સોમવારે સવારે ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી ખમારિયામાં કામ કરતી વખતે અચાનક તણખા ફાટવાથી એક કર્મચારી ઘાયલ થયો હતો. F-2 વિભાગમાં ગનપાઉડરને શેલમાં લોડ કરતી વખતે આ અકસ્માત થયો હતો. ફેક્ટરીમાં થોડા સમય માટે ગભરાટ ફેલાયો હતો.

અકસ્માત પછી તરત જ, વાસુદેવ રામને ફેક્ટરી હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા અને પ્રાથમિક સારવાર આપવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ તેમને વધુ સારવાર માટે શહેરની એક ખાનગી હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, તેમની હાલત ખતરાની બહાર છે અને તેમાં સુધારો થઈ રહ્યો હોવાનું કહેવાય છે.

ટ્રેસર વર્ક દરમિયાન તણખા
ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી ખમારિયાના જનસંપર્ક અધિકારી અવિનાશ શંકરના જણાવ્યા અનુસાર, સોમવારે સવારે 10 વાગ્યે વાસુદેવ રામ બોમ્બ માટે ટ્રેસર વર્ક પર કામ કરી રહ્યા હતા ત્યારે અચાનક તણખા ફાટી નીકળ્યા, જેનાથી તેમના ડાબા હાથની આંગળીઓ બળી ગઈ.

ઘટનાના કારણની વિગતવાર તપાસ કરવા માટે તપાસ બોર્ડની રચના કરવામાં આવી છે. તપાસમાં અકસ્માતના સંજોગો અને તણખાના કારણની તપાસ કરવામાં આવશે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ઘાયલ કર્મચારીની હાલતમાં સુધારો થઈ રહ્યો છે અને ચિંતા કરવાની કોઈ વાત નથી.

ગોવામાં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ ગૃહમંત્રી અમિત શાહની આકરી ટીકા કરી. તેમણે કહ્યું કે અમિત શાહ સોનિયા ગાંધી અને ગાંધી પરિવારની ટીકા કરે છે. ખડગેએ કહ્યું કે જ્યારે તેઓ પહેલી વાર ધારાસભ્ય બન્યા ત્યારે અમિત શાહ ઉભા પણ નહોતા થયા. આ બધા લોકો 56-57 વર્ષના છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે ભાજપ કે RSSના કયા સભ્યએ સ્વતંત્રતા માટે લડત ચલાવી હતી. ભાજપ નેતાઓ કોંગ્રેસ પાર્ટીને દેશભક્તિ કેવી રીતે શીખવી શકે? એ નોંધવું જોઈએ કે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે 84 વર્ષના છે, જ્યારે અમિત શાહ 61 વર્ષના છે.

જ્યારે હું પહેલી વાર ધારાસભ્ય બન્યો ત્યારે અમિત શાહ બાળક હતા, અને આજે તેઓ આપણને દેશભક્તિ શીખવી રહ્યા છે.

ભાજપ અને તેના પૂર્વજોએ ક્યારેય સ્વતંત્રતા માટે લડ્યા નહોતા, તેથી તેમણે કોંગ્રેસના સભ્યોને દેશભક્તિ ન શીખવવી જોઈએ.

ખરેખર, ભાજપ ‘ભારત વિરોધી’ અને ‘ધર્મ વિરોધી’ છે, કારણ કે જ્યારે મેં ઉત્તરાખંડમાં ભાષણ આપ્યું ત્યારે ભાજપના સભ્યોએ મંચને બદનામ કર્યો હતો.

શું તેમના ગુરુઓએ ભાજપને આ જ શીખવ્યું હતું?

વંદે માતરમ વિવાદ પર ખડગેનો પ્રતિભાવ

વંદે માતરમ વિવાદ અંગે મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ કહ્યું, “મેં એ જ ‘વંદે માતરમ’ ગાયું હતું જે મહાત્મા ગાંધી અને જવાહરલાલ નહેરુએ ગાયું હતું. જો તે ગાવું ગુનો છે, તો તેઓ છેલ્લા 18 વર્ષથી આ ગુનો કરી રહ્યા છે. જો તે ગુનો છે, તો ગાંધીજી સામે કેસ દાખલ કરો. જો તે ગુનો છે, તો નેહરુજી સામે કેસ દાખલ કરો.” જો આ ગુનો છે, તો વલ્લભભાઈ પટેલ સામે પણ કરો. તેમને ખબર નથી કે તેમના જન્મ પહેલાં જ કોંગ્રેસ પાર્ટીએ એક ઠરાવ પસાર કર્યો હતો કે દેશ માટે કયું રાષ્ટ્રગીત અપનાવવું જોઈએ. એવું નથી કે તમે જે કહો છો તે રાષ્ટ્રીય ધોરણ બની જશે. કાલે, એક અલગ સરકાર સત્તામાં આવી શકે છે. જો તેઓ કંઈક કહેશે, તો શું તે ધોરણ બની જશે? આપણે ફક્ત 90 વર્ષથી ચાલી આવતી પરંપરા ચાલુ રાખી રહ્યા છીએ.

