ભારતીય વાયુસેના માટે 114 નવા રાફેલ ફાઇટર જેટની ખરીદી હવે તેના અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગઈ છે. કેન્દ્ર સરકાર આ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં આ મુખ્ય સંરક્ષણ સોદાને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની યોજના ધરાવે છે.
આ વખતે સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ હશે કે આ આધુનિક ફાઇટર જેટમાં મોટાભાગે સ્વદેશી શસ્ત્રો અને ભારતમાં બનેલા સંરક્ષણ પ્રણાલીઓનો સમાવેશ થશે. સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, વિમાન કંપનીઓ તરફથી મળેલા પ્રસ્તાવોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવી રહ્યું છે, અને ખરીદી પ્રક્રિયા અંગે નક્કર નિર્ણય આ વર્ષના અંત સુધીમાં લેવામાં આવશે.
મેક ઇન ઇન્ડિયા અને સ્વદેશી શસ્ત્રોનું એકીકરણ સંરક્ષણ સચિવ, જે DRDO ના અધ્યક્ષ પણ છે, તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે ફ્રાન્સ ભારતીય નૌકાદળ માટે ખરીદેલા રાફેલ મરીન વિમાનમાં ભારતીય શસ્ત્રોને એકીકૃત કરવા માટે પહેલાથી જ સંમત થઈ ગયું છે.
જોકે, 114 ફાઇટર જેટ માટેનો આ નવો સોદો એક પગલું આગળ વધશે. તે ખરીદો અને બનાવો કાર્યક્રમ હેઠળ કરવામાં આવશે, જેના હેઠળ મોટાભાગના વિમાન ભારતમાં એસેમ્બલ કરવામાં આવશે.
આમાં મોટા પાયે સ્વદેશીકરણનો સમાવેશ થશે, અને ભારતીય સિસ્ટમો અને શસ્ત્રોને વિમાનમાં એકીકૃત કરવામાં આવશે. ઉલ્લેખનીય છે કે ભારતે એપ્રિલ 2025માં ફ્રાન્સ સાથે નૌકાદળની જરૂરિયાતો માટે ₹63,000 કરોડના ખર્ચે 26 રાફેલ મરીન વિમાનો માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા.
પાંચમી પેઢીના AMCA અને તેજસ Mk2 ના ભવિષ્યની ચર્ચા ભારતના સ્વદેશી પાંચમી પેઢીના ફાઇટર વિમાન, એડવાન્સ્ડ મીડિયમ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ (AMCA) કાર્યક્રમ પર બોલતા, સંરક્ષણ સચિવે જણાવ્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટ હવે એવા તબક્કે પહોંચી ગયો છે જ્યાં શોર્ટલિસ્ટેડ વિક્રેતાઓ પાસેથી દરખાસ્તો મંગાવવામાં આવી છે.
તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ભારત કોઈપણ વિદેશી પાંચમી પેઢીના વિમાન કાર્યક્રમમાં પ્રવેશવાનું વિચારી રહ્યું નથી અને તેનું સંપૂર્ણ ધ્યાન ફક્ત AMCA પર છે.
પ્રોજેક્ટની જટિલતાને જોતાં, વિક્રેતાઓએ થોડો વધારાનો સમય માંગ્યો છે, જેને સરકાર દ્વારા સ્વીકારવામાં આવી રહ્યો છે. સ્વદેશી તેજસ Mk2 ફાઇટર વિમાનની પ્રથમ ઉડાન આગામી વર્ષના મધ્યમાં સુનિશ્ચિત થયેલ છે, વાયુસેના પ્રોટોટાઇપ ડિલિવર થયા પછી તેનું વિગતવાર મૂલ્યાંકન કરશે.
ઘટતી સ્ક્વોડ્રન તાકાત અને તેજસ Mk1A ડિલિવરી યોજનાઓ હાલમાં, ભારતીય વાયુસેનાની ફાઇટર સ્ક્વોડ્રન તાકાત ચિંતાજનક રીતે ઘટીને 29 થઈ ગઈ છે, જેના કારણે વાયુસેના તેની તાકાત વધારવા માટે આધુનિક વિમાનોની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહી છે.
વાયુસેના ખાસ કરીને હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) દ્વારા ઉત્પાદિત 180 તેજસ Mk1A એરક્રાફ્ટ અને 26 રાફેલ ફાઇટર જેટની ડિલિવરીની રાહ જોઈ રહી છે.
સંરક્ષણ સચિવના જણાવ્યા અનુસાર, HAL પાસે 27 એરફ્રેમ તૈયાર છે અને GE તરફથી 11 એન્જિન પ્રાપ્ત થયા છે, જ્યારે 16 અન્ય એરફ્રેમમાં કેનોપી એન્જિન ફીટ કરવામાં આવ્યા છે અને તે ઉડાન ભરી રહ્યા છે. દર મહિને ચાર એન્જિન પહોંચાડવાના GEના વચનને અનુસરીને, આ વર્ષે વધુ 12 એન્જિન ડિલિવર કરવામાં આવશે, જેનાથી વર્ષના અંત સુધીમાં ઓછામાં ઓછું એક LCA Mk1A સ્ક્વોડ્રન સામેલ થઈ શકશે.
ત્યારબાદ HAL દર વર્ષે 24 એરક્રાફ્ટનું ઉત્પાદન કરશે, અને 83 અને 97 એરક્રાફ્ટ માટેના બંને ઓર્ડર 2033 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે.
ભારતીય મહિલા હોકી ટીમે સેમિફાઇનલમાં દક્ષિણ કોરિયાને 2-0 થી હરાવીને એશિયન ગેમ્સના ફાઇનલમાં સ્થાન મેળવ્યું છે. ભારતીય ટીમે તેનું પ્રભાવશાળી પ્રદર્શન ચાલુ રાખ્યું છે અને હવે તે ગોલ્ડ મેડલ જીતવાથી એક ડગલું દૂર છે. ભારત 2 ઓક્ટોબરના રોજ ટાઇટલ મેચમાં ચીનનો સામનો કરશે. ભારતીય મહિલા ટીમ એશિયન ગેમ્સમાં ગોલ્ડ મેડલ માટે 44 વર્ષની રાહ જોયાનો અંત લાવવાની દિશામાં એક ડગલું નજીક છે અને તે હાંસલ કરવાની દિશામાં એક ડગલું આગળ વધી ગઈ છે.
ભારતીય મહિલા ટીમે અત્યાર સુધી સારું પ્રદર્શન કર્યું છે અને અપરાજિત છે. સેમિફાઇનલમાં, પહેલા બે ક્વાર્ટરમાં કોઈ પણ ટીમે એક પણ ગોલ કર્યો ન હતો. જોકે, બીજા ક્વાર્ટરમાં ઇશિકાએ ભારતને લીડ અપાવી. તેણે પેનલ્ટી કોર્નરને ગોલમાં રૂપાંતરિત કરીને ભારતને 1-0થી આગળ કરી દીધું. ચાર મિનિટ પછી, સુનેલિતા ટોપોએ ફિલ્ડ ગોલ કરીને લીડ બમણી કરી. કોરિયા અંત સુધી ગોલ રહિત રહ્યું, અને ભારત સરળતાથી મેચ જીતી ગયું.
મુશ્કેલ શરૂઆત
ભારત અને કોરિયા વચ્ચે શરૂઆતમાં જ કઠિન સ્પર્ધા થઈ. ભારતે શરૂઆતની થોડી મિનિટોમાં પેનલ્ટી કોર્નર મેળવ્યા પરંતુ તેમને ગોલમાં ફેરવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા. આ સમયગાળા દરમિયાન કોરિયાનો બચાવ પ્રભાવશાળી રહ્યો. ભારતે કોરિયાના ડિફેન્સને ભેદવાનો અને ગોલમાં ફેરવવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ તે સફળ ન થયો. ભારતે પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં કુલ નવ પેનલ્ટી કોર્નર મેળવ્યા, પરંતુ એક પણ ગોલમાં ફેરવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા. પ્રથમ ક્વાર્ટર ગોલરહિત ડ્રોમાં સમાપ્ત થયું. બીજો ક્વાર્ટર ચાલુ રહ્યો, અને પ્રથમ હાફ દરમિયાન મેચ બરાબર રહી.
ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ભારતની સરસાઈ
ભારત અને કોરિયા વચ્ચેની મેચ ખૂબ જ રસાકસીભરી રહી હતી. રમત દરમિયાન, રેફરીએ ૩૦મી મિનિટે બલજીત કૌરને ગ્રીન કાર્ડ બતાવ્યું હતું. ભારત પર સરસાઈ મેળવવાનું દબાણ વધી રહ્યું હતું. ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ભારતને પેનલ્ટી કોર્નર મળ્યો અને ફોરવર્ડ ઈશિકાએ જરા પણ વિલંબ કર્યા વિના 44મી મિનિટે તેને ગોલમાં ફેરવી નાખ્યો, જેનાથી ભારતને 1-0ની સરસાઈ મળી. કોરિયા વાપસી કરે તે પહેલાં જ, સુનેલિતા ટોપ્પોએ 48મી મિનિટે ફિલ્ડ ગોલ કરીને ભારતની સરસાઈ બમણી કરી દીધી.
એશિયન ગેમ્સમાં એક યાદગાર દિવસ હતો. ભારતે તીરંદાજી અને શૂટિંગમાં ચાર ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા, જેનાથી ભારતનો કુલ એશિયન ગેમ્સ ગોલ્ડ મેડલ ૧૦ થયો. આ લખાય છે ત્યારે, ભારતના કુલ એશિયન ગેમ્સ મેડલ ૫૮ પર પહોંચી ગયા છે, જેમાં ૧૦ ગોલ્ડ, ૨૧ સિલ્વર અને ૨૭ બ્રોન્ઝનો સમાવેશ થાય છે. એશિયન ગેમ્સ મેડલ ટેલીમાં ભારત હવે સાતમા ક્રમે છે. ચીન સૌથી વધુ મેડલ સાથે ટોચ પર છે.
કમ્પાઉન્ડ મેન્સ ટીમ ઇવેન્ટમાં ગોલ્ડ ભારતે કમ્પાઉન્ડ મેન્સ ટીમ ઇવેન્ટમાં ૨૩૮ ના સ્કોર સાથે ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો. આ ભારતનો ચોથો એશિયન ગેમ્સ ગોલ્ડ મેડલ છે અને તેનો એકંદરે ૧૦મો છે. ફાઇનલમાં સાહિલનો છેલ્લો શોટ ૧૦ હતો, જે ૧૦૦% ૧૦ સાથે સમાપ્ત થયો. હવે ગણેશનો વારો છે. તેણે પણ ૧૦ સાથે પૂર્ણ કર્યું! ગણેશનું શાનદાર પ્રદર્શન. અને હવે કુશલ દલાલ, તેના શોટમાં પણ 10નો સ્કોર આવ્યો.
દારિયસ કોલી અને નીરુ ધાંડાએ ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો (ટ્રેપ મિક્સ્ડ ટીમ) નીરુ ધાંડા અને કાયનાન ચેનાઈની ભારતીય જોડીએ 32ના સ્કોર સાથે ટ્રેપ મિક્સ્ડ ટીમ ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો, જ્યારે ઈરાની ટીમે પણ 32નો સ્કોર કરીને સિલ્વર મેડલ મેળવ્યો. મંગળવારે મહિલા વ્યક્તિગત ટ્રેપ ટાઇટલ જીત્યા બાદ આ નીરુ ધાંડાનો બીજો ગોલ્ડ મેડલ છે. ભારતીય જોડીએ 34 હિટનો નવો એશિયન ગેમ્સ રેકોર્ડ પણ બનાવ્યો. તેઓ પહેલા રાઉન્ડમાં ચાર શોટ ચૂકી ગયા હતા પરંતુ બીજા અને ત્રીજા રાઉન્ડમાં પરફેક્ટ શોટ કર્યા હતા.
સાહિલ જાધવ અને ચિત્રિકા ત્રિપાઠી, તીરંદાજી – મિશ્ર – કમ્પાઉન્ડ ટીમ – ગોલ્ડ મેડલ ચિકિતા તાનીપાર્થી અને સાહિલ જાધવની ભારતીય કમ્પાઉન્ડ મિક્સ્ડ તીરંદાજી જોડીએ બુધવારે અહીં એશિયન ગેમ્સમાં દક્ષિણ કોરિયાને રોમાંચક શૂટ-ઓફમાં હરાવીને ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો અને 2028નો ઓલિમ્પિક ક્વોટા સ્થાન મેળવ્યું, જ્યારે ભારતીય મહિલા ટીમે પણ તે જ ઇવેન્ટમાં રેન્કિંગમાં ટોચનું સ્થાન મેળવ્યું. આ રીતે, બંને ભારતીય ટીમોએ 2023ના હાંગઝોઉ એશિયન ગેમ્સમાં જીતેલા પોતાના ટાઇટલનો સફળતાપૂર્વક બચાવ કર્યો.
તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગને ફરી એકવાર સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં કાશ્મીર મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. ભારતે હવે એર્દોગને સીધો જવાબ આપ્યો છે, સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કાશ્મીર મુદ્દા પર કોઈ બહારનો પક્ષ અધિકારક્ષેત્ર ધરાવતો નથી. તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગને તાજેતરમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં ફરીથી કાશ્મીર મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. એર્દોગને પાકિસ્તાનના નજીકના માનવામાં આવે છે અને તેઓ સતત કાશ્મીર મુદ્દા પર પાકિસ્તાનનું સમર્થન કરે છે. ભારતે હવે એર્દોગને કડક જવાબ આપ્યો છે. ભારત સરકારના વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે કાશ્મીર મુદ્દા પર કોઈ બહારનો પક્ષ અધિકારક્ષેત્ર ધરાવતો નથી. ચાલો જાણીએ કે ભારતે આ મુદ્દા પર બીજું શું કહ્યું છે.
એર્દોગને શું કહ્યું? હકીકતમાં, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાના 81મા સત્રમાં, તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગને વિશ્વભરના નેતાઓને સંબોધિત કરતી વખતે ફરી એકવાર કાશ્મીર મુદ્દા પર નિવેદન આપ્યું હતું. એર્દોગને કહ્યું હતું કે, “કાશ્મીર મુદ્દા સહિત દક્ષિણ એશિયામાં તમામ વિવાદો, યુએન ચાર્ટર અને સંબંધિત ઠરાવોના માળખામાં વાતચીત દ્વારા ઉકેલવા જરૂરી છે.” એ નોંધવું જોઈએ કે એર્દોગને ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં યુએનમાં કાશ્મીર મુદ્દાના ઉકેલ માટે અપીલ પણ કરી હતી. એર્દોગને અગાઉ કાશ્મીર મુદ્દા પર નિવેદન બહાર પાડ્યું હતું. ભારત સરકારે પણ કાશ્મીર મુદ્દા પર તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિના નિવેદનને સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય ગણાવ્યું હતું. ભારત સરકારે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરતાં કહ્યું હતું કે તુર્કીએ અન્ય દેશોની સાર્વભૌમત્વનો આદર કરવાનું શીખવું જોઈએ અને તેની નીતિઓ વિશે ઊંડાણપૂર્વક વિચાર કરવો જોઈએ.
ભારત સરકારનો પ્રતિભાવ શું હતો?
ભારત સરકારના વિદેશ મંત્રાલયે યુએનમાં તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ એર્દોગને કાશ્મીર મુદ્દા પર કરેલી ટિપ્પણીઓને નકારી કાઢી છે અને તેને ગેરવાજબી ગણાવી છે. વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે કાશ્મીર મુદ્દા પર કોઈ બહારનો પક્ષ અધિકારક્ષેત્ર ધરાવતો નથી. હકીકતમાં, વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલને એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં પૂછવામાં આવ્યું હતું કે ભારત સરકાર યુએનજીએમાં એર્દોગનના તાજેતરના સંબોધનને કેવી રીતે જુએ છે. આના પર રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું, “જેમ તમે સમજો છો, આ ભારતની પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને સાર્વભૌમત્વ સાથે સંબંધિત મામલો છે અને આ મુદ્દા પર કોઈ બહારનો પક્ષ અધિકારક્ષેત્ર ધરાવતો નથી.”
