જૂન મહિનામાં દેશના કેટલાક ભાગોમાં સામાન્યથી ઓછા વરસાદ અને સંભવિત દુષ્કાળને ધ્યાનમાં રાખીને, ગૃહમંત્રી અમિત શાહે શુક્રવારે કૃષિમંત્રી શિવરાજસિંહ ચૌહાણ સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠક યોજી હતી. બેઠક દરમિયાન, શાહે તમામ કેન્દ્રીય મંત્રાલયો અને વિભાગોને સતર્ક રહેવા અને રાજ્ય સરકારો સાથે વધુ સારા સંકલન સુનિશ્ચિત કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો જેથી ખેડૂતોને ખરીફ પાકની વાવણી અંગે સમયસર અને સચોટ સલાહ મળી શકે.
ગૃહમંત્રીએ અલ નીનોના ભય વિશે શું કહ્યું?
એક સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, અમિત શાહે કેન્દ્રીય કૃષિમંત્રી શિવરાજસિંહ ચૌહાણ સાથે મળીને દેશના કેટલાક ભાગોમાં સામાન્યથી ઓછા વરસાદ અને અલ નીનોને કારણે તેની સંભવિત અસરોની સમીક્ષા કરી હતી. બેઠકમાં ખેડૂતોને પૂરતી વીજળી પૂરી પાડવા, તમામ જળાશયોમાં પાણીના સ્તરનું સતત નિરીક્ષણ કરવા અને પાણી-સઘન પાકોને પ્રોત્સાહન આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. જૂનમાં, દેશમાં સામાન્યથી લગભગ 40 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો હતો. મધ્ય ભારતમાં સૌથી વધુ અસર થઈ હતી, જેમાં 50.4 ટકા ખાધ હતી. હવામાન વિભાગ અનુસાર, જુલાઈમાં સરેરાશ માસિક વરસાદ પણ સામાન્યથી ઓછો રહેવાની ધારણા છે.
ખરીફ વાવણી પર કેટલી અસર પડી?
ઓછા વરસાદની અસર ખરીફ પાકના વાવણી પર પણ જોવા મળી. 25 જૂન સુધીમાં, ખરીફ પાક હેઠળનો વિસ્તાર 23 ટકા ઘટીને 182.72 લાખ હેક્ટર થયો. આ બેઠક દરમિયાન, અમિત શાહે કહ્યું, “સરકાર અલ નીનોને કારણે દેશના કેટલાક ભાગોમાં સામાન્ય કરતા ઓછા વરસાદ અને સંભવિત દુષ્કાળની સ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં, અધિકારીઓએ રાજ્ય સરકારો સાથે સંકલન કરવું જોઈએ અને ખેડૂતોને સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓ માટે યોગ્ય પાક વાવવાની સલાહ આપવી જોઈએ.”
પાણી અને વીજળી મંત્રાલયોના અધિકારીઓને કયા સૂચનો આપવામાં આવ્યા હતા?
ગૃહ અને કૃષિ સચિવો ઉપરાંત, વિવિધ મંત્રાલયો અને વિભાગોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ બેઠકમાં હાજર હતા. શાહે જળ સંસાધન વિભાગના અધિકારીઓને દેશભરના તમામ જળાશયોના પાણીના સ્તરનું સતત નિરીક્ષણ કરવા સૂચના આપી. તેમણે ઘાસચારો, બાજરી અને કઠોળ જેવા ઓછા પાણીની જરૂર હોય તેવા વૈકલ્પિક પાકોને પ્રોત્સાહન આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. ગૃહમંત્રીએ ઉર્જા સચિવને ખેડૂતો અને સામાન્ય ગ્રાહકો માટે અવિરત અને પર્યાપ્ત વીજ પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે જરૂરી પગલાં લેવા નિર્દેશ આપ્યો. બેઠક દરમિયાન અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે દેશમાં ચોખા અને ઘઉં સહિત આવશ્યક ખાદ્યાન્નનો પૂરતો સ્ટોક છે અને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ભાવ સ્થિર રહે છે.
આ મંત્રાલયો અને એજન્સીઓએ ભાગ લીધો હતો
આ બેઠકમાં જળ સંસાધન વિભાગ, નદી વિકાસ અને ગંગા પુનરુત્થાન વિભાગ, ગ્રાહક બાબતો વિભાગ, મત્સ્યઉદ્યોગ, પશુપાલન અને ડેરી મંત્રાલય, પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય, ઉર્જા મંત્રાલય, ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય અને વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગના સચિવોએ હાજરી આપી હતી. રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ (NDMA) ના સભ્યો અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના મહાનિર્દેશક, કેન્દ્રીય જળ આયોગના અધ્યક્ષ અને ભારતીય કૃષિ સંશોધન સંસ્થા અને રાષ્ટ્રીય દૂરસ્થ સંવેદના કેન્દ્ર સહિત અનેક સંસ્થાઓના અધિકારીઓ પણ હાજર રહ્યા હતા.
