દેશના ઘણા રાજ્યોમાં વીજળીનું સંકટ વધુ ઘેરું બની રહ્યું છે. અલ નીનોને કારણે નબળા ચોમાસાને કારણે વીજળીની માંગ વધી છે. માંગ અને પુરવઠા વચ્ચે પાંચ ગણો તફાવત છે. વધુમાં, કોલસાની અછત પણ સમસ્યાને વધારી રહી છે. આગામી રવિ સિઝનમાં, જ્યારે ખેતીમાં સિંચાઈની માંગ વધે છે, ત્યારે ઘણા રાજ્યોમાં વીજળી ગુલ થવાની શક્યતા છે.
ઓક્ટોબરની શરૂઆતમાં ગરમી અને ભેજને કારણે પંખા, કુલર અને એર કંડિશનરનો ઉપયોગ વધ્યો છે. ઓછા વરસાદને કારણે, ખરીફ પાકની સિંચાઈ માટે વીજળીની માંગ પણ વધી છે. આનાથી માંગ અને ઉપલબ્ધતા વચ્ચેનો તફાવત વધ્યો છે. ગ્રીડ-ઇન્ડિયાના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, સપ્ટેમ્બરમાં વીજળીની અછત વધીને 544 મિલિયન યુનિટ થઈ છે, જે ઓગસ્ટમાં 98 મિલિયન યુનિટ હતી. આનો અર્થ એ છે કે માંગ કરતાં વીજળીનું ઉત્પાદન પાંચ ગણું ઓછું છે. નવીનતમ ડેટા અનુસાર, સપ્ટેમ્બરના સાંજના કલાકો દરમિયાન વીજળીની અછત મહત્તમ 7.7 GW સુધી પહોંચી ગઈ છે. ૭૦% ક્ષમતા પર બંધો: ૨૮ સપ્ટેમ્બર સુધીમાં કેન્દ્રીય જળ આયોગના ડેટા અનુસાર, દેશના ૧૭૮ મુખ્ય બંધો અને જળાશયોમાં પાણીનો સંગ્રહ તેમની કુલ ક્ષમતાના ૭૦% હતો. આ ૧૦ વર્ષની સરેરાશ ૭૬.૬૨% કરતા ઓછો છે.
કોલસાની અછત સમસ્યાને વધારી રહી છે
ઓછા જળવિદ્યુત ઉત્પાદન અને ઊંચી વીજળીની માંગને કારણે, થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ પર નિર્ભરતા વધી રહી છે. આના કારણે કોલસાનો વપરાશ વધ્યો છે અને સ્ટોકનો ઘટાડો થયો છે. ૨૭ સપ્ટેમ્બર સુધીમાં કેન્દ્રીય વીજળી સત્તામંડળના ડેટા અનુસાર, દેશના ૧૬૮ કોલસા આધારિત પાવર પ્લાન્ટ્સમાંથી ૭૨ પાસે ૨૫% લક્ષ્યાંક કરતાં ઓછો કોલસો સ્ટોક હતો. કુલ કોલસાનો ભંડાર ૧૯.૨ મિલિયન ટન હતો, જ્યારે જરૂરિયાત ૫૩.૭ મિલિયન ટન હતી. ૩૦ સપ્ટેમ્બર સુધીમાં, કોલસાના મહત્વપૂર્ણ સ્ટોક ધરાવતા પાવર પ્લાન્ટ્સની સંખ્યા વધીને ૮૪ થઈ ગઈ હતી.
