આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ નિમિત્તે Punjab સરકારએ રાજ્યની મહિલાઓ માટે ઐતિહાસિક જાહેરાત કરી છે. મુખ્યમંત્રી Bhagwant Mannની આગેવાની હેઠળ “મુખ્યમંત્રી માવા-ધ્યાન સત્કાર યોજના” શરૂ કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ યોજના હેઠળ 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરની દરેક પાત્ર મહિલાને દર મહિને ₹1,000ની આર્થિક સહાય આપવામાં આવશે. જ્યારે અનુસૂચિત જાતિ (SC) મહિલાઓને દર મહિને ₹1,500 મળશે.
આ જાહેરાત રાજ્યના બજેટ દરમિયાન નાણામંત્રી Harpal Singh Cheema દ્વારા વિધાનસભામાં કરવામાં આવી હતી. સરકારના અંદાજ મુજબ રાજ્યની લગભગ 97 ટકા મહિલાઓ આ યોજનાથી લાભાન્વિત થશે. આ સહાય રકમ સીધી મહિલાઓના બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે, જેથી પારદર્શિતા જળવાઈ રહે અને કોઈ મધ્યસ્થીની જરૂર ન પડે.
સરકારના કહેવા મુજબ, આ યોજના મહિલાઓને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવશે. ઘણી મહિલાઓ ઘરકામમાં વ્યસ્ત રહેતી હોય છે અને તેમને પોતાની જરૂરિયાતો માટે આર્થિક સ્વતંત્રતા ન હોતી. દર મહિને મળતી આ સહાય તેમના નાના ખર્ચ, બાળકોના શિક્ષણ, આરોગ્ય કે અન્ય જરૂરિયાતોમાં ઉપયોગી સાબિત થશે. ખાસ કરીને SC સમુદાયની મહિલાઓ માટે ₹1,500ની સહાય સામાજિક ન્યાય તરફ મોટું પગલું ગણાય છે.
કોણ પાત્ર રહેશે?
સરકારે યોજના માટે કેટલાક સ્પષ્ટ નિયમો નક્કી કર્યા છે:
18 વર્ષથી વધુ ઉંમરની મહિલાઓ પાત્ર રહેશે.
આવકવેરો ભરતી મહિલાઓને આ લાભ મળશે નહીં.
હાલ સાંસદ (MP) અથવા ધારાસભ્ય (MLA) તરીકે હોદ્દો ધરાવતી મહિલાઓને લાભ નહીં મળે.
પહેલેથી સામાજિક સુરક્ષા પેન્શન લેતી મહિલાઓને પણ આ યોજનાનો લાભ ચાલુ રહેશે.
આ નિર્ણયથી વૃદ્ધ, વિધવા અને આર્થિક રીતે નબળી મહિલાઓને વધારાનો લાભ મળશે.
ચૂંટણી વચન પૂરું કરવાનો પ્રયાસ
આ યોજના Aam Aadmi Party દ્વારા ચૂંટણી પહેલા આપવામાં આવેલા વચનોમાંની એક હતી. પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય સંયોજક Arvind Kejriwal અને મુખ્યમંત્રી ભગવંત માન દ્વારા મહિલાઓને આર્થિક સહાય આપવાની ગેરંટી આપવામાં આવી હતી. હવે સરકાર આ વચનને અમલમાં મૂકી રહી છે.
સરકારનું કહેવું છે કે અગાઉની સરકારો મહિલાઓને માત્ર વોટ બેંક તરીકે જોતાં હતી, જ્યારે હવે સીધી રીતે તેમના હાથમાં આર્થિક સત્તા સોંપવામાં આવી રહી છે. સત્તામાં 4 વર્ષ પૂર્ણ કર્યા પછી, માન સરકારે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે તેની રાજનીતિ વચનોને હકીકતમાં બદલવાની છે.
આ નિર્ણયથી રાજકીય માહોલ ગરમાયો છે. વિપક્ષી પક્ષો આ યોજનાની નાણાકીય અસર અંગે સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે, જ્યારે AAP નેતૃત્વ તેને મહિલા સશક્તિકરણનું ઐતિહાસિક પગલું ગણાવી રહ્યું છે. આવનારા સમયમાં આ યોજના રાજ્યની રાજનીતિમાં મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની શકે છે.
એકંદરે જોવામાં આવે તો “મુખ્યમંત્રી માવા-ધ્યાન સત્કાર યોજના” પંજાબની મહિલાઓ માટે આર્થિક સુરક્ષા અને આત્મનિર્ભરતા તરફનું મોટું પગલું છે. જો યોજના યોગ્ય રીતે અમલમાં મૂકાશે, તો તે લાખો પરિવારોના જીવનમાં સકારાત્મક ફેરફાર લાવી શકે છે.