કોંગ્રેસ જરૂરી પગલાં લેશે
ગોવામાં પાર્ટીની બેઠકમાં તેમણે કહ્યું, “મેં મારા બધા નેતાઓને ફોન કરીને તેમની સાથે વાત કરી. મેં ભાર મૂક્યો કે આપણે આગામી ચૂંટણીઓ એક સાથે લડવી જોઈએ. તેમણે મને ખાતરી આપી કે તેઓ સાથે મળીને કામ કરશે અને આ વખતે જીતશે. ત્યારબાદ, મેં સમાજના વિવિધ વર્ગોના પ્રતિનિધિઓને મળ્યા, તેમના મંતવ્યો સાંભળ્યા અને તેમની સાથે વાત કરી. મને ખુશી છે કે અહીં કોંગ્રેસના નેતાઓ હિંમતભેર સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે, જ્યારે સ્થાનિક સરકાર અમને ડરાવવા અને દબાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે; આવી યુક્તિઓ સફળ થશે નહીં.” લોકશાહીમાં, જ્યારે સરકાર સત્તામાં આવે છે, ત્યારે તેણે જવાબદારીપૂર્વક કાર્ય કરવું જોઈએ. જ્યારે બીજી સરકાર સત્તા સંભાળે છે, ત્યારે તેણે નિયમોમાં પણ કાર્ય કરવું જોઈએ. શાંતિપૂર્ણ ચૂંટણી સુનિશ્ચિત કરવા માટે આપણા લોકો ચોક્કસપણે જરૂરી પગલાં લેશે.

દેશની શાળા શિક્ષણ પ્રણાલીમાં માત્ર વર્ગખંડોની સંખ્યામાં વધારો જ નથી થઈ રહ્યો, પરંતુ શિક્ષણની ગુણવત્તા, લિંગ સમાનતા અને માળખાગત સુવિધાઓમાં પણ નોંધપાત્ર અને વ્યાપક ફેરફારો જોવા મળી રહ્યા છે.

કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલયના ડિજિટલ પોર્ટલ, યુનિફાઇડ ડિસ્ટ્રિક્ટ ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ ફોર એજ્યુકેશન પ્લસ (UDISE Plus) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલ 2025-26નો અહેવાલ દેશભરની 1.467 મિલિયન શાળાઓ, 10.3 મિલિયન શિક્ષકો અને 247.2 મિલિયન વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસ પર આધારિત છે. રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) 2020 અનુસાર, આ ડેટા દર્શાવે છે કે ભારતીય શાળાઓ વધુ સમાવિષ્ટ, સંસાધન-સમૃદ્ધ અને વિદ્યાર્થી-કેન્દ્રિત બની રહી છે. સુધારેલા શિક્ષણ પરિણામો માટે શિક્ષક-વિદ્યાર્થી ગુણોત્તર મહત્વપૂર્ણ છે.

અહેવાલ મુજબ, પ્રાથમિકથી માધ્યમિક સ્તર સુધી વિદ્યાર્થી-શિક્ષક ગુણોત્તર (PTI) માં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે. આમાં ફાઉન્ડેશનલ સ્તરે 10:1 ગુણોત્તર (દર 10 વિદ્યાર્થીઓ દીઠ એક શિક્ષક), પ્રિપેરેટરી સ્તરે 12:1 ગુણોત્તર, મિડલ લેવલ પર 17:1 ગુણોત્તર અને માધ્યમિક સ્તરે 21:1 ગુણોત્તરનો સમાવેશ થાય છે. આ સંતુલિત ગુણોત્તર શિક્ષકોને દરેક બાળક પર વ્યક્તિગત ધ્યાન આપવા અને વર્ગખંડમાં ઇન્ટરેક્ટિવ શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવા સક્ષમ બનાવે છે.

ભારતીય શાળા પ્રણાલી માટે લાંબા સમયથી પડકાર, ડ્રોપઆઉટ દર, સતત ઘટી રહ્યો છે. પ્રિપેરેટરી સ્તરે ડ્રોપઆઉટ દર ઘટીને 1.8 ટકા અને માધ્યમિક સ્તરે 7.0 ટકા થયો છે. વધુમાં, રીટેન્શન દર દર્શાવે છે કે 98.5 ટકા વિદ્યાર્થીઓ પ્રાથમિક સ્તરે, પ્રિપેરેટરી સ્તરે 91.1 ટકા અને મિડલ લેવલ પર 83.7 ટકા તેમનો અભ્યાસ ચાલુ રાખી રહ્યા છે. ફાઉન્ડેશનલથી આગલા ધોરણમાં સંક્રમણ દર પ્રાથમિક સ્તરે 99.2 ટકા અને મિડલ લેવલ પર 93.8 ટકા છે, જે શિક્ષણની સાતત્ય સુનિશ્ચિત કરે છે.

ગ્રોસ એનરોલમેન્ટ રેશિયો (GER) પર, તે મધ્યમ સ્તરે 89.6 ટકા પર ઊંચો રહે છે, જ્યારે માધ્યમિક સ્તરે તે સુધરીને 71.7 ટકા થયો છે. કુલ 247.2 મિલિયન નોંધણીઓમાંથી, માધ્યમિક સ્તરનો હિસ્સો 27.16 ટકા છે, ત્યારબાદ તૈયારી સ્તર (25.60 ટકા), મધ્યમ સ્તર (25.58 ટકા) અને પાયાનું સ્તર (21.66 ટકા) આવે છે, જે શાળાના તમામ તબક્કામાં વિદ્યાર્થીઓની સંતુલિત ભાગીદારી દર્શાવે છે.

શિક્ષણનું લોકશાહીકરણ મજબૂત સામાજિક સમાવેશ દર્શાવે છે. અન્ય પછાત વર્ગો (OBC) કુલ નોંધણીના 44.9 ટકા છે, જ્યારે અનુસૂચિત જાતિ (17.7 ટકા) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (10 ટકા) મળીને 27.7 ટકા છે. સામાન્ય શ્રેણીનો હિસ્સો 27.5 ટકા છે.