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અનુસાર, વર્ષ 2026માં ભારતનું નૈઋત્યનું ચોમાસું (દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું) વરસાદની અછત સાથે સમાપ્ત થયું. જૂનથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન દેશમાં 759.4 મિમી વરસાદ નોંધાયો, જે 868.6 મિમીની ‘લોંગ-પિરિયડ એવરેજ’ (LPA) અથવા લાંબા ગાળાની સરેરાશના 87% જેટલો હતો. આ મોસમી વરસાદ 2001 પછીનો ચોથો સૌથી ઓછો અને 1901 પછીનો 13મો સૌથી ઓછો વરસાદ હતો.
આ ચોમાસાની ઋતુમાં કેરળમાં આગમનમાં વિલંબ, જૂન મહિનામાં ભારે અછત, જુલાઈમાં વરસાદમાં વધારો, ઓગસ્ટમાં ફરી ઘટાડો અને સપ્ટેમ્બરના અંતમાં ભારે વરસાદનો તબક્કો જોવા મળ્યો હતો. ચોમાસું 16 મેના રોજ આંદમાન સમુદ્ર સુધી પહોંચ્યું હતું, જે તેની સામાન્ય તારીખ કરતાં છ દિવસ વહેલું હતું, પરંતુ ત્યારબાદ તેની ગતિ અટકી ગઈ હતી. તે 4 જૂનના રોજ કેરળમાં પહોંચ્યું, જે સામાન્ય તારીખ 1 જૂન કરતાં ત્રણ દિવસ મોડું હતું. IMDએ ચાર દિવસના ભૂલના ગાળા સાથે 26 મેના રોજ આગમનની આગાહી કરી હતી. 2005માં ચોમાસાના આગમનની આગાહી કરવાની શરૂઆત થયા પછી આ બીજી વખત બન્યું હતું કે જ્યારે આગમન આગાહીના સમયગાળાની બહાર થયું હોય. અગાઉ આવું 2015માં બન્યું હતું.
દેશના ઘણા ભાગોમાં ચોમાસાની આગળ વધવાની ગતિમાં પણ વિલંબ થયો હતો. મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ અને ઓડિશામાં તેની પ્રગતિ સાતથી 10 દિવસ પાછળ રહી હતી, જ્યારે ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં પાંચથી 10 દિવસનો વિલંબ જોવા મળ્યો હતો. ધીમી ગતિ હોવા છતાં, ચોમાસું 9 જુલાઈ સુધીમાં સમગ્ર દેશમાં ફેલાઈ ગયું હતું, જે સામાન્ય તારીખ 8 જુલાઈ કરતાં માત્ર એક દિવસ મોડું હતું.
પશ્ચિમ રાજસ્થાનમાંથી ચોમાસાની વિદાય 19 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થઈ હતી, જે સામાન્ય સમય કરતાં બે દિવસ મોડું હતું. જૂન મહિનો આ ઋતુનો સૌથી નબળો મહિનો સાબિત થયો, જેમાં સામાન્ય વરસાદના માત્ર 65% નોંધાયો હતો. દેશમાં 165.3 મિમીની માસિક સરેરાશ (LPA) સામે 106.8 મિમી વરસાદ પડ્યો હતો. ચારેય મુખ્ય ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં વરસાદની અછત નોંધાઈ હતી, જેમાં મધ્ય ભારતમાં તેના સરેરાશ વરસાદના માત્ર 50% વરસાદ થયો હતો. IMD અનુસાર, જૂન મહિનામાં 36 પૈકી 22 હવામાન પેટા-વિભાગોમાં વરસાદની અછત નોંધાઈ હતી, જ્યારે ત્રણ વિભાગો ‘ભારે અછત’ વાળી શ્રેણીમાં હતા. સામાન્ય રીતે સરેરાશ ત્રણ લો-પ્રેશર સિસ્ટમ બનતી હોય છે, તેની સરખામણીમાં આ મહિના દરમિયાન આવી કોઈ સિસ્ટમ રચાઈ ન હતી. જૂનના અંત સુધીમાં, સાપ્તાહિક વરસાદમાં તફાવત ઘટીને લગભગ -47% સુધી પહોંચી ગયો હતો.
જુલાઈ મહિનામાં સ્થિતિમાં કામચલાઉ સુધારો જોવા મળ્યો અને વરસાદ સામાન્ય કરતાં 101% સુધી પહોંચ્યો. મધ્ય ભારતમાં સરેરાશ કરતાં 133% વરસાદ નોંધાયો. આમાં ચાર લો-પ્રેશર સિસ્ટમ્સનો ફાળો હતો જે કુલ 24 ‘સિસ્ટમ-દિવસો’ સુધી સક્રિય રહી હતી (સામાન્ય રીતે આ આંકડો 13.6 દિવસનો હોય છે).
જોકે, આ મહિના દરમિયાન વરસાદ ખૂબ જ અસમાન રહ્યો હતો. 8 જુલાઈએ પૂરા થતા સપ્તાહમાં વરસાદ સામાન્ય કરતાં 45.4% વધુ હતો, પરંતુ તેના પછીના સપ્તાહમાં તે સામાન્ય કરતાં 51.1% ઓછો રહ્યો હતો. દક્ષિણ દ્વીપકલ્પ વિસ્તારમાં સરેરાશ વરસાદના માત્ર 75% વરસાદ થયો, જ્યારે પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં 71% વરસાદ નોંધાયો.
ગુજરાતમાં વરસાદના આંકડા ગુજરાતમાં વરસાદની વાત કરવામાં આવે તો જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર સુધી 89.16 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. જે 11 ટકા વરસાદની ઘટ સૂચવે છે. જેમાં કચ્છમાં સૌથી ઓછો 57.60 ટકા વરસાદ પડ્યો છે. જ્યારે ઉત્તર ગુજરાતમાં 114.23 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. તો ઉત્તર ગુજરાતમાં 71 ટકા, મધ્ય-પૂર્વ ગુજરાતમાં 89 ટકા અને સૌરાષ્ટ્રમાં 71 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. જૂન મહિનામાં 35.21 એમ.એમ, જુલાઈ મહિનામાં 552.57 એમ.એમ, ઓગસ્ટ મહિનામાં 97.1 એમ.એમ, સપ્ટેમ્બરમાં 125.53 એમ.એમ વરસાદ નોંધાયો છે.
IMD દ્વારા સરખામણી કરાયેલા પાંચ વર્ષોમાં જુલાઈ મહિના દરમિયાન ‘અત્યંત ભારે વરસાદ’ની ઘટનાઓ સૌથી વધુ નોંધાઈ હતી. જેમાં 918 વખત ‘ખૂબ ભારે વરસાદ’ અને 269 વખત ‘અત્યંત ભારે વરસાદ’ની ઘટનાઓનો સમાવેશ થાય છે. ઓગસ્ટમાં વરસાદ ફરી નબળો પડ્યો અને તે ઘટીને સામાન્યના 84% (એટલે કે 213.3 મિમી) પર આવી ગયો. ચારેય મુખ્ય ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ નોંધાયો હતો. દક્ષિણ દ્વીપકલ્પ સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયો હતો જ્યાં સરેરાશના 73% વરસાદ પડ્યો, જ્યારે ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં 91% વરસાદ નોંધાયો.
