સરકારે ભારતીય સેનાની તાકાત વધારવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયે ટાટા એડવાન્સ્ડ સિસ્ટમ્સ અને નિબે પ્રાઇવેટ લિમિટેડ સાથે આશરે ₹1,577 કરોડના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ સોદા હેઠળ, ભારતીય સેના માટે 840 સ્વદેશી વન-વે એટેક ડ્રોન ખરીદવામાં આવશે. આ ડ્રોન સેનાને દૂરથી દુશ્મનના સ્થળોને નિશાન બનાવવામાં મદદ કરશે.

ટાટા અને નિબેને ₹1,577 કરોડનો ઓર્ડર મળ્યો છે.

સંરક્ષણ મંત્રાલયે શુક્રવારે જાહેરાત કરી હતી કે ભારતીય સેના માટે લોઇટર મ્યુનિશન સિસ્ટમ્સ, મ્યુનિશન અને અન્ય આવશ્યક એસેસરીઝ ખરીદવામાં આવશે. કુલ ખર્ચ આશરે ₹1,577 કરોડ છે. આ સોદો નવી દિલ્હીમાં સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહની હાજરીમાં કરવામાં આવ્યો હતો. આ સોદો સેનાની આર્ટિલરી રેજિમેન્ટ્સની ક્ષમતાઓ વધારવા પર કેન્દ્રિત છે.

૮૪૦ વન-વે એટેક ડ્રોન ખરીદવામાં આવશે

આ સોદા હેઠળ, ભારતીય સેનાને કુલ ૮૪૦ લાંબા અંતરના, વન-વે એટેક ડ્રોન મળશે. આ ડ્રોન એ બાબતમાં અનોખા છે કે તેઓ ૧૦૦ કિલોમીટરથી વધુ રેન્જ પરના લક્ષ્યો પર હુમલો કરી શકે છે. તેનો ઉપયોગ સરહદની અંદર દુશ્મનના સ્થળોને નિશાન બનાવવા માટે થઈ શકે છે. સેના ખાસ કરીને દુશ્મનના આર્ટિલરી પોઝિશન પર હુમલો કરવા માટે આ ડ્રોનનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

સેનાને ૧૨ મહિનામાં ડ્રોન મળશે
ફાસ્ટ-ટ્રેક પ્રક્રિયા હેઠળ ભારતીય સેના દ્વારા વન-વે એટેક ડ્રોનની આ પહેલી મોટી ખરીદી છે. આ પ્રક્રિયાનો હેતુ શસ્ત્રોની ખરીદીમાં વિલંબ ઘટાડવાનો છે. સોદા મુજબ, સેનાને આગામી ૧૨ મહિનામાં આ ડ્રોન મળશે. ફાસ્ટ-ટ્રેક પ્રક્રિયા હેઠળ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા પછી, કંપનીઓ પાસે લગભગ છ મહિનાની અંદર ડિલિવરી શરૂ કરવાની ક્ષમતા હોવી જોઈએ.

ટાટાને બહુમતી હિસ્સો મળ્યો, NIBE પણ સપ્લાય કરશે
આ ₹૧,૫૭૭ કરોડનો સોદો ટાટા એડવાન્સ્ડ સિસ્ટમ્સ અને NIBE વચ્ચે વહેંચાયેલો છે. ટાટા એડવાન્સ્ડ સિસ્ટમ્સ ઓર્ડરનો આશરે 64% હિસ્સો સપ્લાય કરશે, જ્યારે બાકીનો હિસ્સો નિબે ડિફેન્સને મળશે.

ટ્રાયલ અને ટેકનિકલ નિરીક્ષણ પછી, જ્યારે કોમર્શિયલ બિડ ખોલવામાં આવી, ત્યારે ટાટા એડવાન્સ્ડ સિસ્ટમ્સ સૌથી ઓછી બોલી લગાવનાર કંપની હતી, ત્યારબાદ નિબે ડિફેન્સનો નંબર આવે છે.