લિંગ સમાનતાના દૃષ્ટિકોણથી, કુલ વિદ્યાર્થી નોંધણીમાં સ્ત્રી વિદ્યાર્થીઓનો હિસ્સો 48.4 ટકા છે. તે જ સમયે, શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં મહિલા શિક્ષકોની ભાગીદારી વધીને 54.9 ટકા થઈ છે, જે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણમાં મહિલાઓના વધતા નેતૃત્વની સાક્ષી આપે છે.

શાળાના આધુનિકીકરણથી ટેકનોલોજી આધારિત શિક્ષણને નવી ગતિ મળી છે. 69.9 ટકા શાળાઓમાં હવે કમ્પ્યુટર ઉપલબ્ધ છે, જ્યારે 67.4 ટકા શાળાઓ ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટીથી સજ્જ છે. ભૌતિક માળખાગત સુવિધાઓના મોરચે, મૂળભૂત જરૂરિયાતો લગભગ સંતૃપ્તિ સ્તરે છે. 99.5 ટકા શાળાઓમાં સ્વચ્છ પીવાનું પાણી છે, 98.5 ટકા શાળાઓમાં છોકરીઓ માટે અલગ શૌચાલય છે અને 97.2 ટકા શાળાઓમાં છોકરાઓ માટે અલગ શૌચાલય છે, 95 ટકા શાળાઓમાં વીજળી છે, 90.5 ટકા શાળાઓમાં પુસ્તકાલયની સુવિધાઓ છે અને 58.2 ટકા શાળાઓમાં હેન્ડ્રેઇલ સાથે રેમ્પ છે.

વહીવટી સ્તરે પણ સુધારા સ્પષ્ટ છે. તર્કસંગત શિક્ષક નિયુક્તિએ એકલ-શિક્ષક શાળાઓની સંખ્યા લગભગ 3 ટકા ઘટાડીને 100,843 કરી છે. તે જ સમયે, શૂન્ય નોંધણી ધરાવતી શાળાઓની સંખ્યામાં 29 ટકાનો નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જે તેમની સંખ્યા 5,663 પર લાવી છે.

આ UDISE પ્લસ 2025-26 ડેટા સ્પષ્ટ કરે છે કે ભારતીય શાળા શિક્ષણ હવે ફક્ત સાક્ષરતા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ માળખાગત વિસ્તરણ, ટેકનોલોજી એકીકરણ અને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણના નવા યુગમાં પ્રવેશ્યું છે. આ પુરાવા-આધારિત ડેટા ભવિષ્યની નીતિઓને વધુ અસરકારક બનાવવામાં કેન્દ્રિય ભૂમિકા ભજવશે.

પૂર્વ ભારતમાં બંગાળ અને ઓડિશામાં સતત ભારે વરસાદે સામાન્ય જનજીવન ખોરવી નાખ્યું છે. કોલકાતા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવા અને ટ્રાફિક જામના કારણે પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ ગઈ છે, જ્યારે ઓડિશાના મયુરભંજ જિલ્લામાં વરસાદ અને ભૂસ્ખલનના કારણે રેલ્વે ટ્રેક નીચે માટી વહી ગઈ છે.

વરસાદની અસર એટલી ગંભીર હતી કે ઓડિશામાં બારીપાડા-બાંગ્રીપોસી રેલ્વે લાઇન પર ટ્રેન સેવાઓ લગભગ 24 કલાક સુધી ખોરવાઈ ગઈ હતી. દરમિયાન, કોલકાતામાં, શાળાના બાળકોથી લઈને ઓફિસ જનારાઓ સુધીના દરેકને પાણી ભરાવા અને ટ્રાફિક જામનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. ઓડિશામાં રેલ્વે ટ્રેક નીચે 50 મીટર માટી ધોવાઈ ગઈ
મયુરભંજ જિલ્લામાં ભારે અને સતત વરસાદથી ભાંજપુર અને બેટનોટી વચ્ચે રેલ્વે ટ્રેક નીચે આશરે 50 મીટર માટી અને કોંક્રિટ ધોવાઈ ગઈ. આ ઘટના સુનાગડિયા નજીક સ્ટેશન બજાર વિસ્તારમાં બની હતી. દક્ષિણ પૂર્વ રેલ્વેના જણાવ્યા અનુસાર, ભારે વરસાદને કારણે રેલ્વે ટ્રેક પર માટીનું ધોવાણ થયું હતું, અને પાણીના જોરદાર પ્રવાહથી પાટા નીચે જમીનનો એક ભાગ ધોવાઈ ગયો હતો. રેલ્વેએ ટ્રેકની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે રવિવાર રાતથી આ રૂટ પર ટ્રેન કામગીરી સ્થગિત કરી દીધી હતી. અસરગ્રસ્ત વિભાગ પર સમારકામનું કામ યુદ્ધના ધોરણે શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.

ઓડિશામાં ઘણી ટ્રેન સેવાઓ રદ
રેલ્વેના જણાવ્યા અનુસાર, 17 ઓગસ્ટના રોજ રૂપસા-બાંગરીપોસી વિભાગ પર ચાલી રહેલા સમારકામના કામને કારણે ઓછામાં ઓછી પાંચ મેમુ/લોકલ ટ્રેન સેવાઓ રદ કરવામાં આવી હતી. વધુમાં, શાલીમાર-બાંજપુર એક્સપ્રેસ અને બાંજપુર-શાલીમાર એક્સપ્રેસને રૂપસાથી ફરીથી રૂટ કરવામાં આવી હતી. રેલ્વેની પ્રાથમિકતા ક્ષતિગ્રસ્ત વિભાગને મજબૂત બનાવવાની અને ભવિષ્યમાં માટીના ધોવાણને રોકવાની છે. ખડગપુરના ડીઆરએમ લલિત મોહન પાંડેએ અસરગ્રસ્ત સ્થળનું નિરીક્ષણ કર્યું અને ચાલુ સમારકામ કાર્યની સમીક્ષા કરી.