સપ્ટેમ્બર મહિનામાં થોડી રાહત મળી. મહિનાના અંતે વરસાદ સામાન્યના 92% જેટલો રહ્યો, જે IMDના ‘સામાન્ય’ વરસાદની શ્રેણીમાં આવે છે. ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં સરેરાશ કરતાં 117% વરસાદ થયો, જેમાં આંશિક રીતે આઠ ‘વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ’નો ફાળો હતો.છેલ્લા સપ્તાહ દરમિયાન ભારે વરસાદના કારણે સાપ્તાહિક વરસાદ સામાન્ય કરતાં 49% વધી ગયો હતો. મુખ્ય ચોમાસાના ક્ષેત્ર પર પ્રમાણિત વરસાદની વિસંગતતાઓ +4 થી ઉપર પહોંચી ગઈ હતી, જ્યારે 21-27 સપ્ટેમ્બર અને 28-30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ઉત્તર બંગાળની ખાડીમાં બે ‘ડીપ ડિપ્રેશન’ (ઊંડા હવાનું દબાણ) રચાયા હતા. સીઝનના અંતિમ તબક્કામાં થયેલા આ વરસાદને કારણે 30 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં મોસમ દરમિયાનની કુલ વરસાદની અછત ઘટીને લગભગ 12.6% થઈ ગઈ હતી.
વરસાદનું પ્રાદેશિક વિતરણ નોંધપાત્ર રીતે અસમાન રહ્યું હતું. ઉત્તર પશ્ચિમ ભારતમાં 553 મીમી (તેના LPA – લાંબા ગાળાની સરેરાશના 94%) વરસાદ થયો, જ્યારે મધ્ય ભારતમાં 952.8 મીમી (97%) વરસાદ નોંધાયો. તેની સરખામણીમાં, પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં લગભગ 1,017 મીમી વરસાદ થયો, જે તેના LPAના માત્ર 74% હતો. દક્ષિણ દ્વીપકલ્પમાં 542 મીમી વરસાદ નોંધાયો, જે તેની સરેરાશના 76% હતો.
IMD (ભારતીય હવામાન વિભાગ) અનુસાર, પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં 1901 પછીનો સૌથી ઓછો ચોમાસુ વરસાદ નોંધાયો હતો, જ્યારે દક્ષિણ દ્વીપકલ્પમાં 1901 પછીનો ચોથો સૌથી ઓછો અને 2001 પછીનો બીજો સૌથી ઓછો વરસાદ થયો હતો. ચોમાસાના મુખ્ય ઝોન, જે ભારતના વરસાદ આધારિત કૃષિ વિસ્તારનો મોટો હિસ્સો આવરી લે છે તેમાં 782.8 થી 881.2 મીમીની સામાન્ય શ્રેણીની સામે 779.9 મીમી વરસાદ થયો હતો.
દેશના 36 હવામાન વિભાગોમાંથી, 18 વિભાગોમાં (જે ભારતના કુલ વિસ્તારના 53% હિસ્સો ધરાવે છે) સામાન્ય વરસાદ થયો હતો, જ્યારે 17 વિભાગોમાં (42% વિસ્તાર) વરસાદની અછત જોવા મળી હતી. ઓડિશા, જે દેશના કુલ વિસ્તારના 5% હિસ્સો ધરાવે છે, તે ‘વધુ વરસાદ’ (excess) શ્રેણીમાં આવતો એકમાત્ર વિભાગ હતો.
અત્યંત ભારે વરસાદની ઘટનાઓ મુખ્યત્વે કોંકણ અને ગોવા, ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશ, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ, ગુજરાત, પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશ, તેલંગાણા, બિહાર, ઓડિશા, કેરળ અને ગંગાના મેદાની પશ્ચિમ બંગાળ જેવા વિસ્તારોમાં કેન્દ્રિત હતી. આ સિઝનમાં 14 લો ડિપ્રેશન સિસ્ટમો જોવા મળી, જેમાં છ ચોમાસાના દબાણનો સમાવેશ થાય છે. આમાંથી ત્રણ ડીપ ડિપ્રેશનમા પરિણમી. એકસાથે, આ સિસ્ટમો 77 સિસ્ટમ-દિવસ માટે કાર્યરત રહી, જે સામાન્ય 57 સિસ્ટમ-દિવસ કરતા વધારે હતી, જે દર્શાવે છે કે જ્યારે સિસ્ટમોની સંખ્યા મર્યાદિત હતી, ત્યારે ઘણી સિસ્ટમો લાંબા સમય સુધી સક્રિય રહી. IMD એ જૂનમાં નબળા અલ નીનોના પણ જાણ કરી હતી, જે ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન મજબૂત બની અને સિઝનના અંત સુધીમાં મજબૂત બની.
IMD ની મોસમી આગાહીઓમાં સામાન્ય કરતા ઓછા વરસાદના પરિણામને વ્યાપકપણે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. એપ્રિલની આગાહીમાં LPA ના 92% વરસાદનો અંદાજ હતો, જેમાં વત્તા કે ઓછા 5%નો માર્જિન હતો. મેના અંતમાં આને સુધારીને 90% કરવામાં આવ્યો, જેમાં વત્તા કે ઓછા 4%નો માર્જિન હતો. 87% વરસાદ સામાન્ય કરતા ઓછા વ્યાપક અંદાજની અંદર રહ્યો.
ચોમાસાના મુખ્ય ક્ષેત્ર (કોર ઝોન)માં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ પડવાની આગાહી સાચી ઠરી હતી, તેમજ મોસમનાં ઉત્તરાર્ધમાં (બીજા ભાગમાં) પણ ઓછો વરસાદ થવાની આગાહી પણ સાચી સાબિત થઈ હતી. જોકે, ચોક્કસ પ્રાદેશિક અને માસિક સ્તરે કરવામાં આવેલી આગાહીઓ ઓછી સચોટ રહી હતી. ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં સામાન્ય વરસાદની અપેક્ષા હતી, પરંતુ મોસમ પૂરી થતાં ત્યાં સરેરાશના માત્ર 74% વરસાદ જ નોંધાયો હતો.
માસિક આગાહીઓમાં પણ જુલાઈ અને સપ્ટેમ્બર મહિનાના વરસાદનો અંદાજ ઓછો આંકવામાં આવ્યો હતો. જુલાઈમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ થવાની આગાહી હતી પરંતુ વાસ્તવમાં 101% વરસાદ નોંધાયો હતો. તેવી જ રીતે, સપ્ટેમ્બરમાં વરસાદ 91%થી ઓછો રહેવાની આગાહી હતી પરંતુ વાસ્તવમાં 92% વરસાદ નોંધાયો હતો. આમ, 2026નું ચોમાસું પ્રાદેશિક સ્તરે નોંધપાત્ર તફાવત સાથે સમાપ્ત થયું. ઉત્તર પશ્ચિમ અને મધ્ય ભારતમાં વરસાદનું પ્રમાણ સામાન્ય શ્રેણીમાં રહ્યું હતું, જ્યારે પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારત તેમજ દક્ષિણ દ્વીપકલ્પમાં વરસાદની નોંધપાત્ર અછત જોવા મળી હતી. IMD (ભારતીય હવામાન વિભાગ)ની મોસમી સમીક્ષામાં પાક, જળાશયો કે પાણીના પુરવઠા પર વરસાદની પેટર્નની અસરોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું નથી. આ અસરોનું મૂલ્યાંકન અલગથી કરવાનું બાકી રાખવામાં આવ્યું છે.
ટીમ ઈન્ડિયાએ વેસ્ટ ઈન્ડિઝ સામેની ODI શ્રેણીની બીજી મેચમાં રેકોર્ડબ્રેક વિજય મેળવ્યો હતો. ગુવાહાટીના બારસાપારા ક્રિકેટ સ્ટેડિયમમાં ક્રિકેટ ઇતિહાસમાં સૌથી રોમાંચક અને અવિશ્વસનીય રન ચેઝમાંનો એક જોવા મળ્યો. પ્રથમ બેટિંગ કરતા, વેસ્ટ ઈન્ડિઝે 50 ઓવરમાં 7 વિકેટે 405 રનનો વિશાળ સ્કોર બનાવ્યો. ODI ક્રિકેટ ઇતિહાસમાં આ પહેલીવાર હતું જ્યારે કોઈ કેરેબિયન ટીમે 400 રનનો આંકડો વટાવી દીધો હતો. જોકે, ભારતીય બેટ્સમેનોએ 406 રનના આ અશક્ય લાગતા લક્ષ્યને પાર કરી, તેમનો સૌથી મોટો સફળ રન ચેઝ પૂર્ણ કર્યો.