ડ્રોન જામિંગ અને સ્પૂફિંગ વાતાવરણમાં પણ કામ કરશે.

આ ડ્રોનને એવા વાતાવરણમાં કામ કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે જ્યાં દુશ્મન જામિંગ અને સ્પૂફિંગ તકનીકોનો ઉપયોગ કરી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે જો દુશ્મન ડ્રોનના સંદેશાવ્યવહાર અથવા દિશામાં દખલ કરવાનો પ્રયાસ કરે તો પણ સિસ્ટમો કાર્ય કરી શકે છે. પરીક્ષણ અત્યંત મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં પણ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. પરીક્ષણ દરમિયાન, ટેકઓફના ક્ષણથી જામિંગ વાતાવરણમાં ડ્રોનની ક્ષમતાઓનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધથી પશ્ચિમ એશિયાઈ સંઘર્ષ સુધી જોવા મળેલી અસરો
વન-વે એટેક ડ્રોન, જેને લોઇટરિંગ મ્યુનિશન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે આધુનિક યુદ્ધનો વધુને વધુ મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની રહ્યા છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષો દરમિયાન આ ડ્રોન જે ભારે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે તે વિશ્વએ જોયું છે. બદલાતા સમય સાથે, ભારત પણ આ આધુનિક શસ્ત્રોથી તેની સેનાને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. આ ડ્રોન ખૂબ જ ઓછી કિંમતે બનાવવામાં આવે છે. ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન મળેલા અનુભવોને ધ્યાનમાં રાખીને, તેમને જામિંગ અને સ્પૂફિંગનો પ્રતિકાર કરવાની ક્ષમતા સાથે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે.

આત્મનિર્ભર ભારતને પ્રોત્સાહન મળશે
સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ ખરીદી “ભારતીય ખરીદો” શ્રેણી હેઠળ કરવામાં આવી રહી છે. આનાથી દેશમાં સંરક્ષણ સાધનોની ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવામાં મદદ મળશે. સરકાર આને આત્મનિર્ભર ભારત તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માને છે. આનો અર્થ એ છે કે દેશમાં સૈન્યની જરૂરિયાતો માટે આવા આધુનિક શસ્ત્રોના ઉત્પાદન પર વધુ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

1,500 કિલોમીટરથી વધુની રેન્જવાળા ડ્રોન પર કામ
સેના માટે વન-વે એટેક ડ્રોનની ખરીદી અહીં સમાપ્ત થતી નથી. આવા અન્ય ઘણા મોટા ઓર્ડર પણ પાઇપલાઇનમાં છે. તેમાં 1,500 કિલોમીટરથી વધુ અંતરે લક્ષ્યો પર હુમલો કરવા સક્ષમ સિસ્ટમ્સનો સમાવેશ થાય છે. આ રીતે, 1,577 કરોડ રૂપિયાનો આ સોદો ભારતીય સેનાની તોપખાનાની ક્ષમતાને મજબૂત બનાવશે જ નહીં પરંતુ દેશના સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદનને પણ મોટો વેગ આપશે.

સ્વતંત્રતા દિવસની પૂર્વ સંધ્યાએ, સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે દેશની લશ્કરી આત્મનિર્ભરતા અને સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉદ્યોગની પ્રગતિ પર પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે જણાવ્યું કે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં ભારતનું સંરક્ષણ ઉત્પાદન રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું છે, જે 2014 કરતા લગભગ ચાર ગણું વધારે છે. તેમણે સરહદી માળખાગત સુવિધાઓ, નિવૃત્ત સૈનિકોના કલ્યાણ અને મહિલાઓની ભાગીદારીનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે આર્મી એથ્લેટ્સની સિદ્ધિઓની પણ પ્રશંસા કરી.

