પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે ભારતના વિકાસને “ઝડપી” અને “ટકાઉ” ગણાવ્યો, જેમાં દેશના યુવાનોની પ્રતિભા અને વૈશ્વિક વિશ્વાસ મેળવવાની તેમની વધતી જતી ક્ષમતા પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો.
દેશની યુવા પેઢીને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવતા વિકાસ કાર્યો અને નિર્ણયો પર પ્રકાશ પાડતા પ્રધાનમંત્રી મોદીએ કહ્યું, “આપણા નવીનતાઓ, ઉદ્યોગસાહસિકો અને યુવાનોની શક્તિ પાસેથી દુનિયાને ઘણી અપેક્ષાઓ છે. મુક્ત વેપાર કરારો આપણા યુવાનો માટે તકોના નવા દરવાજા ખોલી રહ્યા છે.”
તેમણે કહ્યું કે ભારત વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી મોટું સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ બની ગયું છે, અને દેશના અડધાથી વધુ માન્ય સ્ટાર્ટઅપ્સ ટાયર 2 અને ટાયર 3 શહેરોમાં સ્થિત છે. પ્રધાનમંત્રીએ એમ પણ કહ્યું કે વિકસિત દેશો ભારત કરતાં માથાદીઠ છ ગણું વધુ કાર્બન ઉત્સર્જન કરે છે, અને દલીલ કરી હતી કે વિકાસશીલ દેશોને ઘણીવાર આબોહવા પરિવર્તન માટે અન્યાયી રીતે દોષી ઠેરવવામાં આવે છે.
પર્યાવરણ અને આબોહવા પર આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદનું ઉદ્ઘાટન કરતા, મોદીએ કહ્યું કે ભારત પરમાણુ ઉર્જા ઉત્પાદનના વિસ્તરણ તરફ પણ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે.
વિપક્ષ પર કટાક્ષ કરતા તેમણે કહ્યું કે જ્યારે પણ તેમની સરકાર પરમાણુ ઉર્જા પર કામ આગળ ધપાવે છે, ત્યારે પર્યાવરણીય સંરક્ષણ માટે સૌથી વધુ અવાજ ઉઠાવનારાઓ સરકારની પરમાણુ પહેલોને રોકવા માટે કોર્ટનો સંપર્ક કરીને સ્વચ્છ ઉર્જા ઉકેલોનો સક્રિયપણે વિરોધ કરે છે.
તેમણે કહ્યું, “અને જેઓ પર્યાવરણ પર મોટા ભાષણો આપે છે, જ્યારે હું પરમાણુ ઉર્જા પર કામ આગળ ધપાવું છું, ત્યારે તેઓ તેને રોકવા માટે કોર્ટનો આશરો લેશે.”
“આપણે બધા જાણીએ છીએ કે કાર્બન ઉત્સર્જનની જવાબદારી ઘણીવાર વિકાસશીલ દેશો પર અન્યાયી રીતે મૂકવામાં આવી છે. ઐતિહાસિક સત્ય એ છે કે આજે પણ, પ્રતિ વ્યક્તિ કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ભારતનું યોગદાન વૈશ્વિક સરેરાશ કરતા અડધા કરતા ઓછું છે,” તેમણે પર્યાવરણીય નિષ્ણાતો, સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશો, કાનૂની નિષ્ણાતો અને વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીઓ દ્વારા હાજરી આપતા બે દિવસીય કાર્યક્રમમાં કહ્યું. મોદીએ કહ્યું કે વિકસિત દેશોમાં પ્રતિ વ્યક્તિ કાર્બન ઉત્સર્જન ભારત કરતા છ ગણું વધારે છે, અને નવી દિલ્હી આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર આ હકીકતને મજબૂતીથી રજૂ કરે છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સાથે નજીકથી કામ કરી રહ્યું છે, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ માટે નવા ધોરણો સ્થાપિત કરી રહ્યું છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે “આપણી વૃદ્ધિ માત્ર ઝડપી જ નહીં પણ ટકાઉ પણ છે.”
મોદીએ કહ્યું કે ભારત નવીનીકરણીય ઉર્જા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે અને સમયમર્યાદા પહેલા પેરિસ (COP21) ની પ્રતિબદ્ધતાઓને પૂર્ણ કરનાર એકમાત્ર G20 દેશ છે.
તેમણે કહ્યું, “આ નવા ભારતની તાકાત છે. બિન-અશ્મિભૂત ઇંધણ, સૌર ઉર્જા ક્ષમતા, કાર્બન ઉત્સર્જનને કાબુમાં રાખવું… આ બધા પરિમાણો પર ભારતનું પ્રદર્શન સમગ્ર વિશ્વમાં ચર્ચાઈ રહ્યું છે.”