વેસ્ટ ઈન્ડિઝે પહેલીવાર 400 રનનો આંકડો પાર કર્યો
અગાઉ, ટોસ હારીને પ્રથમ બેટિંગ કરવાનો નિર્ણય લીધા પછી વેસ્ટ ઈન્ડિઝે ભારતની ઝડપી બોલિંગનો સામનો કર્યો. ઓપનર જોન કેમ્પબેલે માત્ર 65 બોલમાં પોતાની સદી પૂરી કરી, 68 બોલમાં 101 રન બનાવ્યા, જેમાં નવ ચોગ્ગા અને પાંચ છગ્ગાનો સમાવેશ થાય છે. આ દરમિયાન, કેપ્ટન શાઈ હોપને 27 રન પર રાહત મળી જ્યારે વિરાટ કોહલીએ શોર્ટ મિડવિકેટ પર તેનો કેચ છોડી દીધો. હોપે આ તકનો લાભ ઉઠાવતા કેપ્ટનના 94 બોલમાં 104 રન બનાવ્યા.
વેસ્ટ ઈન્ડિઝના ત્રણ બેટ્સમેનોએ સદી ફટકારી
ત્યારબાદ આમિર જાંગુએ માત્ર 69 બોલમાં અણનમ રહીને પોતાની બીજી વનડે સદી ફટકારી અને 114 રન બનાવ્યા. આ ODI ક્રિકેટમાં પહેલીવાર બન્યું જ્યારે વેસ્ટ ઈન્ડિઝના ત્રણ બેટ્સમેનોએ એક જ મેચમાં સદી ફટકારી હોય. પરિણામે, વિન્ડીઝે 50 ઓવરમાં 7 વિકેટે 405 રન બનાવ્યા. આ સાથે પહેલીવાર વેસ્ટ ઈન્ડિઝ ODIમાં 400 રનનો આંકડો પાર કરી શક્યું. ભારત માટે ગુર્નુર બ્રાર, કુલદીપ યાદવ અને રવિન્દ્ર જાડેજાએ બે-બે વિકેટ લીધી.
રોહિતની સદી, ગિલની બેવડી સદી
406 રનના વિશાળ લક્ષ્યનો સામનો કરતી વખતે ભારતીય ઓપનિંગ જોડીએ પહેલા જ બોલથી આક્રમક આક્રમણ શરૂ કર્યું. ભૂતપૂર્વ કેપ્ટન રોહિત શર્માએ 75 બોલમાં 101 રનની ધમાકેદાર ઇનિંગ રમી, જેમાં 10 ચોગ્ગા અને 6 છગ્ગાનો સમાવેશ થયો. ગિલ, 117 બોલમાં વનડે ઇતિહાસની સૌથી ઝડપી બેવડી સદી ફટકાર્યા પછી પણ ત્યાં જ અટક્યો નહીં. તે 133 બોલમાં 26 ચોગ્ગા અને 8 છગ્ગા સાથે 223 રન બનાવીને અણનમ રહ્યો.
400 થી વધુ રનનો લક્ષ્યાંક હાંસલ કર્યો
9.33 ના જોરદાર રન રેટથી રમતા ભારતે 43.3 ઓવરમાં 2 વિકેટ ગુમાવીને 406 રન બનાવીને શ્રેણીમાં 2-0ની અજેય લીડ મેળવી. ખાય વાત એ છે કે ODI ક્રિકેટના ઇતિહાસમાં આ બીજી વખત બન્યું છે જ્યારે કોઈ ટીમે 400 કે તેથી વધુ રનનો લક્ષ્યાંક હાંસલ કર્યો છે. ભારતીય ટીમે તેના ODI ઇતિહાસમાં આ સિદ્ધિ પહેલીવાર મેળવી છે.
ગુવાહાટીના બરસાપારા ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ ખાતે ભારત અને વેસ્ટ ઈન્ડિઝ વચ્ચે રમાયેલી બીજી વન-ડે મેચ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ ઇતિહાસની સૌથી રોમાંચક અને રેકોર્ડબ્રેક મેચ સાબિત થઈ છે. પ્રથમ બેટિંગ કરતાં વેસ્ટ ઈન્ડિઝે 50 ઓવરમાં 7 વિકેટે 405 રનનો વિશાળ સ્કોર ખડકીને ભારત સામે પોતાનો સર્વોચ્ચ વન-ડે સ્કોર બનાવ્યો હતો. જોકે, ભારતીય ટીમે 406 રનના વિશાળ લક્ષ્યાંક સામે વળતો પ્રહાર કરતાં માત્ર 43.3 ઓવરમાં 2 વિકેટના નુકસાને 406 રન બનાવી 8 વિકેટે યાદગાર અને ઐતિહાસિક વિજય મેળવી લીધો છે. કેપ્ટન શુભમન ગિલની અણનમ 223 રનની તોફાની બેવડી સદી અને રોહિત શર્માની શાનદાર સદીએ ભારતીય ટીમને વિજયની સીમારેખા પાર કરાવી દીધી હતી.
406 રનનો ઐતિહાસિક રન ચેઝ: ભારતનો ભવ્ય વિજય
વેસ્ટ ઈન્ડિઝના 406 રનના લક્ષ્યાંક સામે ઓપનર રોહિત શર્મા અને શુભમન ગિલે ભારતને તોફાની શરૂઆત અપાવીને પ્રથમ વિકેટ માટે 255 રનની વિશાળ ભાગીદારી નોંધાવી હતી. રોહિત શર્મા 75 બોલમાં 10 ચોગ્ગા અને 6 છગ્ગા સાથે 101 રન ફટકારી આઉટ થયો હતો. ત્યારબાદ આવેલા વિરાટ કોહલીએ 19 બોલમાં 3 ચોગ્ગા અને 1 છગ્ગા સાથે 29 રન ફટકાર્યા હતા. બીજી તરફ કેપ્ટન શુભમન ગિલે આક્રમક બેટિંગ ચાલુ રાખીને માત્ર 133 બોલમાં 26 ચોગ્ગા અને 8 છગ્ગાની રમઝટ સાથે અણનમ 223 રનની અદ્ભુત ઇનિંગ્સ રમી હતી. તેને મજબૂત સાથ આપતા ઋતુરાજ ગાયકવાડે 37 બોલમાં 2 ચોગ્ગા સાથે અણનમ 31 રન બનાવીને ભારતને 39 બોલ બાકી રહેતાં જ 43.3 ઓવરમાં જીત અપાવી દીધી હતી.
વન-ડે ક્રિકેટમાં સર્જાયો મહારેકોર્ડ: એક જ મેચમાં કુલ 5 સદી
ભારત અને વેસ્ટ ઈન્ડિઝ વચ્ચે રમાયેલી આ મેચમાં બંને ટીમો તરફથી કુલ 5 સદી નોંધાતા વન-ડે ક્રિકેટના ઇતિહાસમાં નવો રેકોર્ડ નોંધાયો છે. પ્રથમ બેટિંગ કરતાં વેસ્ટ ઈન્ડિઝ તરફથી જ્હોન કેમ્પબેલ, શાઈ હોપ અને અમીર જાંગૂએ સદી ફટકારી હતી, જેના જવાબમાં ભારત તરફથી રોહિત શર્મા અને શુભમન ગિલે સદી ફટકારી. આંતરરાષ્ટ્રીય વન-ડે ક્રિકેટમાં પ્રથમ વખત એક જ મેચમાં 5 સદીઓ જોવા મળી છે. અગાઉ એક જ વન-ડે મેચમાં મહત્તમ 4 સદી નોંધાયાની ઘટના માત્ર ત્રણ વખત (1998માં લાહોર ખાતે પાકિસ્તાન-ઓસ્ટ્રેલિયા, 2013માં નાગપુર ખાતે ભારત-ઓસ્ટ્રેલિયા અને 2023માં હૈદરાબાદ ખાતે પાકિસ્તાન-શ્રીલંકા) બની હતી.
