દેશની નિયમનકારી સંસ્થા RBI, સમયાંતરે બેંકિંગ સેવાઓને જનતા સુધી સરળ રીતે પહોંચાડવા માટે નવા નિયમો રજૂ કરે છે. આ સંદર્ભમાં ખોટું વેચાણ અટકાવવાથી લઈને લોન વસૂલાત સુધીના અનેક નિયમોમાં સુધારો કર્યો છે .દેશની નિયમનકારી સંસ્થા RBI, સમયાંતરે બેંકિંગ સેવાઓને જનતા સુધી સરળ રીતે પહોંચાડવા માટે નવા નિયમો રજૂ કરે છે. આ સંદર્ભમાં ખોટું વેચાણ અટકાવવાથી લઈને લોન વસૂલાત સુધીના અનેક નિયમોમાં સુધારો કર્યો છે. જેનો સીધો ફાયદો તમને થશે. તાજેતરમાં RBI એ લોન વસૂલાત પ્રક્રિયાને વધુ કડક અને પારદર્શક બનાવવા અને મજબૂત બનાવવા માટે લોન વસૂલાત માટે નવા ડ્રાફ્ટ નિયમો બહાર પાડ્યા છે.
તાજેતરના વર્ષોમાં બેંકિંગ સુવિધાઓ ઝડપથી વિસ્તરી છે પરંતુ કેટલાક કિસ્સાઓમાં રિકવરી એજન્ટો દ્વારા ગેરવર્તણૂકની ફરિયાદો પણ વધી છે. બજેટ 2026માં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંકેત આપ્યો હતો કે ગ્રાહક અધિકારોના રક્ષણ માટે પગલાં લેવામાં આવશે. આ દિશામાં RBIએ હવે બીજા સુધારા નિર્દેશો, 2026નો ડ્રાફ્ટ બહાર પાડ્યો છે. આ દરખાસ્તો પર સૂચનો માંગવામાં આવ્યા છે અને મંજૂરી પછી તેનો અમલ કરી શકાય છે.
બેંકોની શું રહેશે જવાબદારી ?
નવી જોગવાઈઓ હેઠળ દરેક બેંકને સ્પષ્ટ અને લેખિત વસૂલાત નીતિ વિકસાવવાની જરૂર પડશે. બેંકની જવાબદારી રહેશે કે તેઓ તેમના હપ્તાઓ ચૂકવવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહેલા વ્યક્તિઓને ઓળખે અને સલાહ આપે, અને ઉકેલો પૂરા પાડે. બેંકો હવે તેમની વેબસાઇટ, એપ્લિકેશન અને શાખાઓ પર અધિકૃત વસૂલાત એજન્ટોની યાદી પણ જાહેર કરશે જેથી લોન લેનારાઓને ખબર પડે કે તે વ્યક્તિ અધિકૃત છે કે નહીં.
જો કોઈ ગ્રાહકે બેંકમાં ફરિયાદ નોંધાવી હોય તો ફરિયાદનો ઉકેલ ન આવે ત્યાં સુધી કેસ રિકવરી એજન્ટને મોકલવામાં આવશે નહીં. આનો અર્થ એ થાય કે પહેલા સુનાવણી પછી વસૂલાત.
વસૂલાત એજન્ટોનું કડક નિરીક્ષણ
આરબીઆઈએ એજન્ટોની કાર્યપ્રણાલી પણ સ્થાપિત કરી છે. તેમને ફક્ત સવારે 8 થી સાંજે 7 વાગ્યા સુધી વાતચીત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.
તેમણે લોન લેનારના અંગત જીવન અને ગૌરવનો આદર કરવો જોઈએ.
સંબંધીઓ, મિત્રો અથવા સહકાર્યકરોને ફોન કરવા અથવા હેરાન કરવા પર સખત પ્રતિબંધ રહેશે.
લગ્ન, શોક અથવા તહેવારો જેવા સંવેદનશીલ પ્રસંગોએ સંપર્ક કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.
દરેક ચુકવણી પછી રસીદ આપવી જરૂરી છે.
બેંકે ક્યારે કોલ કર્યો અને કેટલી વાર કર્યો તેનો પણ રેકોર્ડ રાખવાનો રહેશે.
વાતચીત પણ રેકોર્ડ કરવામાં આવશે અને ગ્રાહકને અગાઉથી જાણ કરવામાં આવશે.
ગુંડાગીરી સહન નહી કરવામાં આવે
ધમકીઓ, દુર્વ્યવહાર, બદનામ કરવાનો પ્રયાસ, સોશિયલ મીડિયા પર દબાણ, અથવા ખોટી કાયદાકીય માહિતી પૂરી પાડવી .આ બધું સખત પ્રતિબંધિત છે. RBI એ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે વસૂલાતના નામે કોઈપણ પ્રકારની ગુંડાગીરી સહન કરવામાં આવશે નહીં.
આ નવા નિયમોનો હેતુ સ્પષ્ટ છે કે બેંકોએ તેમના પૈસા વસૂલવા જ જોઈએ, પરંતુ માનવતા અને કાયદાની મર્યાદામાં રહીને. આનાથી સામાન્ય લોકોના માનસિક તણાવમાં રાહત મળશે અને બેંકિંગ સિસ્ટમમાં વિશ્વાસ મજબૂત થશે તેવી અપેક્ષા છે.