સ્વતંત્રતા દિવસની પૂર્વ સંધ્યાએ સૈનિકોને સંદેશ આપતા, સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે કહ્યું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં સરકારે હંમેશા સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી છે. છેલ્લા 12 વર્ષોમાં, આત્મનિર્ભર ભારત અને મેક ઇન ઇન્ડિયા જેવી પહેલોએ સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં અભૂતપૂર્વ પરિવર્તન લાવ્યું છે.

રાજનાથ સિંહે કહ્યું કે આજે, ભારત માત્ર પોતાની સુરક્ષા જરૂરિયાતો પૂરી કરતો દેશ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને સંરક્ષણ નિકાસમાં ઉભરતી શક્તિ તરીકે પણ ઉભરી આવ્યો છે. અમારા પ્રયાસોએ સંરક્ષણ ઉત્પાદનને નવી દિશા આપી છે. આપણે આયાત પરની આપણી નિર્ભરતા ઘટાડી છે અને અભૂતપૂર્વ ગતિએ સ્થાનિક ઉત્પાદનને વેગ આપ્યો છે. ડેટા પણ આ વાતની પુષ્ટિ કરે છે.

રાજનાથ સિંહે સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં વધારા વિશે શું કહ્યું?

સંરક્ષણ મંત્રીએ કહ્યું, “2014 સુધી, આપણું સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદન માત્ર ₹46,000 કરોડ હતું, જે નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં વધીને રેકોર્ડ ₹1,78,000 કરોડ થયું છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, છેલ્લા દાયકામાં આપણું સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉત્પાદન લગભગ ચાર ગણું વધ્યું છે. આ છેલ્લા દાયકામાં થયેલા માળખાકીય ફેરફારોનો પુરાવો છે.”

સંરક્ષણ મંત્રીએ કહ્યું કે સંરક્ષણ જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો અને અન્ય જાહેર ક્ષેત્રની સંસ્થાઓ આ કુલ ઉત્પાદનમાં આશરે 76 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. ખાનગી ક્ષેત્રનો હિસ્સો 24 ટકા હતો, જે ગયા વર્ષે 22 ટકા હતો. તેમણે કહ્યું કે ખાનગી ક્ષેત્રની વધતી ભાગીદારી દર્શાવે છે કે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં વ્યવસાયિક વાતાવરણ સતત સુધરી રહ્યું છે.

તેમણે ભારતની વધતી જતી સંરક્ષણ ક્ષમતાઓ વિશે શું કહ્યું?

તેમણે જણાવ્યું કે લશ્કરી આધુનિકીકરણ હેઠળ મોટી સંખ્યામાં નવા પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. તેમણે નૌકાદળના સ્વદેશી યુદ્ધ જહાજો, તેજસનું ઝડપથી વધી રહેલું ઉત્પાદન, હેલિકોપ્ટર ઉત્પાદન અને ટેન્ક આધુનિકીકરણ જેવા પ્રોજેક્ટ્સનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.

રાજનાથ સિંહે ભારતની વધતી જતી સંરક્ષણ ક્ષમતાઓના પુરાવા તરીકે મિસાઇલ, હાઇપરસોનિક ટેકનોલોજી અને હવાઈ સંરક્ષણ ક્ષેત્રોમાં કરવામાં આવેલા પરીક્ષણોનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે સરહદી વિસ્તારોમાં રસ્તા અને પુલ જેવા વ્યૂહાત્મક માળખાના વિસ્તરણને પણ પ્રાથમિકતા આપી. તેમણે નિવૃત્ત સૈનિકોના કલ્યાણ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં મહિલાઓની વધતી ભાગીદારી પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો.

સંરક્ષણ મંત્રીએ આર્મી એથ્લેટ્સ સાથે પણ મુલાકાત કરી
સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ અને આર્મી ચીફ જનરલ ધીરજ સેઠે ગ્લાસગોમાં 2026 કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં અસાધારણ રીતે સારું પ્રદર્શન કરનારા ભારતીય આર્મી એથ્લેટ્સ સાથે મુલાકાત કરી. સિંહે કહ્યું કે ગ્લાસગોની ધરતી પર આપણી દીકરીઓની નોંધપાત્ર હાજરી, ખાસ કરીને બોક્સિંગમાં તેમનું ઉત્તમ પ્રદર્શન, આપણી મહિલાઓની શક્તિનો પુરાવો છે, અને બધા દેશવાસીઓને તેમના પર ગર્વ છે.