ગિલે વન-ડે રન ચેઝમાં સૌથી મોટી ઇનિંગ્સ રમી
કેપ્ટન શુભમન ગિલે અણનમ 223 રન બનાવીને વન-ડે ઇતિહાસમાં ટાર્ગેટનો પીછો કરતી વખતે સર્વોચ્ચ વ્યક્તિગત સ્કોરનો વર્લ્ડ રેકોર્ડ પોતાના નામે કરી લીધો છે. ગિલે ગ્લેન મેક્સવેલના અણનમ 201 રનના રેકોર્ડને પાછળ છોડી દીધો છે, જે તેણે 2023માં અફઘાનિસ્તાન સામે મુંબઈના વાનખેડે સ્ટેડિયમમાં બનાવ્યો હતો.
ગિલે 117 બોલમાં ફટકારી સૌથી ઝડપી બેવડી સદી
શુભમન ગિલે વન-ડે કરિયરની પોતાની બીજી બેવડી સદી માત્ર 117 બોલમાં પૂરી કરીને વન-ડે ક્રિકેટમાં સૌથી ઝડપી ડબલ સેન્ચુરી ફટકારવાનો ઈશાન કિશનનો રેકોર્ડ તોડી નાખ્યો છે. ઈશાન કિશને 2022માં બાંગ્લાદેશ સામે 126 બોલમાં બેવડી સદી ફટકારી હતી. આ સાથે ગિલ રોહિત શર્મા પછી વન-ડેમાં એકથી વધુ બેવડી સદી ફટકારનારો વિશ્વનો માત્ર બીજો બેટર બની ગયો છે.
ભારતે વન-ડેમાં સૌથી ઝડપી 300 રન પૂરા કર્યા
ભારતીય ટીમે માત્ર 29.1 ઓવરમાં 300 રન પૂરા કરીને વન-ડે ક્રિકેટ ઇતિહાસમાં કોઈપણ ટીમ દ્વારા સૌથી ઝડપી 300 રન બનાવવાનો નવો વર્લ્ડ રેકોર્ડ સ્થાપિત કર્યો છે. અગાઉ આ રેકોર્ડ સાઉથ આફ્રિકાના નામે હતો, જેણે 2006માં ઓસ્ટ્રેલિયા સામે 32.2 ઓવરમાં 300 રન બનાવ્યા હતા.
ગિલે વન-ડેમાં સૌથી ઝડપી 150 રન બનાવ્યા
ગિલે માત્ર 89 બોલમાં પોતાના 150 રન પૂરા કર્યા હતા અને ભારત માટે વન-ડેમાં સૌથી ઝડપી 150 રન બનાવનારો બેટર બન્યો હતો. તેણે ઈશાન કિશનનો 103 બોલનો રેકોર્ડ તોડ્યો હતો. લૉવેસની ઓવરમાં ચોગ્ગો ફટકારીને ગિલે આ સીમાચિહ્ન સર કર્યું હતું.
ગિલે 68 ઇનિંગ્સમાં 3500 વન-ડે રન પૂરા કર્યા
શુભમન ગિલે પોતાની 68મી ઇનિંગ્સમાં 3500 વન-ડે રન પૂરા કરીને સાઉથ આફ્રિકાના હાસિમ આમલા (69 ઇનિંગ્સ)નો વર્લ્ડ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યો છે. આ યાદીમાં બાબર આઝમે 75, વિવિયન રિચર્ડ્સ અને શાઈ હોપે 76-76, જ્યારે શિખર ધવન અને જો રૂટે 81-81 ઇનિંગ્સ લીધી હતી. આ ઉપરાંત ગિલે ભારતમાં પોતાના 2000 વન-ડે રન પણ પૂરા કર્યા છે.
ભારત માટે વન-ડેમાં બીજી સૌથી મોટી ઓપનિંગ પાર્ટનરશિપ
રોહિત શર્મા અને શુભમન ગિલે પ્રથમ વિકેટ માટે 255 રનની વિશાળ ભાગીદારી નોંધાવીને ભારત માટે વન-ડે ઇતિહાસમાં બીજી સૌથી મોટી ઓપનિંગ પાર્ટનરશિપનો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. ભારતીય ઓપનિંગ જોડીઓમાં 2001માં પાર્લ ખાતે તેંડુલકર-ગાંગુલીની 258 રનની ભાગીદારી બાદ આ સર્વોચ્ચ છે. આ ઉપરાંત બંનેએ માત્ર 21.1 ઓવરમાં ભારત માટે સૌથી ઝડપી 200 રન પૂરા કરવાનો નવો કીર્તિમાન પણ સ્થાપિત કર્યો હતો.
ગિલે વેસ્ટ ઇન્ડીઝ સામે સેહવાગનો રેકોર્ડ તોડ્યો
શુભમન ગિલે વેસ્ટ ઇન્ડીઝ સામે માત્ર 62 બોલમાં સદી પૂરી કરીને ભારતીય બેટર તરીકે સૌથી ઝડપી સદીનો વિરેન્દ્ર સેહવાગનો રેકોર્ડ તોડી નાખ્યો છે. સેહવાગે 2011માં ઇન્દોર ખાતે 69 બોલમાં સદી ફટકારી હતી. ગિલની વર્ષ 2026માં ભારતમાં આ સતત ત્રીજી અને ઓવરઓલ 11મી વન-ડે સદી છે.
રોહિત શર્માએ વન-ડે ક્રિકેટમાં પૂરા કર્યા 12000 રન
રોહિત શર્માએ રોસ્ટન ચેઝની ઓવરમાં સિંગલ લઈને વન-ડેમાં પોતાના 12000 રન પૂરા કર્યા હતા. રોહિતે આ સિદ્ધિ 282 ઇનિંગ્સ અને 12,973 બોલમાં હાંસલ કરી છે. તે સૌથી ઓછી ઇનિંગ્સમાં 12 હજાર રન બનાવનારા ભારતીય બેટર્સમાં વિરાટ કોહલી (242 ઇનિંગ્સ) પછી બીજા ક્રમે રહ્યો છે, જ્યારે સચિન તેંડુલકર અને કોહલી પછી આ મુકામ હાંસલ કરનાર તે ત્રીજો ભારતીય બન્યો છે.
રોહિત શર્મા એક દેશમાં 200 વન-ડે સિક્સ ફટકારનારો વિશ્વનો પ્રથમ ક્રિકેટર
રોહિત શર્મા એક જ દેશમાં 200 વન-ડે સિક્સ ફટકારનારો વિશ્વનો પ્રથમ બેટર બન્યો છે. ગુવાહાટીમાં પોતાની ઇનિંગ્સની ચોથી સિક્સ ફટકારતાંની સાથે જ તેણે ભારતમાં આ સિદ્ધિ મેળવી હતી. આ યાદીમાં વેસ્ટ ઈન્ડિઝમાં 147 સિક્સ સાથે ક્રિસ ગેલ બીજા અને ન્યૂઝીલેન્ડમાં 132 સિક્સ સાથે માર્ટિન ગુપ્ટિલ ત્રીજા સ્થાને છે.
દુબઈથી ઈઝરાયલ જઈ રહેલી જે ફ્લાઈટને હાઈજેક કરવાનો પ્રયાસ થયો હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે, તે ફ્લાઈટને લઈને એક મહત્વપૂર્ણ માહિતી સામે આવી છે. અહેવાલ અનુસાર, જે વિમાનને કથિત રીતે હાઈજેક કરીને ક્રેશ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, તેના પાયલટ ભારતીય મૂળના હતા. ઈઝરાયલના વાયનેટ ન્યૂઝ અને ચેનલ 12એ આ માહિતી આપી છે.
