ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર એસ.વાય. કુરૈશીએ સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) હેઠળ મતદાર યાદીમાંથી નામો કાઢી નાખવા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. રવિવારે ભુવનેશ્વરમાં તેમણે સમગ્ર પ્રક્રિયાને “અતાર્કિક, અન્યાયી, મનસ્વી અને તોફાની” ગણાવી. કુરૈશીએ કહ્યું કે મતદારોના નામ મોટા પાયે કાઢી નાખવા એ એક “કૌભાંડ” હતું. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે કૃત્રિમ પ્રક્રિયા દ્વારા વસ્તીના આશરે 15 ટકા લોકોને મતદાર યાદીમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા હતા.
130-140 મિલિયન નામો કાઢી નાખવા સામે શું વાંધો છે?
ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર કુરૈશીએ કહ્યું કે દેશભરમાં આશરે 130-140 મિલિયન નામો કાઢી નાખવામાં આવ્યા છે. તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટના વલણ પર પણ આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું. કુરૈશીના મતે, કોર્ટે આ મામલે ખૂબ જ ઉદાર વલણ અપનાવ્યું, પ્રક્રિયા ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી. તેમણે કહ્યું કે દૂર કરાયેલા લગભગ 90 ટકા લોકો મતદાન કરવા પાત્ર છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે શું તે બધા અન્ય સ્થળોએ ગયા છે.
જો કોઈ મતદાર સ્થળાંતર થયો હોય તો શું?
કુરેશીએ એમ પણ કહ્યું કે જો કોઈ મતદાર બીજા સ્થળે ગયો હોય, તો તેમનું નામ નવા સ્થળે મતદાર યાદીમાં ઉમેરવું જોઈએ. ફક્ત નામો દૂર કરવા પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા તેમણે કહ્યું કે જો કેટલાક મતદારો સ્થળાંતર કરી ગયા હોય, તો તેમના નામ નવા સ્થળે ઉમેરવા જોઈએ. આશ્ચર્યજનક છે કે ફક્ત નામો દૂર કરવામાં આવી રહ્યા છે. શું કોઈ અન્ય સ્થળેથી આવતું નથી? શું તે ફક્ત સ્થળાંતર છે? આ સંપૂર્ણપણે અતાર્કિક, અન્યાયી, મનસ્વી અને તોફાની છે.
લાયક મતદારનું નામ દૂર કરવું કેટલું ગંભીર છે?
એસ.વાય. કુરેશીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતના દરેક નાગરિકને મતદાન કરવાનો મૂળભૂત અધિકાર છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે જો કોઈ પણ કારણસર કે બહાનાથી એક પણ લાયક વ્યક્તિનું નામ દૂર કરવામાં આવે તો તે ગેરબંધારણીય અને ગેરકાયદેસર છે. તેમણે જવાબદારી અને ગુનાહિત જવાબદારી માટે પણ હાકલ કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે પ્રક્રિયાગત અથવા અમલદારશાહી કારણોસર નાગરિકનો મૂળભૂત અધિકાર છીનવી શકાતો નથી.
2002 ની મતદાર યાદી પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે?
કુરેશીએ 2002 ની મતદાર યાદી સાથે SIR ની સરખામણી પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે તે યાદીમાં પણ ભૂલો હોઈ શકે છે. પોતાનું ઉદાહરણ આપતાં તેમણે કહ્યું કે 2002ની યાદીમાં તેમના પિતાનું નામ પણ ખોટી રીતે લખાયું હતું. તેથી, તેમનું માનવું હતું કે આ યાદીનો ઉપયોગ ફક્ત સંદર્ભ માટે જ થઈ શકે છે. તેમણે પૂછ્યું, “શું તે બાઇબલમાંથી આવ્યું છે? શું 2002ની મતદાર યાદીમાં કોઈ ભૂલો નહોતી?”