ગ્લાસગોની ધરતી પર આપણી દીકરીઓની નોંધપાત્ર હાજરી, ખાસ કરીને બોક્સિંગમાં તેમનું ઉત્તમ પ્રદર્શન, આપણી મહિલાઓની શક્તિનો પુરાવો છે, અને બધા દેશવાસીઓને તેમના પર ગર્વ છે.

તેમણે કહ્યું કે આજે રમતગમત ફક્ત મનોરંજનનું સ્થળ નથી, પરંતુ સફળતા, શ્રેષ્ઠતા અને સન્માનનું ક્ષેત્ર છે. તેની સૌથી મોટી તાકાત એ છે કે દેશના દરેક ખૂણામાંથી, ગામડાઓ, નાના શહેરો અને સામાન્ય પરિવારોમાંથી ચેમ્પિયન ઉભરી રહ્યા છે. ભારતીય સેનાના આ ખેલાડીઓએ કુલ 16 મેડલ જીત્યા, જેમાં આઠ ગોલ્ડ, સાત સિલ્વર અને એક બ્રોન્ઝનો સમાવેશ થાય છે. આર્મી ચીફે રમતવીરોને તેમની સિદ્ધિઓ અને રમતગમતમાં ભારતના ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શનમાં તેમના યોગદાન બદલ સન્માનિત કર્યા.

રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ ૮૦મા સ્વતંત્રતા દિવસની પૂર્વસંધ્યાએ રાષ્ટ્રને સંબોધન કર્યું. તેમણે દેશ અને વિદેશમાં વસતા ભારતીયોને અભિનંદન આપ્યા અને ૮૦મા સ્વતંત્રતા દિવસની પૂર્વસંધ્યાએ દરેક નાગરિકને દેશની પ્રગતિ અને સમૃદ્ધિમાં યોગદાન આપવા હાકલ કરી.

રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ ૮૦મા સ્વતંત્રતા દિવસની પૂર્વસંધ્યાએ રાષ્ટ્રને સંબોધન કર્યું. તેમણે દેશવાસીઓને સ્વતંત્રતા દિવસની શુભેચ્છાઓ પાઠવી. રાષ્ટ્રપતિએ નોંધ્યું કે ભારતનું ૮૦મું સ્વતંત્રતા વર્ષ આવવામાં થોડા કલાકો બાકી છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત ૨૦૪૭ સુધીમાં વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાના લક્ષ્ય સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિએ દરેક નાગરિકને સતર્ક રહેવા અને રાષ્ટ્રનિર્માણમાં યોગદાન આપવા અપીલ કરી. તેમના ભાષણમાં, તેમણે દેશની પ્રગતિ, બંધારણ, વિદેશ નીતિ, સરદાર પટેલ, સિંધુ જળ સંધિ અને વિવિધ સરકારી પહેલોની ચર્ચા કરી. રાષ્ટ્રપતિના ભાષણના સાત મુખ્ય મુદ્દા…

૧. દરેક ભારતીયે રાષ્ટ્રની પ્રગતિમાં યોગદાન આપવું જોઈએ: મુર્મુ
રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ભારત અને વિશ્વના વિવિધ ભાગોમાં રહેતા ભારતીયો સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણી આનંદથી કરે છે. તેમણે કહ્યું કે દરેક ભારતીયે પોતાના સપના પૂરા કરવા જોઈએ અને દેશને શ્રેષ્ઠ બનાવવામાં પોતાનો ભાગ ભજવવો જોઈએ. રાષ્ટ્રની પ્રગતિમાં યોગદાન આપવું એ સ્વતંત્રતાનું સાચું મૂલ્ય છે.