ઓમાની પાયલોટે આ પાયલોટ પર ચાકુથી હુમલો કર્યો
હાલની માહિતી અનુસાર, ઓમાની પાયલોટે આ પાયલોટ પર ચાકુથી હુમલો કર્યો હતો. ત્યારબાદ ઘાયલ હાલતમાં પણ આ પાયલોટે ઓમાની પાઈલટનો સામનો કર્યો અને વિમાનમાં સવાર 180 મુસાફરોના જીવ બચાવવામાં મદદ કરી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
ડ્યુટી પર ન હોય તેવા પાયલોટોએ કરાવ્યું લેન્ડિંગ
દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહેલી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઈટને એવા પાયલોટોએ લેન્ડ કરાવી હતી, જેઓ તે સમયે ડ્યુટી પર નહોતા અને મુસાફરો સાથે પ્રવાસ કરી રહ્યા હતા.પ્રારંભિક અહેવાલો અનુસાર, ભારતીય કેપ્ટન પર ચાકુથી હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેમણે હુમલાખોરનો સામનો કર્યો હતો. જેના કારણે પ્લેન ક્રેશ થતું અટક્યું અને 180થી વધુ લોકોના જીવ બચી શક્યા હોવાનું જણાવાયું છે. આ મુસાફરોમાં મોટાભાગના ઈઝરાયલી હતા અને તેમાં 27 બાળકો પણ સામેલ હતા.
ભારતીય મૂળના પાયલટ અંગે અલગ-અલગ માહિતી અહેવાલ અનુસાર પાયલટ ભારતીય મૂળના છે, જ્યારે વાયનેટ ન્યૂઝે તેમને ભારતીય નાગરિક ગણાવ્યા છે. બીજી તરફ, જે ઓમાની કો-પાઈલટ પર પ્લેન ક્રેશ કરવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ છે, તેને ઈઝરાયલ જતી ફ્લાઈટ ઉડાવવાની મંજૂરી કેવી રીતે મળી તેની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.ઓમાની કો-પાયલોટને ઈઝરાયલ જવાની મંજૂરી કેવી રીતે મળી? અહેવાલ અનુસાર ઈઝરાયલના હવાઈ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશવા અથવા ઈઝરાયલમાં લેન્ડિંગની મંજૂરી આપવામાં આવે તે પહેલાં તમામ વિદેશી ક્રૂ સભ્યોની કડક અને વ્યક્તિગત સુરક્ષા તપાસ તથા સ્ક્રીનિંગ કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને અરબ અથવા ગલ્ફ દેશોના ક્રૂ સભ્યોની તપાસ વધુ કડક રીતે કરવામાં આવે છે. હવે તપાસ એ દિશામાં પણ થઈ રહી છે કે આરોપી ઓમાની કો-પાયલટને ઈઝરાયલ જતી ફ્લાઈટમાં ઉડાન ભરવાની મંજૂરી કેવી રીતે મળી.
‘મોટો હુમલો ટળી ગયો’ ચેનલ 12ના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ‘એન12’ સાથે વાત કરનારા એક ઈઝરાયલી અધિકારીએ ઘટનાની ગંભીરતા અંગે માહિતી આપી હતી. અધિકારીએ જણાવ્યું કે એક મોટા હુમલાને ટાળી દેવામાં આવ્યો.
9/11 જેવા હુમલાનો પ્રયાસ કર્યો હોવાનો દાવો અહેવાલ મુજબ અધિકારીએ કહ્યું કે એક પાયલટે બીજા પાયલટને ચાકુ માર્યું અને 9/11 જેવા હુમલાનો પ્રયાસ કર્યો. એટલે કે કાં તો પ્લેનને હાઈજેક કરીને જમીન પર ઉતારવાનો અથવા તેને ક્રેશ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હોવાની આશંકા છે.
મુસાફરની માતાએ સંભળાવી ઘટનાની કહાની મુસાફર મિરયમ શિરા ઓહાયોનની માતા યાસ્મીન અબુકાસિસે જણાવ્યું કે તેમની પુત્રીએ સાઉદી અરેબિયાથી તેમને ફોન કર્યો હતો.તેમની પુત્રીએ જણાવ્યું હતું કે એક પાયલટે બીજા પાયલટને ચાકુ મારવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને વિમાનમાં ચીસો સાંભળાઈ હતી. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે એક અન્ય મુસાફર કોકપિટમાં ગઈ હતી અને ત્યાં ઘણું લોહી જોયું હતું. ત્યારબાદ તેણે મદદ માટે બૂમો પાડી અને કેટલાક લોકો કોકપિટમાં ગયા તથા તે વ્યક્તિને પકડી લીધો.
લોહીલુહાણ મુસાફરે બનાવ્યો વીડિયો વાયનેટના અહેવાલ અનુસાર, હુમલાખોરને કાબૂમાં લેવામાં મદદ કરનારા એક ઈઝરાયલી મુસાફરે બુધવારે સોશિયલ મીડિયા પર વીડિયો પોસ્ટ કરીને સમગ્ર સંઘર્ષ અંગે માહિતી આપી હતી. આ મુસાફરે હવામાં જ આ વીડિયો બનાવ્યો હતો. તે સમયે વિમાન સાઉદી અરેબિયામાં ઈમરજન્સી લેન્ડિંગની તૈયારી કરી રહ્યું હતું અને તેના ચહેરા પર લોહી જોવા મળતું હતું. વીડિયોમાં તેણે જણાવ્યું હતું કે તેઓ હાઈજેકની સ્થિતિમાં છે અને આતંકવાદીઓને કાબૂમાં લઈ લેવામાં આવ્યા છે. તેણે મદદની જરૂર હોવાનું જણાવ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે તેઓ તબુકમાં લેન્ડિંગ કરી રહ્યા છે, જે સાઉદી અરેબિયામાં ક્યાંક આવેલું સ્થળ છે અને તેમના માટે અજાણ્યું છે.
બુધવારે સાંજે કેરળની રાજધાનીમાં યુનિવર્સિટી મેન્સ હોસ્ટેલ નજીક યુથ કોંગ્રેસ અને સ્ટુડન્ટ્સ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (SFI) ના કાર્યકરો વચ્ચે ભારે અથડામણ થઈ હતી, જેમાં બંને પક્ષોએ એકબીજા પર પથ્થરમારો કર્યો હતો અને સળગતી મશાલો ફેંકી હતી. પરિસ્થિતિને કાબુમાં લેવા માટે પોલીસે ટીયર ગેસના શેલ છોડવા પડ્યા હતા અને હોસ્ટેલમાં પ્રવેશ કરવો પડ્યો હતો.
પલયમમાં યુનિવર્સિટી મેન્સ હોસ્ટેલ નજીક યુથ કોંગ્રેસ અને SFI ના કાર્યકરો વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી. બંને પક્ષોએ એકબીજા પર પથ્થરમારો અને સળગતી મશાલો ફેંક્યા હતા, ત્યારબાદ પોલીસે પરિસ્થિતિને કાબુમાં લેવા માટે ટીયર ગેસના શેલ છોડ્યા હતા.
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગણી સાથે એડવોકેટ જનરલના કાર્યાલય તરફ યુથ કોંગ્રેસની કૂચ દરમિયાન હિંસા થઈ હતી.
વિરોધ પક્ષના નેતા પિનરાયી વિજયને બુધવારે આરોપ લગાવ્યો હતો કે હોસ્ટેલમાં થયેલી હિંસા યુથ કોંગ્રેસના કાર્યકરો દ્વારા “એકતરફી હુમલો” હતો અને દાવો કર્યો હતો કે હોસ્ટેલમાં SFI સભ્યો અને વિદ્યાર્થીઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.યુથ કોંગ્રેસે આ આરોપોનો કોઈ જવાબ આપ્યો નથી.
પોલીસ હોસ્ટેલમાં ઘૂસી ગઈ
ત્યારબાદ પોલીસ યુનિવર્સિટી હોસ્ટેલમાં ઘૂસી ગઈ અને ત્યાં હાજર લોકોને વિખેરવા માટે લાઠીચાર્જ કર્યો.
