ઉત્તર પ્રદેશમાં રાજ્યસભાની 10 બેઠકો માટે ચૂંટણી દરમિયાન સમાજવાદી પાર્ટી દ્વારા ત્રીજો ઉમેદવાર ન ઉભા રાખવાના નિર્ણયને ઘણા મહિનાઓથી રાજકીય ચાલ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. પ્રો. રામગોપાલ યાદવ અને ધનરાજ પરિમલ નથવાણી પછી પાર્ટી સતત ત્રીજા ઉમેદવારના નામની ચર્ચા કરી રહી હતી. બંને ઉમેદવારોના વિજય પછી બાકીના મતો સાથે, એવું માનવામાં આવતું હતું કે પાર્ટી NDA છાવણીમાં ખળભળાટ મચાવતા ત્રીજા ઉમેદવારને મેદાનમાં ઉતારશે. જોકે, અખિલેશ યાદવે આખરે તક ઝડપી લીધી અને ત્રીજો ઉમેદવાર ન ઉતારવાનો નિર્ણય લીધો.
વરિષ્ઠ પત્રકાર યોગેશ મિશ્રાએ સમજાવ્યું કે સમાજવાદી પાર્ટી પાસે ત્રીજો ઉમેદવાર ઉતારવા પાછળ ઘણા કારણો હતા. જો સપાએ ત્રીજો ઉમેદવાર ઉતાર્યો હોત, તો રાજ્યસભા ચૂંટણીનું આખું ગણિત બદલાઈ ગયું હોત. સરળતાથી ચૂંટાઈ શકે તેવા ઉમેદવારો વચ્ચે કઠિન સ્પર્ધા થઈ હોત. બંને છાવણીઓ વચ્ચે ક્રોસ-વોટિંગ થયું હોત. આની અસર માત્ર રાજ્યસભાની ચૂંટણીઓ પર જ નહીં પરંતુ 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પર પણ પડી હોત.
જો તેઓ ત્રીજો ઉમેદવાર ઉતાર્યા હોત તો શું થયું હોત?
યોગેશ મિશ્રાના મતે, જો સપાએ ત્રીજો ઉમેદવાર ઉતાર્યો હોત, તો તેણે કેટલાક ભાજપના ધારાસભ્યોને આકર્ષવાનો પ્રયાસ કર્યો હોત. બીજી તરફ, ભાજપે પણ સપાના ધારાસભ્યોને પકડવાનો પ્રયાસ કર્યો હોત. આનાથી બંને પક્ષો માટે ક્રોસ વોટિંગનું જોખમ ઊભું થયું હોત. તેથી, અખિલેશ યાદવે આ પરિસ્થિતિ ટાળવાનું વધુ યોગ્ય માન્યું. સપામાં હરીફાઈ અને વિભાજન વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા પાર્ટી માટે નોંધપાત્ર સમસ્યાઓ ઊભી કરી શક્યું હોત.
વરિષ્ઠ પત્રકાર જ્ઞાનેન્દ્ર શુક્લાએ અહેવાલ આપ્યો કે સમાજવાદી પાર્ટીના વધારાના મતોના આધારે ત્રીજા ઉમેદવારને ઉભા રાખવા અંગે ચર્ચા થઈ રહી હતી. આ અંગે એક દિવસ પહેલા ધારાસભ્યો સાથે બેઠક યોજાઈ હતી. એવું માનવામાં આવતું હતું કે જો સમાજવાદી પાર્ટીએ ત્રીજો ઉમેદવાર ઉતાર્યો હોત, તો તે NDA છાવણીમાં અને સુહેલદેવ ભારતીય સમાજ પાર્ટી (SBSP) જેવા સાથી પક્ષોમાં હલચલ મચાવી શક્યું હોત.
આ નિર્ણય એવા લોકો માટે આશ્ચર્યજનક હતો જેમણે ત્રીજો ઉમેદવાર ઉતારવાની અટકળો લગાવી હતી, ખાસ કરીને NDA છાવણી માટે, કારણ કે ગંભીર ભય હતો કે આનાથી ગઠબંધનમાં તિરાડ પડી શકે છે. જો સમાજવાદી પાર્ટીએ ત્રીજો ઉમેદવાર ઉતાર્યો હોત અને પરિણામ ગમે તે હોય, તો પણ એક નાનો પ્રયાસ કર્યો હોત, તો તે NDA છાવણીમાં નોંધપાત્ર ઉથલપાથલ પેદા કરી શક્યો હોત અને એક મહત્વપૂર્ણ રાજકીય સંદેશ આપ્યો હોત.
શાસક પક્ષ મજબૂત સ્થિતિમાં છે
વરિષ્ઠ પત્રકાર જ્ઞાનેન્દ્ર શુક્લા સુવિધાએ અહેવાલ આપ્યો હતો કે સમાજવાદી પાર્ટીએ અગાઉ ધનરાજ નથવાણીને ઉમેદવાર બનાવીને રાજ્યસભા ટિકિટ વિતરણમાં એક આશ્ચર્યજનક પગલું ભર્યું હતું. હવે તેઓએ ત્રીજા ઉમેદવારને ઉમેદવાર ન બનાવીને સમાન આશ્ચર્યજનક પગલું ભર્યું છે. જો અખિલેશ યાદવે ત્રીજો ઉમેદવાર ઉતાર્યો હોત, તો ચૂંટણી ગતિશીલતા સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ હોત. સામાન્ય રીતે શાસક પક્ષ દ્વારા મજબૂત સ્થિતિમાં ચૂંટણીઓ યોજવામાં આવે છે. આ સ્થિતિમાં, અખિલેશ યાદવ અને ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) બંનેના કેટલાક ધારાસભ્યો પક્ષપલટો કરી શક્યા હોત.