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે છેલ્લા 12 વર્ષમાં ભારતની પવન ઉર્જા ક્ષમતા ત્રણ ગણી વધી છે, જ્યારે જળ ઉર્જા ક્ષમતામાં પણ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે દેશ હવે ઝડપથી પરમાણુ ઉર્જા ઉત્પાદન વધારવા તરફ કામ કરી રહ્યો છે.
મોદીએ કહ્યું કે સરકાર ખાનગી કંપનીઓ માટે આ ક્ષેત્રોમાં પ્રવેશવા માટે પણ માર્ગો બનાવી રહી છે.
તેમણે કહ્યું, “આ પ્રયાસોથી ભારતની બિન-અશ્મિભૂત ઉર્જા ક્ષમતામાં 400 ટકાનો વધારો થયો છે.”
તેમણે કહ્યું કે ભારતે છેલ્લા 12 વર્ષમાં પર્યાવરણીય સંરક્ષણ સંબંધિત તમામ ક્ષેત્રોમાં અસાધારણ પ્રગતિ કરી છે.
તેમણે કહ્યું, “અમારું મુખ્ય ધ્યાન નવીનીકરણીય ઉર્જા પર રહ્યું છે, અને તેણે પર્યાવરણીય સંરક્ષણમાં નોંધપાત્ર ભૂમિકા ભજવી છે.”
મોદીએ કહ્યું કે ૧૨ વર્ષ પહેલાં ભારતની સૌર ઉર્જા ક્ષમતા ફક્ત ૨ ગીગાવોટ હતી, પરંતુ હવે તે ૧૬૦ ગીગાવોટથી વધુ થઈ ગઈ છે. પીએમ સૂર્ય ઘર મફત વીજળી યોજના વિશે બોલતા તેમણે કહ્યું કે સરકારે ઘરોને સૌર ઉર્જા ઉત્પાદન કેન્દ્રોમાં પરિવર્તિત કરવા માટે એક મિશન શરૂ કર્યું છે.
તેમણે કહ્યું, “આ મિશન હેઠળ, અત્યાર સુધીમાં ૫૦ લાખથી વધુ ઘરોએ છત પર સોલાર પેનલ લગાવ્યા છે. આ સંખ્યા ઘણા દેશોમાં કુલ ઘરોની સંખ્યા કરતાં વધુ છે.”
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે સરકારે છત પર સોલાર પેનલ લગાવતા દરેક પરિવારને આશરે ₹૮૦,૦૦૦ ની વધારાની સહાય પૂરી પાડી છે.
તેમણે કહ્યું કે છેલ્લા ૧૨ વર્ષમાં ભારતની પવન ઉર્જા ક્ષમતા ત્રણ ગણી વધી છે, જ્યારે દેશની જળવિદ્યુત ક્ષમતામાં પણ મજબૂત વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે.
મોદીએ કહ્યું કે ભારત સ્વચ્છ પરિવહન અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન જેવા ક્ષેત્રોમાં ઝડપી પ્રગતિ કરી રહ્યું છે.
તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે થોડા દિવસો પહેલા જ, ભારતની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ટ્રેન કાર્યરત થઈ હતી, અને તે વિશ્વની સૌથી લાંબી હાઇડ્રોજન ટ્રેન હતી.
“આ સ્વચ્છ પરિવહનમાં એક નવા યુગની શરૂઆત દર્શાવે છે.”
વડાપ્રધાનએ કહ્યું કે 2014 પહેલા ભારતમાં દર વર્ષે ફક્ત 3,000 ઇલેક્ટ્રિક વાહનો વેચાતા હતા.
તેમણે કહ્યું, “ગયા વર્ષે, લગભગ 2.5 મિલિયન ઇલેક્ટ્રિક વાહનો વેચાયા હતા; આ એક અવિશ્વસનીય વધારો છે. આનાથી આપણા પર્યાવરણને ફાયદો થઈ રહ્યો છે. ફાસ્ટટેગના ઉપયોગથી ટોલ બૂથ પર રાહ જોવાનો સમય અને ઇંધણનો બગાડ નોંધપાત્ર રીતે ઓછો થયો છે.”
ભારતના મેટ્રો નેટવર્કના વિસ્તરણનો ઉલ્લેખ કરતા મોદીએ કહ્યું કે 2014 પહેલા, ફક્ત પાંચ શહેરોમાં મેટ્રો સેવાઓ હતી, જે 250 કિલોમીટરથી ઓછી લંબાઈને આવરી લેતી હતી.
તેમણે કહ્યું કે આજે, ભારતમાં 20 શહેરોમાં 1,000 કિલોમીટરથી વધુ મેટ્રો નેટવર્ક છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે રેલ્વે નેટવર્કના 100 ટકા વીજળીકરણથી દેશને લાખો લિટર ડીઝલ બચાવવામાં પણ મદદ મળી છે.
તેમણે ઉમેર્યું, “આનાથી આપણા પર્યાવરણને પણ ફાયદો થયો છે. આપણો વિકાસ ઝડપી અને ટકાઉ બંને છે.”