એવા આક્ષેપો થયા હતા કે દરમિયાનગીરી દરમિયાન ઘણા વિદ્યાર્થીઓ ઘાયલ થયા હતા. ઉપલબ્ધ માહિતીમાં ઇજાઓની ગંભીરતા અને અસરગ્રસ્તોની સંખ્યા સ્પષ્ટ રીતે જણાવવામાં આવી ન હતી.
યુથ કોંગ્રેસ શા માટે વિરોધ કરી રહી હતી?
યુથ કોંગ્રેસે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગણી સાથે સચિવાલય તરફ કૂચનું આયોજન કર્યું હતું.
આ વિરોધ ચૂંટણી પંચ સામે રાજકીય વિરોધ અને ચૂંટણીના સંચાલન અંગેના આરોપોની પૃષ્ઠભૂમિ સામે થઈ રહ્યો હતો. ચૂંટણી પંચ દ્વારા કરવામાં આવેલા ચોક્કસ આરોપો અને જવાબોની અલગથી પુષ્ટિ કરવાની જરૂર પડશે.
આ ઘટના દર્શાવે છે કે જ્યારે હરીફ વિદ્યાર્થી અથવા યુવા જૂથો એકબીજા સાથે અથડામણ કરે છે ત્યારે રાજકીય વિરોધ કેટલી ઝડપથી હિંસક બની શકે છે.
વર્ણવેલ ઘટનામાં, હોસ્ટેલમાંથી પથ્થરો અને બોટલો ફેંકવામાં આવી હોવાનો આરોપ છે, વિરોધીઓએ સળગતી મશાલોથી બદલો લીધો, અને અથડામણ થઈ, જેના કારણે પોલીસ હસ્તક્ષેપ કરવા લાગી.
જ્યાં સુધી પોલીસ તપાસ અથવા અન્ય સ્વતંત્ર પુરાવા હિંસા માટે જવાબદારી સ્થાપિત ન કરે ત્યાં સુધી, વિરોધાભાસી આરોપોને સ્થાપિત તથ્યોથી અલગથી ગણવા જોઈએ.
ગુજરાતના સુરત જિલ્લાના કોસંબા વિસ્તારમાંથી એક ભયાનક કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો છે, જેણે બધાને ચોંકાવી દીધા છે. ચાર વર્ષ પછી, જ્યારે પોલીસે તેમના ઘરના આંગણામાં ખોદકામ કર્યું અને માનવ હાડપિંજર મળી આવ્યા ત્યારે પતિ-પત્ની વચ્ચેના ખૂની કાવતરાનો પર્દાફાશ થયો.
આ સનસનાટીભર્યા કેસમાં, આરોપી પતિ-પત્નીએ તેમના જ પરિવારની ત્રણ મહિલાઓ: તેમની સાસુ, દાદી અને બહેનની ક્રૂરતાથી હત્યા કરી હતી અને મૃત્યુને બીમારી અથવા COVID-19 ને આભારી ગણાવીને રહસ્યને દફનાવી દીધું હતું.
કોની હત્યા કરવામાં આવી હતી?
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, આ સમગ્ર કાવતરા પાછળના મુખ્ય આરોપીઓ માધવદાસ અને તેની પત્ની ઉર્મિલા છે. હત્યા કરાયેલી ત્રણ મહિલાઓ તેમના પરિવારના સંબંધીઓ હતી. તેમની ઓળખ ઉર્મિલાની બહેન ભગવતીબેન વસાવા; માધવદાસની માતા મંજુલાબેન ભક્તિરામ સાધુ; અને ઉર્મિલાની દાદી શાંતાબેન ગંભીરભાઈ વસાવા તરીકે થઈ છે.
આ ભયાનક કાવતરું એક પછી એક ખુલ્યું.
૨૫ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૨: પહેલી હત્યા – પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, માધવદાસ અને ઉર્મિલાએ સાથે મળીને ઉર્મિલાની બહેન ભગવતીબેનનું ઓશીકું વડે ગળું દબાવીને હત્યા કરી હતી. ભગવતીબેન પહેલાથી જ ક્ષય રોગથી પીડાતા હતા. આનો ફાયદો ઉઠાવીને આરોપીઓએ આ મૃત્યુને રોગને કારણે કુદરતી મૃત્યુ જાહેર કર્યું અને શરીરને દાટી દીધું.
બીજી હત્યા – ૧૯ જુલાઈ, ૨૦૨૨: આ વખતે, માધવદાસની પોતાની માતા મંજુલાબેનને પણ નિશાન બનાવવામાં આવી હતી. તે લકવાગ્રસ્ત હોવાથી પથારીવશ હતી. દંપતીએ ઓશીકું વડે ગળું દબાવીને તેના અગ્નિસંસ્કાર પણ કર્યા હતા, અને દાવો કર્યો હતો કે તે આ રોગથી મૃત્યુ પામી હતી.
ત્રીજી હત્યા – ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૨: ઉર્મિલાના મામા શાંતાબેન ગંભીરભાઈ વસાવાની પણ સૂતી વખતે આવી જ રીતે હત્યા કરવામાં આવી હતી.
આ રીતે લાશ છુપાવવામાં આવી હતી. નોંધનીય છે કે શાંતાબેનની હત્યા પછી, આરોપીઓએ ક્રૂરતાની બધી હદ વટાવી દીધી હતી. તેમણે તેના મૃતદેહને ડ્રમમાં મૂક્યો, તેને સિમેન્ટ અને પાણીના ત્રણ થેલા ભરીને કડક રીતે સીલ કરી દીધો હતો.
લગભગ સાડા ત્રણ મહિના પછી, તેઓએ ડ્રમ ખોલી અને તેમના ઘરના આંગણામાં ખોદેલા 4-5 ફૂટ ઊંડા ખાડામાં ભારે સિમેન્ટ બ્લોક સાથે મૃતદેહને દાટી દીધો. શંકા ન થાય તે માટે તેના પર ભારે સિમેન્ટનો સ્તર નાખવામાં આવ્યો. સંબંધીઓ અને પડોશીઓને જૂઠાણું બોલાવવામાં આવ્યું, જેમાં શાંતાબેનનું મૃત્યુ COVID-19 થી થયું હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો, અને COVID-19 ના નિયમોનો ઉલ્લેખ કરીને મામલો દબાવી દેવામાં આવ્યો.
રહસ્ય ખુલ્યું, અને પછી… પતિ-પત્ની વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલા ઘરેલુ ઝઘડા પછી આ લોહિયાળ રહસ્ય ખુલ્યું. માધવદાસે પોતાની પત્નીને ફસાવવાના પ્રયાસમાં, અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચ અને કોસંબા પોલીસનો વ્યક્તિગત સંપર્ક કર્યો. તેણે પોલીસમાં ફરિયાદ કરી કે તેની પત્ની ઉર્મિલા અને તેના પિતરાઈ ભાઈ અફઝલે શાંતાબેનની હત્યા કરી છે.
પોલીસે અફઝલની પૂછપરછ કરી ત્યારે કોઈ સંડોવણી મળી ન હતી. આનાથી પોલીસનો માધવદાસ પરનો શંકા વધુ ઘેરો બન્યો. પોલીસે તેની કડક પૂછપરછ કરી ત્યારે માધવદાસ ભાંગી પડ્યા અને કબૂલ્યું કે તેણે તેની પત્નીને ફસાવવા માટે વાર્તા બનાવી હતી અને તે અને તેની પત્ની ત્રણેય હત્યાઓમાં સામેલ હતા.
આંગણામાં ખોદકામ દરમિયાન મળી આવેલા હાડપિંજર પછી શું થયું? માધવદાસની આગેવાની હેઠળ, પોલીસ અને અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચની ટીમે વડફળિયામાં ઘરના આંગણામાં ખોદકામ શરૂ કર્યું. સિમેન્ટનો જાડો પડ તોડીને 4-5 ફૂટ નીચે ખોદકામ કર્યા પછી, માનવ હાડપિંજર મળી આવ્યા. પોલીસે હાડપિંજરને ફોરેન્સિક તપાસ માટે મોકલી દીધા છે. પોલીસ હવે આ કેસમાં આગળની કાનૂની કાર્યવાહી કરી રહી છે.
