લોકસભા પછી, જાહેર પરીક્ષાઓ (અન્યાયી માધ્યમો નિવારણ) સુધારો બિલ, 2026, જેને પેપર લીક વિરોધી બિલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, રાજ્યસભામાં પસાર કરવામાં આવ્યું છે. તે હવે કાયદો બનવા માટે રાષ્ટ્રપતિ પાસે જશે.
દેશમાં સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં ગેરરીતિ અટકાવવા માટે રજૂ કરાયેલ પેપર લીક વિરોધી બિલ, જાહેર પરીક્ષાઓ (અન્યાયી માધ્યમો નિવારણ) સુધારો બિલ, 2026, હવે રાજ્યસભા દ્વારા પસાર કરવામાં આવ્યું છે. 29 જુલાઈના રોજ લોકસભામાં પસાર થયા પછી, રાજ્યસભાએ પણ ગુરુવારે વ્યાપક હોબાળા વચ્ચે તેને ધ્વનિ મત દ્વારા મંજૂરી આપી. આ બિલ હવે રાષ્ટ્રપતિ પાસે સહી માટે જશે, ત્યારબાદ તે દેશભરમાં કાયદો બનશે.
આ નવું બિલ છેતરપિંડી અને પેપર લીક અટકાવવા માટે અત્યંત કડક પગલાં લે છે. જોગવાઈઓ અનુસાર, પ્રશ્નપત્રો લીક કરવામાં અથવા છેતરપિંડીમાં મદદ કરવામાં સંડોવાયેલા લોકોને 5 થી 10 વર્ષ સુધીની જેલ અને 50 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ થશે. જો આ ગુનો કોઈ સંગઠિત ગેંગ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હોય, તો સજા ઓછામાં ઓછી સાત વર્ષની જેલ અને ₹10 કરોડ સુધીનો દંડ થશે. વધુમાં, કેસની તપાસ બે મહિનાની અંદર પૂર્ણ થવી જોઈએ, અને રાજ્યોમાં સ્થાપિત ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટ ત્રણ મહિનાની અંદર સુનાવણી પૂર્ણ કરશે.
બિલ પસાર થયા પહેલા ગૃહમાં ગરમાગરમ ચર્ચા થઈ હતી. કેન્દ્રીય મંત્રી ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે બિલ રજૂ કર્યા પછી, વિપક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ સરકાર પર પ્રહારો કર્યા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે સરકારે આ કાયદો વિદ્યાર્થીઓના હિત માટે નહીં, પરંતુ રાજકીય દબાણ હેઠળ પસાર કર્યો છે. ખડગેએ કહ્યું કે સરકારે બે વર્ષ સુધી કડક કાયદો બનાવવામાં વિલંબ કર્યો, જેના કારણે લાખો યુવાનોનું ભવિષ્ય બરબાદ થયું.
ગૃહમાં પોતાના સંબોધન દરમિયાન, ખડગેએ વિદ્યાર્થીઓ સામે પોલીસ બળપ્રયોગનો મુદ્દો ઉઠાવતા કહ્યું કે જ્યારે તેઓ શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમના પર ટીયર ગેસ અને પેલેટ ગનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. શાસક પક્ષના નેતા જેપી નડ્ડાએ આનો સખત વિરોધ કર્યો, ખડગેની ભાષાને બિનસંસદીય ગણાવી અને તેને રેકોર્ડમાંથી દૂર કરવાની માંગ કરી. ગરમાગરમ ચર્ચા અને ચર્ચા પછી, બિલને આખરે ઉપલા ગૃહની મંજૂરી મળી.
ભાજપના રાજ્યસભાના સભ્ય અને પ્રવક્તા સુધાંશુ ત્રિવેદીએ વળતો જવાબ આપતા કહ્યું કે ગૃહમંત્રી વિશે ખડગેની ટિપ્પણીઓ કોંગ્રેસની “તુચ્છ અને પરાજિત માનસિકતા” દર્શાવે છે. ત્રિવેદીએ સંસદ ભવનમાં પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, “રાજ્યસભામાં વિપક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ ગૃહમંત્રી વિરુદ્ધ અત્યંત અપમાનજનક ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો હતો. અમે ગૃહમાં તેનો સખત વિરોધ કર્યો. જોકે અમારા વિરોધ પછી તેમણે પોતાની ટિપ્પણીમાં સુધારો કર્યો, પરંતુ તેમની સાચી માનસિકતા ખુલ્લી પડી ગઈ.”
તેમણે કહ્યું, “પહેલાં, અમે વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીને લોકસભામાં આવી ભાષાનો ઉપયોગ કરતા જોયા હતા, અને આજે અમે રાજ્યસભામાં આવી જ પરિસ્થિતિ જોઈ.” ભાજપના નેતાએ આરોપ લગાવ્યો કે ખડગે અને રાહુલ ગાંધીની વડા પ્રધાન અને ગૃહમંત્રી વિરુદ્ધની ટિપ્પણીઓ તેમની “નિરાશા” દર્શાવે છે. તેમણે કહ્યું, “જનતા તમને સતત નકારી રહી છે. આવી ભાષાનો ઉપયોગ કરીને, તમે લોકોની નજરમાં પણ પડી ગયા છો.”
