ગુરુવારે અવિરત વરસાદ વચ્ચે ઓડિશાના પુરીમાં ભગવાન જગન્નાથની વિશ્વપ્રસિદ્ધ રથયાત્રા નીકળી હતી. રથયાત્રા દરમિયાન બે શ્રદ્ધાળુઓના મૃત્યુ અંગે સરકારે જણાવ્યું હતું કે આ મૃત્યુ ભાગદોડ કે ભીડ વ્યવસ્થાપનમાં કોઈ ખામીને કારણે થયા નથી. મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયના જણાવ્યા અનુસાર, રથયાત્રા દરમિયાન સાત શ્રદ્ધાળુઓની તબિયત બગડતા તેમને તાત્કાલિક હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા. તેમાંથી ૬૦ વર્ષીય ભક્તનું મૃત્યુ થયું હતું, જેમના મૃત્યુનું કારણ હજુ પણ જાણવા મળી રહ્યું છે. ૩૫ વર્ષથી વધુ ઉંમરના અન્ય એક શ્રદ્ધાળુનું હૃદયરોગના હુમલાથી મૃત્યુ થયું હતું.
રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, રથયાત્રામાં આશરે ૧૦ લાખ શ્રદ્ધાળુઓએ ભાગ લીધો હતો. મોડી સાંજ સુધીમાં, ભગવાન જગન્નાથનો રથ ૨૦૦ મીટર, ભગવાન બલભદ્રનો રથ ૫૦૦ મીટર અને દેવી સુભદ્રાનો રથ ૭૦૦ મીટર આગળ વધી ચૂક્યો હતો. શુક્રવારે સવારે 9:30 વાગ્યે પૂજા અને ભોગ પછી રથયાત્રા ફરી શરૂ થશે.
પુરીમાં ગુરુવાર સવારથી વરસાદ પડી રહ્યો હતો. પાણીમાં ઘણી વિધિઓ કરવામાં આવી હતી. રથ સાંજે 5 વાગ્યે આગળ વધ્યા. માત્ર એક કલાક પછી વરસાદ બંધ થયો. લોજ અને હોટલોમાં રહેતા ભક્તો પણ ભેગા થવા લાગ્યા, જેના કારણે રથની આસપાસ ભીડ અને ધક્કામુક્કી થવા લાગી.
ખરેખર, હવામાન વિભાગે રથયાત્રા દરમિયાન ભારે વરસાદની આગાહી કરી હતી. બધી તૈયારીઓ છતાં, પોલીસ અને વહીવટીતંત્રને અંદાજ હતો કે વરસાદ ભક્તોને રથયાત્રામાં ભાગ લેવાથી રોકશે. જોકે, વરસાદ બંધ થતાં જ ભીડ બેકાબૂ બની ગઈ. રથયાત્રા રૂટ પર પરિસ્થિતિ એવી હતી કે ભક્તો એકબીજા પર ઢળી પડ્યા હતા.
એવું માનવામાં આવે છે કે ગુંડીચા મંદિર ભગવાન જગન્નાથના કાકીનું ઘર છે. ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રા રથયાત્રા દરમિયાન વર્ષમાં ફક્ત એક જ વાર મંદિરમાં આવે છે. ત્રણેય દેવતાઓ અહીં સાત દિવસ રહે છે. આ પછી, આઠમા દિવસે, તેઓ બહુદા યાત્રા દ્વારા જગન્નાથ મંદિરમાં પાછા ફરે છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે રાજા ઇન્દ્રદ્યુમ્ને જગન્નાથ મંદિર બનાવ્યું હતું. તેથી, મંદિરનું નામ તેમની પત્ની, રાણી ગુંડિચાના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. ભગવાન જગન્નાથ રથયાત્રા દરમિયાન ફક્ત સાત દિવસ માટે અહીં રહે છે.
બાકીના સમયે મંદિર ખાલી રહે છે. રથયાત્રા પછી, લાખો ભક્તો મંદિરમાં આવે છે. રથયાત્રાના એક દિવસ પહેલા આખા મંદિરની સફાઈ કરવામાં આવે છે. આને ગુંડિચા માર્જન કહેવામાં આવે છે. રથયાત્રાના આઠમા દિવસે, પરત યાત્રા (બહુદા યાત્રા) દરમિયાન, ભગવાન મૌસી મા મંદિરમાં રોકાય છે. અહીં, તેમને ‘પોડા પીઠા’નો પરંપરાગત ઓડિશા પ્રસાદ ચઢાવવામાં આવે છે.
