ભારત સરકારે બુધવારે ખાંડની નિકાસ પર તાત્કાલિક અસરથી પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. આ પ્રતિબંધ 30 સપ્ટેમ્બર સુધી અથવા આગામી આદેશો સુધી અમલમાં રહેશે. દેશમાં ખાંડની ઉપલબ્ધતા જાળવવા અને ખાંડના ભાવને નિયંત્રિત કરવા માટે સરકારે આ પગલું ભર્યું છે.
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળના વિદેશ વેપાર મહાનિર્દેશાલયે આ સંદર્ભમાં એક સૂચના જારી કરી. સૂચના અનુસાર, આ પ્રતિબંધ કાચી, સફેદ અને શુદ્ધ ખાંડ પર લાગુ પડે છે. સરકારે નીતિમાં ફેરફાર કર્યો છે અને ખાંડને પ્રતિબંધિત શ્રેણીમાં મૂકી છે. સરકારે જણાવ્યું હતું કે આ પ્રતિબંધ યુરોપિયન યુનિયન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં હાલના ટેરિફ-રેટ ક્વોટા અને અન્ય વ્યવસ્થા હેઠળ ખાંડની નિકાસ પર લાગુ થશે નહીં.
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ભારતે સ્થાનિક ભાવોને નિયંત્રિત કરવા માટે ખાંડની નિકાસ પર પ્રતિબંધ લાદ્યો છે. આ પગલું વૈશ્વિક સફેદ અને કાચી ખાંડના ભાવને ટેકો આપી શકે છે. આનાથી બ્રાઝિલ અને થાઇલેન્ડ જેવા હરીફ ઉત્પાદકો એશિયન અને આફ્રિકન ખરીદદારોને વધુ શિપમેન્ટ મોકલી શકશે. ભારત બ્રાઝિલ પછી વિશ્વનો સૌથી મોટો ખાંડ નિકાસકાર દેશ છે.
નોંધનીય છે કે કેન્દ્ર સરકારે અગાઉ મિલોને ૧.૫૯ મિલિયન ટન ખાંડની નિકાસ કરવાની મંજૂરી આપી હતી. જોકે, હવે સતત બીજા વર્ષે ઉત્પાદન વપરાશ કરતાં ઓછું રહેવાની ધારણા છે. મુખ્ય શેરડી ઉત્પાદક પ્રદેશોમાં શેરડીનું ઉત્પાદન નબળું પડ્યું છે. અલ નીનો હવામાન પરિસ્થિતિઓ આ વર્ષના ચોમાસાને વિક્ષેપિત કરી શકે છે, જેના કારણે આગામી સિઝનનું ઉત્પાદન પ્રારંભિક અંદાજ કરતાં ઓછું રહેવાનું જોખમ વધી શકે છે.
નિકાસ માટે મંજૂર કરાયેલ ૧.૫૯ મિલિયન ટનમાંથી, વેપારીઓએ આશરે ૮૦૦,૦૦૦ ટનનો કરાર કર્યો હતો. આ ખાંડમાંથી ૬૦૦,૦૦૦ ટનથી વધુ પહેલાથી જ મોકલવામાં આવી છે. સરકારે કાચી અને સફેદ ખાંડની નિકાસ પર મોરેટોરિયમ જાહેર કર્યું છે. જો કે, નિકાસ પાઇપલાઇનમાં પહેલાથી જ શિપમેન્ટને ચોક્કસ શરતો હેઠળ આગળ વધવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.
જો સત્તાવાર ગેઝેટમાં સૂચના પ્રકાશિત થાય તે પહેલાં લોડિંગ શરૂ થઈ ગયું હોય, તો શિપમેન્ટને મંજૂરી આપવામાં આવશે. જો શિપિંગ બિલ ફાઇલ કરવામાં આવ્યું હોય અને જહાજ પહેલાથી જ ભારતીય બંદર પર આવી ગયું હોય તો નિકાસને પણ મંજૂરી આપવામાં આવશે. જો સૂચના પ્રકાશિત થાય તે પહેલાં ખાંડ કસ્ટમ્સ અથવા કસ્ટોડિયનને સોંપવામાં આવી હોય, તો પણ શિપમેન્ટ ક્લિયર થશે. મુંબઈ સ્થિત એક વેપારીએ જણાવ્યું હતું કે ફેબ્રુઆરીમાં આપવામાં આવેલા વધારાના નિકાસ ક્વોટાને કારણે, વેપારીઓને હવે નિકાસ ઓર્ડર પૂરા કરવામાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડશે. પ્રતિબંધની જાહેરાત થયા પછી ન્યૂ યોર્કના કાચી ખાંડના વાયદામાં 2 ટકાથી વધુનો વધારો થયો હતો, જ્યારે લંડનના સફેદ ખાંડના વાયદામાં 3 ટકાનો ઉછાળો આવ્યો હતો.
