મે મહિનામાં ભારતીય શેરબજારમાંથી વિદેશી રોકાણકારોનો ઉપાડ ચાલુ રહ્યો. નેશનલ સિક્યોરિટીઝ ડિપોઝિટરી લિમિટેડ (NSDL) ના ડેટા અનુસાર, વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) એ મહિના દરમિયાન ભારતીય શેરબજારમાંથી ₹32,963 કરોડનો ચોખ્ખો ઉપાડ કર્યો. આ સતત ત્રીજો મહિનો હતો જેમાં વિદેશી રોકાણકારો ચોખ્ખા વેચાણકર્તા હતા. બજાર નિષ્ણાતો માને છે કે મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવે રોકાણકારોની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે, જે સ્પષ્ટપણે ભારતીય બજારમાં વિદેશી રોકાણને અસર કરી રહ્યો છે.
આ તણાવ વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર પર અસર કરી રહ્યો છે, જેના કારણે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $100 થી ઉપર પહોંચી ગયા છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આ વધારાથી ભારત જેવા આયાત-આધારિત દેશો માટે ચિંતા વધી છે. રોકાણકારોને ડર છે કે ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ ભારતના આયાત બિલમાં વધારો કરી શકે છે અને ફુગાવા પર દબાણ લાવી શકે છે. આ જ કારણ છે કે વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય બજારમાં રોકાણ કરવા માટે સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવ્યું છે.
ભારત શા માટે વધુ પ્રભાવિત થઈ રહ્યું છે?
ભારત તેની ઉર્જા જરૂરિયાતોનો મોટો ભાગ મધ્ય પૂર્વીય દેશોમાંથી આયાત કરે છે. તેથી, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં કોઈપણ નોંધપાત્ર વધારો દેશના અર્થતંત્ર પર સીધી અસર કરે છે. ક્રૂડ ઓઇલ મોંઘુ થાય છે તે આયાત ખર્ચમાં વધારો કરે છે, જેના પરિણામે ચાલુ ખાતાની ખાધ અને ફુગાવામાં વધારો થાય છે. આ જ કારણ છે કે ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ વિદેશી રોકાણકારોના વિશ્વાસને અસર કરે છે, જે ભારતીય શેરબજારમાં તેમના રોકાણ નિર્ણયોમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે.
વૈશ્વિક નાણાં AI રોકાણો તરફ વળી રહ્યા છે
બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે વૈશ્વિક રોકાણનો નોંધપાત્ર હિસ્સો હાલમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સંબંધિત ક્ષેત્રો અને કંપનીઓ તરફ જઈ રહ્યો છે. વૈશ્વિક સ્તરે AI માટે રોકાણકારોનો ઉત્સાહ વધ્યો છે, અને ઘણા દેશો તેનો લાભ મેળવી રહ્યા છે. હાલમાં, ભારતને AI-કેન્દ્રિત રોકાણ માટે મુખ્ય વૈશ્વિક કેન્દ્ર તરીકે જોવામાં આવતું નથી. આ જ કારણ છે કે કેટલાક વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય બજાર કરતાં અન્ય બજારોને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે.
એપ્રિલ અને માર્ચમાં પણ નોંધપાત્ર ઉપાડ થયો હતો.
એનએસડીએલ ડેટા દર્શાવે છે કે મે પહેલા પણ, વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય બજારમાંથી નોંધપાત્ર રકમ પાછી ખેંચી લીધી હતી. એપ્રિલમાં, FPIs એ ₹60,847 કરોડનો ચોખ્ખો ઉપાડ કર્યો હતો. માર્ચમાં, આ આંકડો ₹1,17,775 કરોડ પર પહોંચ્યો હતો. આ 2026 નો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો માસિક આઉટફ્લો હતો.