કોલકાતામાં વરસાદના પાણીથી રસ્તાઓ તળાવમાં ફેરવાઈ ગયા
જ્યારે ઓડિશામાં રેલ્વે ટ્રેક પ્રભાવિત થયા હતા, ત્યારે પશ્ચિમ બંગાળમાં સતત વરસાદથી રોડ ટ્રાફિક ખોરવાઈ ગયો હતો. કોલકાતા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ઘણા મુખ્ય રસ્તાઓ પાણીમાં ડૂબી ગયા હતા. પાણી ભરાવાથી ઓફિસ સમય દરમિયાન ટ્રાફિક જામ વધુ ખરાબ થયો હતો. જાહેર પરિવહન પણ પ્રભાવિત થયું હતું, જેના કારણે સ્કૂલના બાળકો અને ઓફિસ જનારા લોકોને અસુવિધા થઈ હતી. સોલ્ટ લેક અને હાવડાની આસપાસના ઘણા વિસ્તારોમાં પણ પાણી ભરાઈ ગયું હતું.

કયા વિસ્તારોમાં સૌથી વધુ વરસાદ પડ્યો?

ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના ડેટા અનુસાર, દક્ષિણ 24 પરગણાના ડાયમંડ હાર્બરમાં સોમવારે સાંજે 5:30 વાગ્યા સુધીના નવ કલાકમાં 84 મીમી વરસાદ નોંધાયો છે. ઉત્તર 24 પરગણાના સોલ્ટ લેકમાં 64 મીમી વરસાદ નોંધાયો છે અને કોલકાતામાં 44 મીમી વરસાદ પડ્યો છે. હવામાન વિભાગ અનુસાર, દરિયાકાંઠાના પશ્ચિમ બંગાળ અને ઉત્તરપશ્ચિમ બંગાળની ખાડી પર બનેલું દબાણ મંગળવાર સુધીમાં ગંગા પશ્ચિમ બંગાળને પાર કરીને ઝારખંડ તરફ આગળ વધવાની ધારણા છે.

બંગાળના કેટલાક જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદની ચેતવણી
IMD એ મંગળવાર સુધી પૂર્વ મેદિનીપુર, દક્ષિણ 24 પરગણા, પુરુલિયા, હાવડા, હુગલી અને પૂર્વ અને પશ્ચિમ બર્દવાનમાં ભારે વરસાદની આગાહી કરી છે. હવામાન વિભાગે પશ્ચિમ બંગાળના દરિયાકાંઠે અને તેની આસપાસ દરિયામાં જતા માછીમારોને મંગળવાર સુધી દરિયામાં ન જવાની સલાહ આપી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, 40 થી 50 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે ભારે પવન ફૂંકાશે તેવી ધારણા છે.

શું બંગાળ અને ઓડિશામાં એક સાથે વરસાદથી મુશ્કેલીઓ વધી?
બંને રાજ્યોમાં વરસાદની અસર અલગ અલગ હતી. ઓડિશામાં વરસાદથી રેલ્વે માળખાને નુકસાન થયું અને ટ્રેન કામગીરી ખોરવાઈ ગઈ, જ્યારે કોલકાતામાં પાણી ભરાઈ જવાથી અને ટ્રાફિક જામ થવાથી સામાન્ય લોકો માટે મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ. જ્યારે રેલ્વે અસરગ્રસ્ત ટ્રેકને શક્ય તેટલી ઝડપથી પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે કામ કરી રહી છે, ત્યારે હવામાન વિભાગની ચેતવણી વચ્ચે પશ્ચિમ બંગાળમાં વહીવટીતંત્ર પાણી ભરાઈ જવા અને ટ્રાફિક જામનો સામનો કરવાના પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે.

એપી ગ્લોબલના ગ્લોબલ ઇમ્પેક્ટ ફોરમ (GIF) ની બીજી આવૃત્તિ, જે કૌશલ્ય રોકાણ સલાહ જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કાર્યરત છે, તે 5-6 સપ્ટેમ્બરના રોજ મુંબઈમાં યોજાશે, જેનો ઉદ્દેશ્ય સંસ્કૃત, સભ્યતા વારસો અને વ્યવસાય પર બ્રિક્સ દેશો વચ્ચે સંવાદ વધારવાનો છે.

મહારાષ્ટ્ર સરકાર દ્વારા સમર્થિત આ બે દિવસીય કાર્યક્રમ, બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકા દ્વારા સ્થાપિત બ્લોક, બ્રિક્સના પ્રતિષ્ઠિત પ્રતિનિધિઓને સંસ્કૃતિ, વારસો અને સભ્યતા આદાનપ્રદાનની ઉજવણી કરવા માટે એકસાથે લાવશે.

પસંદગીના સ્ટાર્ટઅપ્સને પણ આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે.

એપી ગ્લોબલ અને તેના ભાગીદાર સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓ સોમવારે અહીં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં આ જાહેરાત કરી.

