મધ્યપ્રદેશ સરકારે નવા વકફ સુધારા અધિનિયમ, 2025 હેઠળ વકફ બોર્ડનું પુનર્ગઠન કર્યું છે, જે દેશમાં પ્રથમ વખત છે. આ ઐતિહાસિક નિર્ણયમાં બે હિન્દુ સભ્યો, મનોજ માલપાણી અને અનિમેષ ભાર્ગવને પહેલી વાર બોર્ડમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. સનવર પટેલને ફરીથી ચેરમેન તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.
મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. મધ્યપ્રદેશ હવે નવા વકફ સુધારા અધિનિયમ, 2025 ની જોગવાઈઓ હેઠળ તેના વકફ બોર્ડનું પુનર્ગઠન કરનાર દેશનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે. આ અંગેની સત્તાવાર સૂચના 4 જુલાઈ, 2026 ના રોજ મધ્યપ્રદેશ ગેઝેટમાં જારી કરવામાં આવી હતી.
હિન્દુ સભ્યો પહેલી વાર બોર્ડમાં જોડાયા
આ પુનર્ગઠનની સૌથી નોંધપાત્ર વિશેષતા બિન-મુસ્લિમ સભ્યોની નિમણૂક છે. દેશના ઇતિહાસમાં પહેલી વાર વકફ બોર્ડમાં બે હિન્દુ સભ્યોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ઇન્દોરના મનોજ માલપાણી અને ગુનાના રાઘોગઢના અનિમેષ ભાર્ગવને બોર્ડના સભ્યો તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. વકફ (સુધારા) અધિનિયમ, 2025 ની નવી જોગવાઈઓ અનુસાર, હવે દરેક રાજ્ય વકફ બોર્ડમાં ઓછામાં ઓછા બે બિન-મુસ્લિમ સભ્યો હોવા ફરજિયાત છે.
ઇન્દોરના સનવર પટેલ ફરી એકવાર મધ્યપ્રદેશ વકફ બોર્ડના અધ્યક્ષ તરીકે ચૂંટાયા છે. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ રચાયેલી આ નવી ટીમમાં કુલ 10 સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે.
જૂના અને નવા નિયમો વચ્ચે ફેરફાર
પહેલાં, વકફ અધિનિયમ, 1995 અમલમાં હતો. તે કાયદા હેઠળ, બધા બોર્ડ સભ્યો મુસ્લિમ હોવા જરૂરી હતા. સરકારે કેટલાક સભ્યોને નિયુક્ત કર્યા હોવા છતાં, તેઓ પણ મુસ્લિમ સમુદાયના હતા. નવા સુધારાથી આ જૂની વ્યવસ્થા બદલાઈ ગઈ છે.
બોર્ડના અન્ય મહત્વપૂર્ણ સભ્યો
નવી સૂચના અનુસાર, બોર્ડમાં સમાજના વિવિધ વર્ગોનું પ્રતિનિધિત્વ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યું છે. સભ્યોની યાદી નીચે મુજબ છે.
૧. નજમા હેપતુલ્લા: તેમનો કાર્યકાળ એપ્રિલ ૨૦૨૮ સુધી રહેશે.
૨. આતિફ અકીલ: ભોપાલ ઉત્તરથી ધારાસભ્ય.
૩. ફૈઝાન ખાન: ઉજ્જૈનથી સભ્ય.
૪. ફાતેમા ચૌધરી: ઇન્દોરથી સભ્ય.
૫. શાઇસ્તા સુલતાન: બૈરસિયા, ભોપાલથી કાઉન્સિલર.
૬. શબાના ખાન: રતલામથી કાઉન્સિલર.
૭. પછાત વર્ગો અને લઘુમતી કલ્યાણ કમિશનરને પણ સભ્ય તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.
મધ્યપ્રદેશ સરકાર નવા કાયદાને લાગુ કરનાર અને તેના હેઠળ બોર્ડ સ્થાપિત કરનાર દેશનું પ્રથમ રાજ્ય હોવાનો દાવો કરે છે. વકફ બોર્ડના કામકાજમાં પારદર્શિતા અને સમાવેશ લાવવા માટે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.
