મહારાષ્ટ્રમાં હવે દુકાનદાર મોટા ડબ્બા, ટાંકી અથવા કન્ટેનરમાંથી તેલ કાઢીને ગ્રાહકોને તેની જરૂરિયાત હિસાબથી આપી શકશે નહીં, એટલે કે સરળ ભાષામાં કહીએ તો હવે ગ્રાહકોને છૂટક તેલ મળશે નહીં. એટલે કે અડધો લીટર, એક લીટર અથવા જેટલું ગ્રાહક માગશે એટલું ખુલ્લામાં વેચવાની રીત બંધ થશે. સરકારે ખુલ્લા ખાદ્ય તેલના વેચાણ પર રોક લગાવી દીધી છે.એફડીએ કમિશનર તુકારામ મુંઢેએ આ જાણકારી આપી છે. અત્યાર સુધી મહારાષ્ટ્રની કેટલીય દુકાનો પર ગ્રાહકો પોતાની જરૂરિયાત અને બજેટના હિસાબથી છૂટક તેલ ખરીદતા હતા. દુકાનદાર મોટા ડબ્બામાંથી તેલ કાઢીને ગ્રાહકોને પોતાની જરૂરિયાત હિસાબ અને ખુલ્લું તેલ ખરીદતા હતા. કોઈને અડધો લીટર જોઈએ તો અડધો લીટર, કોઈને એક લીટર જોઈએ તો એક લીટર. ખાસ કરીને ઓછી માત્રામાં તેલ ખરીદનારા ગ્રાહકો માટે આ રીત સુવિધાજનક હતી. નવા નિર્ણય બાદ આ વ્યવસ્થા પર રોક લાગી જશે. એટલે કે બદલાવ તેલ ખરીદવામાં નહીં પણ તેલ વેચવાની રીતમાં જોવા મળશે.
આ નિર્ણય બાદ ગ્રાહકોને બજારમાંથી મળતા ખાદ્ય તેલ હવે પેકિંગમાં જ ખરીદવું પડશે. એટલે કે દુકાન પર જઈને મોટા ડબ્બામાંથી તેલ કાઢવાની જગ્યાએ પેક કરેલું તેલ લેવું પડશે. આવા સમયે ગ્રાહકોને તેલ ખરીદતી વખતે પેકેટ અથવા બોટલ પર લખેલી જાણકારી જરૂરથી જોવી જોઈએ. તેમાં કંપનીનું નામ, તેલની માત્રા અને પેકિંગ સાથે જોડાયેલી બીજી જાણકારી પણ મળી જશે. એટલે કે હવે ગ્રાહકો માટે ખુલ્લા તેલની જગ્યાએ પેકિંગ જોઈ ખરીદી કરવી વધારે જરૂર થઈ જશે.
દુકાનદારો પર આ નિર્ણયની સીધી અસર થશે. જે દુકાનો પર મોટા ડબ્બામાંથી તેલ કાઢીને અલગ અલગ માત્રામાં ગ્રાહકોને વેચતા હતા, તેમને હવે પોતાના ધંધાની રીત બદલવી પડશે. તેઓ ગ્રાહકોની માગ અનુસાર, કન્ટેનરથી તેલ કાઢીને વેચી શકશે નહીં. તેમને એફડીએના નિર્દેશો અનુસાર, પેકિંગમાં વેચાતા ખાદ્ય તેલ રાખવા અને વેચવા પડશે. નાના દુકાનદારો માટે આ બદલાવ એટલા માટે મહત્ત્વનો છે કેમ કે તેમને પોતાના હાલના વેચાણ મોડલ અને સ્ટોક વ્યવસ્થામાં બદલાવ કરવો પડશે.
જો કે અહીં એક જરૂરી વાત સમજવી પણ કામની છે. એફડીએએ ખાદ્ય તેલના વેચાણ પર સંપૂર્ણપણે રોક નથી લગાવી. રોક ખુલ્લી રીતે વેચાતા તેલની વ્યવસ્થા પર લગાવી છે. પેકિંગમાં મળતા ખાદ્ય તેલ બજારમાં વેચાતા રહેશે. એટલે કે ગ્રાહકો દુકાનેથી તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખી શકશે, પણ હવે તેમને પેકિંગમાં તેલ મળશે.
હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે દુકાનોમાં પહેલાથી જે સ્ટોક ખુલ્લામાં રાખેલો છે, તેનું શું થશે? નિયમ તોડવા બદલ એફડીએ કેવી એક્શન લેશે. હાલમાં મળેલી જાણકારીમાં આ સવાલોના જવાબ હજુ સ્પષ્ટ નથી થયા. એટલા માટે સોશિયલ મીડિયા પર ચાલી રહેલી અટકળો પર વિશ્વાસ કરવાની જગ્યાએ એફડીએના સત્તાવાર લેખિત આદેશની રાહ જોવી જોઈએ.