ફેબ્રુઆરીમાં રાહત જોવા મળી
જોકે સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન વેચાણનો ટ્રેન્ડ રહ્યો છે, પરંતુ ફેબ્રુઆરીમાં વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય બજારમાં પાછા ફર્યા. તે મહિનામાં, FPIs એ ₹22,615 કરોડનું ચોખ્ખું રોકાણ કર્યું હતું. અગાઉ, જાન્યુઆરીમાં, વિદેશી રોકાણકારોએ ₹35,962 કરોડ પાછા ખેંચી લીધા હતા.
2026 માં અત્યાર સુધીમાં ₹2.24 લાખ કરોડ પાછા ખેંચી લીધા છે
2026 ના સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન, વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય શેરબજારમાંથી કુલ ₹2,24,932 કરોડ પાછા ખેંચી લીધા છે. આ દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને બદલાતા રોકાણ વલણોની પણ ભારતીય બજાર પર અસર થઈ રહી છે.
બજારમાં રોકાણ પેટર્ન બદલાઈ રહી છે
જિયોજિત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ લિમિટેડના મુખ્ય રોકાણ વ્યૂહરચનાકાર વીકે વિજયકુમાર કહે છે કે તાજેતરના દિવસોમાં બજારમાં એક નવો ટ્રેન્ડ જોવા મળ્યો છે. બજાર ઘટે ત્યારે રોકાણકારો ખરીદી કરી રહ્યા છે અને વધે ત્યારે નફો બુક કરી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે બજાર નબળું શરૂ થાય છે ત્યારે ખરીદી વધે છે, જ્યારે તે મજબૂત શરૂ થાય છે ત્યારે વેચાણ જોવા મળે છે. તેમનું માનવું છે કે સંસ્થાકીય રોકાણકારોની પ્રવૃત્તિ આ ટ્રેન્ડમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહી છે. આવા વાતાવરણમાં, છૂટક રોકાણકારોએ ઉતાવળમાં નિર્ણયો લેવાને બદલે સમજદારીપૂર્વક રોકાણ કરવું જોઈએ. વીકે વિજયકુમારના મતે, તાજેતરના દિવસોમાં કેટલાક સંકેતો પણ ઉભરી આવ્યા છે જે બજાર માટે સકારાત્મક ગણી શકાય. ઉદાહરણ તરીકે, બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલનો ભાવ પ્રતિ બેરલ $105 થી નીચે આવી ગયો છે. વધુમાં, ભારતીય રૂપિયો 96.96 થી 96.20 સુધી મજબૂત થયો છે. આ બંને વિકાસ રોકાણકારોના વિશ્વાસને વધારવામાં મદદ કરી શકે છે.
સ્મોલ-કેપ અને મિડ-કેપ શેરોમાં તેજી રહે છે.
લાર્જ-કેપ શેરોમાં દબાણ હોવા છતાં, અન્ય બજાર વિભાગોમાં સારી પ્રવૃત્તિ જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને સ્મોલ-કેપ અને મિડ-કેપ કંપનીઓ મજબૂત ત્રિમાસિક પરિણામો અને મજબૂત વૃદ્ધિ અંદાજો નોંધાવી રહી છે. પરિણામે, આ શેરોને મજબૂત રોકાણકારોનો ટેકો મળી રહ્યો છે અને તેજીનો ટ્રેન્ડ જાળવી રહ્યો છે.
લાર્જ-કેપ શેરોમાં દબાણ શા માટે છે?
વીકે વિજયકુમાર કહે છે કે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા સતત વેચાણ અને સતત વેચાણનો ભય, લાર્જ-કેપ શેરો પર સૌથી વધુ અસર કરી રહ્યો છે. નોંધપાત્ર રીતે, મૂલ્યાંકનની દ્રષ્ટિએ ઘણા લાર્જ-કેપ શેર પ્રમાણમાં સસ્તા દેખાય છે, છતાં હાલમાં તેમાં રોકાણકારોનો રસ ઓછો છે. FII પાછા ફર્યા પછી લાર્જ-કેપ શેરોમાં પણ મજબૂત તેજી જોવા મળી શકે છે.