તેઓએ કહ્યું કે ભારતમાં પ્રથમ વખત યોજાઈ રહેલા GIF-2 ને આંતરરાષ્ટ્રીય સોફ્ટ પાવર ફેસ્ટિવલ (સાંસ્કૃતિક શક્તિ અને સમૃદ્ધિનો ઉજવણી) તરીકે કલ્પના કરવામાં આવી છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય એ સમજવાનો છે કે સંસ્કૃતિ, જ્ઞાન પ્રણાલીઓ, વારસો અને સર્જનાત્મક અભિવ્યક્તિ વિવિધ દેશો વચ્ચે અર્થપૂર્ણ સંબંધોને કેવી રીતે પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. એવા સમયે જ્યારે વૈશ્વિક સંબંધોને મુખ્યત્વે રાજકારણ અને અર્થશાસ્ત્રના દ્રષ્ટિકોણથી જોવામાં આવે છે, ત્યારે આ ફોરમ મજબૂત વૈશ્વિક સંબંધો બનાવવામાં સાંસ્કૃતિક સમજણ અને સભ્યતાના આદાનપ્રદાનની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડશે.

બે દિવસ સુધી, GIF-2 માં દરરોજ આશરે 500 ઉચ્ચ-સ્તરીય પ્રતિનિધિઓ હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે. આમાં રાજદૂતો, રાજદ્વારીઓ, ઉદ્યોગ નેતાઓ, વિદ્વાનો, સાંસ્કૃતિક વ્યક્તિઓ, ઉદ્યોગસાહસિકો, રોકાણકારો અને પરિવાર કાર્યાલયના પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ થશે. આ કાર્યક્રમમાં પેનલ ચર્ચાઓ, મુખ્ય વક્તાઓ સાથે વિશેષ સંવાદો અને સહભાગી વર્કશોપ યોજાશે જે ભાગ લેનારા દેશો વચ્ચે સાંસ્કૃતિક સમાનતાઓ, પરંપરાઓ અને સહિયારા વારસાના વિવિધ પાસાઓને સંબોધશે.

આ કાર્યક્રમ આયુર્વેદ અને પરંપરાગત ચાઇનીઝ દવાથી લઈને કલારીપાયટ્ટુ અને કુંગ ફુ/તાઈ ચી, શાસ્ત્રીય નૃત્ય અને કેપોઇરા, ટાગોર અને ટોલ્સટોય, સિનેમા, સંગીત, રમતગમત અને આદિવાસી પરંપરાઓ સુધીની વિવિધ સંસ્કૃતિઓ અને વિદ્યાશાખાઓને એકસાથે લાવશે.

તેનો હેતુ જ્ઞાન, કલા અને સાંસ્કૃતિક અભિવ્યક્તિઓ સરહદો પાર કરીને સમકાલીન સમાજોને કેવી રીતે પ્રભાવિત કરે છે તે દર્શાવવાનો છે.

રશિયા અને ભારત વચ્ચેના મજબૂત સંબંધો વિશે બોલતા, ભારતમાં રશિયન દૂતાવાસના સેકન્ડ સેક્રેટરી મારિયા કુદ્ર્યાશોવાએ જણાવ્યું હતું કે, “રશિયા અને ભારત વચ્ચે લાંબા સમયથી મિત્રતા છે, જે પરસ્પર આદર, વિશ્વાસ અને એકબીજાની સંસ્કૃતિઓ, પરંપરાઓ અને પ્રાથમિકતાઓની ઊંડી સમજણ પર આધારિત છે. આજે, આ સંબંધ વેપાર અને રોકાણ, ઊર્જા, વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી, શિક્ષણ, સંસ્કૃતિ અને લોકો-થી-લોકોના સંપર્કો સહિત ઘણા ક્ષેત્રોમાં ફેલાયેલી એક ખાસ અને વિશેષાધિકૃત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીમાં વિકસિત થયો છે.

ગ્લોબલ ઇમ્પેક્ટ ફોરમ એક એવા નિર્ણાયક સમયે યોજાઈ રહ્યું છે જ્યારે ભારત BRICSનું અધ્યક્ષપદ સંભાળી રહ્યું છે અને ગ્લોબલ સાઉથના દેશો વચ્ચે સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

BRICS ભારત અને રશિયાને વધુ સંતુલિત આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થા અને વ્યવહારુ સહયોગ તરફ સાથે મળીને કામ કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે.”

પશ્ચિમ બંગાળમાં ટીએમસી અને ભાજપ વચ્ચેનો રાજકીય સંઘર્ષ એક નવા વળાંક પર પહોંચ્યો છે. ટીએમસી સાંસદ અને ભૂતપૂર્વ ક્રિકેટર કીર્તિ આઝાદે સ્વરક્ષણ માટે લાઇસન્સ પ્રાપ્ત પિસ્તોલ મેળવવાની વાત કરી છે. તેમણે પક્ષના નેતાઓ પર ઇંડા ફેંકવાની ઘટનાઓને કારણ ગણાવી હતી. ભાજપના એક નેતાએ તેમના નિવેદનનો તીખો જવાબ આપ્યો હતો, અને ધમકી આપી હતી કે જો આઝાદ હથિયાર રાખવાની ચર્ચા કરશે તો તેને બિહાર મોકલી દેવામાં આવશે.

ઇંડાથી પરેશાન થયા બાદ આઝાદે પિસ્તોલ તરફ વળ્યા
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, કીર્તિ આઝાદે 17 ઓગસ્ટ, સોમવારના રોજ તેમના બર્ધમાન-દુર્ગાપુર મતવિસ્તારમાં મીડિયા સાથે વાત કરી હતી. બેઠક દરમિયાન, તેમણે સ્વરક્ષણ માટે લાઇસન્સ પ્રાપ્ત પિસ્તોલ મેળવવાની વાત કરી હતી. આઝાદે કહ્યું હતું કે દરેકને પોતાનું રક્ષણ કરવાનો અધિકાર છે. વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતાં, તેઓ હથિયાર લાઇસન્સ માટે અરજી કરશે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે તેમણે રક્ષણ માટે પિસ્તોલ પસંદ કરી હતી. તેમના મતે, આ નિર્ણય કોઈ રાજકીય હેતુ માટે નથી પરંતુ પોતાની અને તેમના પક્ષના સભ્યોની સલામતી માટે છે. આઝાદે કહ્યું હતું કે ટીએમસી નેતાઓને સતત નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.

