પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ હરિયાણાના જીંદથી દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ટ્રેનને લીલી ઝંડી આપી. આ પ્રસંગે તેમણે અનેક વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનો શિલાન્યાસ અને ઉદ્ઘાટન કર્યું.
જીંદ: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ હરિયાણાના જીંદ રેલ્વે સ્ટેશનથી દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ટ્રેનને લીલી ઝંડી આપી. આ ટ્રેન જીંદ અને સોનીપત વચ્ચે દોડશે, જેનું ભાડું ₹5 થી ₹26 સુધી છે. આ ટ્રેન શૂન્ય પ્રદૂષણ ઉત્પન્ન કરશે. તેઓ ₹26,000 કરોડથી વધુના વિવિધ વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનો શિલાન્યાસ પણ કરશે અને તેમને રાષ્ટ્રને સમર્પિત કરશે. આ ‘હાઇડ્રોજન ફોર હેરિટેજ’ પ્રોજેક્ટનો એક ભાગ છે. આ પહેલ સાથે, ભારત હાઇડ્રોજન ટ્રેન ટેકનોલોજી અપનાવતા દેશોના પસંદગીના જૂથમાં જોડાય છે.
ભારતીય રેલ્વે માટે એક મોટી સિદ્ધિ
જીંદ અને સોનીપત વચ્ચે હાઇડ્રોજન ટ્રેનનું સંચાલન ભારતીય રેલ્વે માટે એક મોટી સિદ્ધિ છે. આ પ્રોજેક્ટ નવીનતા, ઉર્જા કાર્યક્ષમતા અને પર્યાવરણને અનુકૂળ પરિવહન પ્રત્યે રેલ્વેની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. વધુમાં, તે સ્વચ્છ ઉર્જા અને નેટ-શૂન્ય કાર્બન ઉત્સર્જન લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે. આ કામગીરી માટે જીંદ-સોનીપત વિભાગને પાયલોટ રૂટ તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યો છે. ટ્રેન માટે જીંદમાં એક સ્વદેશી હાઇડ્રોજન સ્ટોરેજ અને રિફ્યુઅલિંગ સુવિધા બનાવવામાં આવી છે. પેટ્રોલિયમ અને વિસ્ફોટકો સલામતી સંગઠને સ્થળ પર સંકુચિત હાઇડ્રોજન ગેસના સંગ્રહ અને વિતરણ માટે જરૂરી લાઇસન્સ આપ્યું છે.
હાઇડ્રોજન સંચાલિત ટ્રેનના લોન્ચ સાથે, ભારત જર્મની, જાપાન, ચીન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ જેવા દેશોના પસંદગીના જૂથમાં જોડાય છે જે સ્વચ્છ રેલ પરિવહન માટે હાઇડ્રોજનનો ઉપયોગ કરવા પર કામ કરી રહ્યા છે. સરકારી નિવેદન અનુસાર, ટેકનોલોજી હજુ પણ તેની શરૂઆતના તબક્કામાં છે, અને તેથી, હાલમાં બહુ ઓછા દેશો આવી સિસ્ટમોનું સંચાલન અથવા પરીક્ષણ કરી રહ્યા છે.
હાઇડ્રોજન ટ્રેન કેવી રીતે ચાલે છે
હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ ટેકનોલોજી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા દ્વારા વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટે હાઇડ્રોજનનો ઉપયોગ કરે છે, જે ફક્ત પાણીની વરાળ ઉત્પન્ન કરે છે. આ તેને પરંપરાગત અશ્મિભૂત ઇંધણ પ્રણાલીઓનો સ્વચ્છ વિકલ્પ બનાવે છે. ટકાઉ પરિવહન માટે આશાસ્પદ ઉકેલ તરીકે હાઇડ્રોજન-આધારિત રેલ સિસ્ટમોને વિશ્વભરમાં વધુને વધુ માન્યતા મળી રહી છે. રિફ્યુઅલિંગ હેતુઓ માટે હાઇડ્રોજન કમ્પ્રેશન સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. વિશ્વસનીય અને સલામત કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે જરૂરી ટેકનિકલ સપોર્ટ અને સ્પેરપાર્ટ્સ પણ પૂરા પાડવામાં આવે છે. સ્ટેન્ડબાય કોમ્પ્રેસર યુનિટની પણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે.