તેમણે વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો, વૈજ્ઞાનિકો, ઇજનેરો, ડોકટરો, આરોગ્ય કર્મચારીઓ, મજૂરો અને ખેડૂતોની મહેનતની પ્રશંસા કરી. રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે દરેક વ્યક્તિ પોતાના કાર્ય દ્વારા દેશની પ્રગતિમાં મદદ કરી રહ્યા છે.

૨. આપણું બંધારણ જનભાગીદારી પર આધારિત છે: મુર્મુ
રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુએ કહ્યું કે આપણું બંધારણ જનભાગીદારી પર આધારિત છે. દેશના લોકો આ ભાવનાને સતત આગળ ધપાવી રહ્યા છે. તેમણે તેને ભારતીય લોકશાહીની એક મોટી તાકાત ગણાવી. રાષ્ટ્રપતિએ વિભાજન ભયાનક સ્મૃતિ દિવસ વિશે પણ વાત કરી. તેમણે કહ્યું કે સાંપ્રદાયિક હિંસાને કારણે લાખો લોકોને પોતાના ઘર છોડીને શરણાર્થી બનવાની ફરજ પડી હતી. તેમ છતાં, તેઓએ પોતાની ઓળખ છોડી નથી.

૩. મુર્મુએ કહ્યું – ભારતની વિદેશ નીતિ રાષ્ટ્રીય હિતમાં છે
રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ કહ્યું કે ભારતની વિદેશ નીતિ રાષ્ટ્રીય હિતને ધ્યાનમાં રાખીને ઘડવામાં આવે છે. ભારતે આર્થિક સહયોગ વધારવા અને અન્ય દેશો સાથે સંબંધો મજબૂત કરવા માટે ઘણા દેશો સાથે મુક્ત વેપાર કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે ભારત ગ્લોબલ સાઉથના દેશોમાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. વિશ્વમાં ભારતનું સન્માન વધ્યું છે.

રાષ્ટ્રપતિએ પર્યાવરણના રક્ષણ વિશે પણ વાત કરી. તેમણે કહ્યું કે આપણે એવું કંઈ ન કરવું જોઈએ જેનાથી ભવિષ્યની પેઢીઓને કુદરતી સંસાધનોની અછતનો સામનો કરવો પડે. પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવું એ આપણી પરંપરાનો એક ભાગ છે.

૪. સરદાર પટેલે ૫૫૦ થી વધુ રજવાડાઓને ભારતમાં એકીકૃત કર્યા: રાષ્ટ્રપતિ
રાષ્ટ્રપતિએ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલને યાદ કર્યા. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે દેશને આઝાદી મળી ત્યારે ૫૫૦ થી વધુ રજવાડાઓને ભારતમાં એકીકૃત કરવા એક મોટો પડકાર હતો. સરદાર પટેલે આ રજવાડાઓને ભારતમાં એકીકૃત કર્યા. રાષ્ટ્રપતિએ ભારતના લોખંડી પુરુષ સરદાર પટેલને શ્રદ્ધાંજલિ આપી અને તેમને આધુનિક ભારતના શિલ્પી કહ્યા.

૫. સિંધુ જળ સંધિ બંધ કરવી એ રાષ્ટ્રીય હિતમાં એક પગલું છે.
રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ કહ્યું કે ન્યાય વ્યવસ્થામાં સામેલ દરેક વ્યક્તિની જવાબદારી છે કે તે સુનિશ્ચિત કરે કે પૈસા કે સંસાધનોના અભાવે કોઈ પણ વ્યક્તિ ન્યાયથી વંચિત ન રહે. તેમણે કહ્યું કે આતંકવાદને આશ્રય આપનારા દેશ સાથે સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવી એ રાષ્ટ્રીય હિતમાં છે. આ એક મોટું અને નિર્ણાયક પગલું છે, ખાસ કરીને ખેડૂતો માટે.