“શાળાઓમાં ઇંડા બંધ થઈ ગયા, હવે તે લોકો પર ફેંકવામાં આવી રહ્યા છે.”
કીર્તિ આઝાદે ઇંડા હુમલાની પણ ટીકા કરી. તેમણે કહ્યું કે શાળાઓએ ઇંડાનું વિતરણ બંધ કરી દીધું છે, પરંતુ હવે તે લોકો પર ફેંકવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે શું ઇંડા ખાવા માટે હતા કે લોકોને ફેંકવા માટે. ટીએમસી નેતાએ આરોપ લગાવ્યો કે પાર્ટીના નેતાઓને ડરાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે તેઓ ડરાવવાના નથી. આઝાદે તેમની ક્રિકેટ કારકિર્દીનો પણ ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે તેઓ ભારત માટે ક્રિકેટ રમ્યા હતા અને દેશના સન્માન માટે મેદાનમાં ઉતર્યા હતા. પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં ઇંડા ફેંકવાની ઘટનાઓ ચર્ચાનો વિષય બની ગઈ છે. ટીએમસીના નેતાઓએ તેને “એગ થેરાપી” ગણાવી છે. અહેવાલો અનુસાર, જાહેર કાર્યક્રમો દરમિયાન પાર્ટીના ઘણા નેતાઓ પર ઇંડા ફેંકવાનો સામનો કરવો પડ્યો છે. કીર્તિ આઝાદે આ ઘટનાઓને સામાન્ય વિરોધ માન્યા ન હતા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે આ હુમલાઓ પાછળ ભાજપનો હાથ છે. તેમણે દાવો કર્યો કે આવી ઘટનાઓ ટીએમસીના નેતાઓને ડરાવવા અને તેમને જનતા સુધી પહોંચતા અટકાવવાનો હેતુ હતો. જોકે, ભાજપે આ આરોપોનો અલગ રાજકીય પ્રતિભાવ આપ્યો છે.

ભાજપ નેતાએ કહ્યું, “તેમને બિહાર મોકલીશું.”
ભાજપ નેતા ચંદ્રશેખર બેનર્જીએ પિસ્તોલ વિશે કિર્તિ આઝાદના નિવેદન પર વળતો પ્રહાર કર્યો. તેમણે કહ્યું કે જો આઝાદ હથિયાર રાખવાની વાત કરશે તો તેમને બિહાર મોકલી દેવામાં આવશે. આ નિવેદનને પણ ખૂબ જ લોકપ્રિયતા મળી છે કારણ કે કીર્તિ આઝાદની રાજકીય પૃષ્ઠભૂમિ બિહાર સાથે જોડાયેલી છે. ભાજપના નેતાની ટિપ્પણી સીધી આઝાદના મૂળ રાજ્ય તરફ ઈશારો કરે છે. આ નિવેદનથી ટીએમસી અને ભાજપ વચ્ચે ચાલી રહેલા શબ્દયુદ્ધમાં વધારો થયો છે.

બંગાળની પરિસ્થિતિ પર પણ આકરા પ્રહારો કર્યા
પિસ્તોલના મુદ્દાની સાથે, કીર્તિ આઝાદે પશ્ચિમ બંગાળમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમણે રાજ્યની પરિસ્થિતિને અત્યંત ભયાનક ગણાવી. ભાજપ સરકાર પર નિશાન સાધતા આઝાદે બંગાળની પરિસ્થિતિની તુલના ચાંચિયાઓથી પ્રભાવિત વાતાવરણ સાથે કરી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે શહેરો, ઘરો અને શેરીઓમાં ભયનું વાતાવરણ છે. આઝાદે એમ પણ કહ્યું કે ટીએમસી ડરતી નથી. તેમના નિવેદન બાદ, ભાજપ અને ટીએમસી વચ્ચે રાજકીય નિવેદનબાજી વધુ તીવ્ર બનવાના સંકેતો છે.

કીર્તિ આઝાદ કોણ છે?

કીર્તિ આઝાદ ભૂતપૂર્વ ભારતીય ક્રિકેટર છે અને 1983ના વર્લ્ડ કપ વિજેતા ભારતીય ટીમનો ભાગ છે. ક્રિકેટ પછી, તેમણે રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો. તેઓ બિહારના દરભંગાથી લોકસભા સાંસદ પણ હતા. ૨૦૨૪ માં, તેમણે ટીએમસીની ટિકિટ પર વર્ધમાન-દુર્ગાપુર મતવિસ્તારમાંથી લોકસભા ચૂંટણી જીતી હતી. હવે, પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં તેમની ભૂમિકા વધુ મુખ્ય બની ગઈ છે. ભાજપ સામે તેમના સતત હુમલાઓ અને પિસ્તોલ લાઇસન્સ અંગેના તેમના તાજેતરના નિવેદને તેમને ફરીથી ચર્ચામાં લાવ્યા છે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે ઇંડા વિરોધથી શરૂ થયેલી આ લડાઈ ક્યાં સુધી જશે.

