર ખાતી વખતે જ નહીં, પરંતુ ઘરે પણ અપનાવવા જોઈએ. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે લોકોએ સલામતી અને ધોરણો પર આધારિત તેમની ખાવાની ટેવ અને ખાદ્ય સંસ્કૃતિ વિકસાવવી જોઈએ.
ખાદ્ય સુરક્ષા માટે કોણ જવાબદાર છે?
મહારાષ્ટ્ર FDA વડાએ કહ્યું કે ખાદ્ય સુરક્ષા ફક્ત એક પક્ષની જવાબદારી નથી. આ હાંસલ કરવા માટે ત્રણ મુખ્ય હિસ્સેદારોએ સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ: ફૂડ બિઝનેસ ઓપરેટર્સ, ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) જેવા નિયમનકારો અને રાજ્યના ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન, અને જનતા. મુંધેએ કહ્યું કે સલામત અને પ્રમાણિત ખોરાક સુનિશ્ચિત કરવા માટે દરેકે સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ.