એલોન મસ્કની માલિકીની સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X સરકાર દ્વારા સંચાલિત સામગ્રી કાર્યવાહીને વપરાશકર્તાઓ માટે વધુ દૃશ્યક્ષમ બનાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. મસ્કે જણાવ્યું છે કે સરકારો દ્વારા વિનંતી કરાયેલ કોઈપણ સેન્સરશીપ હવે સ્પષ્ટપણે દૃશ્યક્ષમ રહેશે. આ પછી, કેન્દ્ર સરકારે પણ પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું, જેમાં જણાવ્યું હતું કે X એ ભારતમાં લાગુ કાયદાઓનું પાલન કરવું જોઈએ. આ મુદ્દો ફક્ત સોશિયલ મીડિયા પારદર્શિતા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ સરકાર અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ વચ્ચેના અધિકારો અને જવાબદારીઓનો પ્રશ્ન પણ ઉઠાવે છે.

કેન્દ્ર સરકારે X ને કયો સ્પષ્ટ સંદેશ મોકલ્યો?
કેન્દ્ર સરકારે જણાવ્યું હતું કે X એ “જમીનના કાયદાઓનું પાલન કરવું જોઈએ”. આ નિવેદન મસ્કની જાહેરાત પછી આવ્યું છે કે તે વપરાશકર્તાઓને સરકારી વિનંતીઓ વિશે વધુ માહિતી પ્રદાન કરશે. આનો અર્થ એ છે કે X તેના પ્લેટફોર્મ પર સામગ્રી દૂર કરવા અથવા એકાઉન્ટ સસ્પેન્ડ કરવા માટેની વિનંતીઓનો સ્ત્રોત પ્રદર્શિત કરવા માંગે છે. દરમિયાન, ભારત સરકાર જાળવી રાખે છે કે પ્લેટફોર્મે દેશમાં લાગુ કાયદાઓનું પાલન કરવું જોઈએ. મસ્કના પ્રસ્તાવિત ફેરફારોથી વપરાશકર્તાઓ શું અપેક્ષા રાખશે?

પ્રસ્તાવિત ફેરફારો હેઠળ, X વપરાશકર્તાઓને માહિતી મળી શકે છે કે સરકારે પોસ્ટ દૂર કરવાની અથવા એકાઉન્ટ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની વિનંતી કરી છે કે નહીં. વિનંતી કરતી સરકારી એજન્સી વિશેની માહિતી પણ પ્રદર્શિત કરી શકાય છે. જ્યાં ઉપલબ્ધ હશે ત્યાં, કાર્યવાહી માટેનો કાનૂની આધાર અથવા કારણ પણ આપવામાં આવશે. આનાથી વપરાશકર્તાઓ માટે એ સમજવામાં સરળતા રહેશે કે સામગ્રી પરની કાર્યવાહી પ્લેટફોર્મના પોતાના નિર્ણય પર આધારિત હતી કે સરકારી વિનંતીને અનુસરીને.

પારદર્શિતા વધારવા માટે Xનો પ્રયાસ કેટલો વ્યાપક છે?

X ને હસ્તગત કર્યા પછી, મસ્કે સતત જણાવ્યું છે કે વપરાશકર્તાઓને ખબર હોવી જોઈએ કે ઑનલાઇન સામગ્રી કેવી રીતે નિયંત્રિત અને વિતરિત કરવામાં આવે છે. આ માટે, પ્લેટફોર્મ તેની મધ્યસ્થતા અને સામગ્રી વિતરણ પ્રક્રિયાઓને વધુ પારદર્શક બનાવવાના પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. X ની ભલામણ પ્રણાલીમાં પારદર્શિતા વધારવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. પ્લેટફોર્મનો હેતુ વપરાશકર્તાઓ અને સંશોધકોને સમજવામાં મદદ કરવાનો છે કે પોસ્ટની પહોંચ કેમ વધે છે, ઘટે છે, અથવા સામગ્રી પર પહોંચ પ્રતિબંધ કેમ લાદવામાં આવે છે.

સરકારી સામગ્રી દૂર કરવાની વિનંતીઓ વિશે X નો રેકોર્ડ શું દર્શાવે છે?

મસ્કની માલિકી દરમિયાન, X એ સામગ્રી દૂર કરવાની સરકારી વિનંતીઓનું પાલન કર્યું છે, જે 83% થી 98.8% સુધી છે. આ પાલન દર વિવિધ રિપોર્ટિંગ સમયગાળામાં બદલાયો છે. ઉપલબ્ધ માહિતી એ પણ સૂચવે છે કે આ દર X ના અગાઉના સંચાલન કરતા વધારે છે. તેથી, મસ્કના નવા પગલાને માત્ર પારદર્શિતા વધારવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવતું નથી, પરંતુ તે એ પણ જાહેર કરી શકે છે કે પ્લેટફોર્મ સરકારી વિનંતીઓનો કેવી રીતે પ્રતિભાવ આપે છે.

સરકારે મેટા વિશે શું કહ્યું?

સરકારે તાજેતરમાં મેટાને સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ભારતમાં મેટાનું પ્લેટફોર્મ ભારતીય કાયદાઓ અને સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓ અનુસાર કાર્ય કરવું જોઈએ. તેમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે સરકાર કંપનીના સમગ્ર અલ્ગોરિધમને બદલવા માંગતી નથી, પરંતુ સામગ્રી મધ્યસ્થતા, CSAM, ડીપફેક્સ અને કૃત્રિમ સામગ્રી સંબંધિત હાલની સિસ્ટમોને વધુ અસરકારક અને જવાબદાર બનાવવા માંગે છે. સરકાર ખાસ કરીને સ્થાનિક ભાષાઓ અને સાંસ્કૃતિક સંદર્ભોની સારી સમજ, સંવેદનશીલ કેસોમાં માનવ સમીક્ષા અને અગાઉ દૂર કરાયેલ હાનિકારક સામગ્રીની ફરીથી ભલામણ અટકાવવા પર ભાર મૂકે છે.

નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) દ્વારા પેપર લીક અને પરીક્ષાની ગેરરીતિઓને રોકવામાં સતત નિષ્ફળતાને કારણે લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી પરીક્ષા પ્રણાલી અને શિક્ષણ પ્રણાલીની ખામીઓ સામે “વિદ્યાર્થીઓનો અવાજ” અભિયાનને વેગ આપી રહ્યા છે.

તાજેતરની ઘટનામાં UGC-NET (યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન-નેશનલ એલિજિબિલિટી ટેસ્ટ) ના ત્રણ પેપર રદ કરવાની અને ફરીથી પરીક્ષાઓ લેવાની ઘટનાએ કોંગ્રેસ નેતાને માત્ર NTA જ નહીં પરંતુ સરકાર પર પણ હુમલો કરવાની તક આપી છે.

રાહુલ ગાંધીએ વડા પ્રધાન મોદી પર નિશાન સાધતા આરોપ લગાવ્યો કે વર્તમાન શિક્ષણ પ્રણાલી વિદ્યાર્થીઓનું શોષણ કરવા માટેનું મશીન બની ગઈ છે અને ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનનું શિક્ષણ મંત્રી પદ પરથી રાજીનામું પૂરતું નથી; NTA નેતૃત્વને પણ જવાબદાર ઠેરવવું જોઈએ. NTA ભૂલો કરે છે, પણ વિદ્યાર્થીઓને સજા થાય છે – રાહુલ ગાંધી
NTA દ્વારા બે મહિના પછી UGC (યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન) NET (નેશનલ એલિજિબિલિટી ટેસ્ટ) ના ત્રણ પેપર ફરીથી લેવાની જાહેરાત પર પ્રતિક્રિયા આપતા, રાહુલ ગાંધીએ X-પોસ્ટમાં કહ્યું કે વડા પ્રધાને એક એવી સિસ્ટમ બનાવી છે જે એક પણ પરીક્ષા આપી શકતી નથી. હજારો ઉમેદવારોએ વર્ષોથી તૈયારી કરી, અરજી ફી ચૂકવી અને દૂર-દૂરના પરીક્ષા કેન્દ્રોમાં મુસાફરી કરી, પરંતુ હવે તેમને સપ્ટેમ્બરમાં ફરીથી આખી પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડશે. NTA ભૂલો કરે છે, પણ વિદ્યાર્થીઓને સજા થાય છે.

NTA હજુ પણ વાસ્તવિક પ્રશ્નનો જવાબ આપી રહ્યું નથી – રાહુલ ગાંધી
તેમણે પૂછ્યું કે શું NTA હજુ પણ વાસ્તવિક પ્રશ્નનો જવાબ આપી રહ્યું નથી: શું આ પ્રશ્નપત્રો પરીક્ષા પહેલા લીક થયા હતા?

“સ્કૂલ કી ગુંજ” અભિયાનના ભાગ રૂપે કોટા, દેહરાદૂન અને પ્રયાગરાજમાં આ મુદ્દાઓ ઉઠાવવાનો ઉલ્લેખ કરતા, રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે દેશમાં શિક્ષણ વ્યવસ્થા હવે અસ્તિત્વમાં નથી; તેના બદલે, તે ખંડણી માટેનું મશીન બની ગયું છે જે વિદ્યાર્થીઓના પૈસા, તેમનો કિંમતી સમય, માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને આત્મવિશ્વાસ છીનવી લે છે, અને બદલામાં કંઈ આપતું નથી.

22 ઓગસ્ટના રોજ, પુણેમાં ચોથો “સ્કૂલ કી ગુંજ” કાર્યક્રમ યોજાશે, જ્યાં રાહુલ ગાંધી ફક્ત મહિલા વિદ્યાર્થીઓ સાથે સીધો વાર્તાલાપ કરશે.

જયરામ રમેશે NTA વિશે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા
એક નિવેદનમાં, કોંગ્રેસના સંચાર મહાસચિવ જયરામ રમેશે જણાવ્યું હતું કે UGC-NET જૂન 2026 ની પરીક્ષાના લગભગ બે મહિના પછી, NTA એ પોતે સ્વીકાર્યું હતું કે અંગ્રેજી, વાણિજ્ય અને સમાજશાસ્ત્રના પ્રશ્નપત્રોમાં તથ્યલક્ષી, ટાઇપોગ્રાફિકલ અને અનુવાદની ભૂલો હતી.

ઘણા પ્રશ્નો પુનરાવર્તિત થયા હતા, અને અમારો પ્રશ્ન એ છે કે, શું NTA ને આવી ગંભીર ભૂલો શોધવામાં ખરેખર લગભગ બે મહિના લાગ્યા છે? પ્રશ્ન ફક્ત એ નથી કે પરીક્ષા ફરીથી કેમ લેવામાં આવી રહી છે, પરંતુ આટલી ગંભીર ભૂલોવાળા પ્રશ્નપત્રને કેવી રીતે તૈયાર અને મંજૂરી આપવામાં આવી.

યુવા કોંગ્રેસના પ્રમુખ ઉદય ભાનુ છિબે આ મુદ્દા પર પાર્ટી વતી પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા કહ્યું કે આજે દેશને ‘પેપર લીક નક્સલ’થી બચાવવાની જરૂર છે.