૬. ૨૫ કરોડથી વધુ લોકોને ગરીબીમાંથી બહાર કાઢ્યા, ૮૦ કરોડ મફત રાશન
રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે દેશે ૨૫ કરોડથી વધુ લોકોને ગરીબીમાંથી સફળતાપૂર્વક બહાર કાઢ્યા છે. પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના હેઠળ, આશરે ૫૯ કરોડ લોકોને બેંકિંગ સિસ્ટમ સાથે જોડવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી ૩૨ કરોડથી વધુ મહિલાઓ છે.

તેમણે કહ્યું કે ૮૦ કરોડ લોકો માટે મફત રાશનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, જે તેમની ખાદ્ય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરે છે. આયુષ્માન ભારત પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના હેઠળ, ૬૦ કરોડ લોકો દર વર્ષે ૫ લાખ રૂપિયા સુધીની મફત સારવાર મેળવી રહ્યા છે.

7. મરાઠા કિલ્લાઓ પછી, સારનાથને યુનેસ્કો માન્યતા મળી – રાષ્ટ્રપતિ
   રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ એ પણ નોંધ્યું હતું કે ગયા વર્ષે, મરાઠા લશ્કરી પરંપરા સાથે સંકળાયેલા 12 કિલ્લાઓને યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ લિસ્ટમાં અંકિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ વર્ષે, ભગવાન બુદ્ધના પ્રથમ ઉપદેશના સ્થળ સારનાથને પણ યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ લિસ્ટમાં સ્થાન મળ્યું છે.

રાષ્ટ્રપતિના સંબોધન પર પ્રધાનમંત્રીનો સંદેશ
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુના ભાષણની પ્રશંસા કરતા કહ્યું, “રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ સ્વતંત્રતા દિવસની પૂર્વસંધ્યાએ ખૂબ જ વિચારશીલ અને પ્રેરણાદાયક ભાષણ આપ્યું હતું. તેમાં, તેમણે આપણા રાષ્ટ્રની સામૂહિક પ્રગતિ અને ભવિષ્યની તકો પર પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે આપણને આપણા દેશની સ્વતંત્રતા માટે માર્ગ મોકળો કરનારા બલિદાનોની યાદ અપાવી અને દરેક નાગરિકને રાષ્ટ્રનિર્માણમાં ઉત્સાહપૂર્વક યોગદાન આપવા હાકલ કરી.”

મધ્યપ્રદેશના ઘણા જિલ્લાઓમાં સતત વરસાદ પડી રહ્યો છે. બંગાળની ખાડીમાં નવી સિસ્ટમ રચાઈ રહી છે, જેના કારણે આગામી ચાર દિવસ સુધી વરસાદ ચાલુ રહેવાની ધારણા છે. હવામાન વિભાગે 48 જિલ્લાઓમાં ચેતવણી જારી કરી છે. આગામી દિવસોમાં રાજ્યના કયા જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદ પડવાની શક્યતા છે અને ક્યાં રાહત મળી શકે છે તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે.

મધ્યપ્રદેશમાં આ દિવસોમાં ચોમાસું સંપૂર્ણપણે સક્રિય છે. ઘણા જિલ્લાઓમાં છેલ્લા ચાર દિવસથી સતત ભારે વરસાદ પડી રહ્યો છે, અને પરિણામે, આગામી દિવસોમાં વરસાદથી રાહત મળવાની શક્યતા ઓછી લાગે છે. બંગાળની ખાડીમાં એક નવી હવામાન સિસ્ટમ સક્રિય થઈ છે, જે નજીકમાં એક નવો લો-પ્રેશર વિસ્તાર બનાવવાની શક્યતા છે. આનાથી આગામી ચાર દિવસ સુધી રાજ્યમાં સતત વરસાદ પડી શકે છે.

વરસાદ ફક્ત મધ્યપ્રદેશ પૂરતો મર્યાદિત નથી; રાજ્યની આસપાસના હવાના દબાણ અને હવામાન પરિવર્તનને કારણે, પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશના ઘણા વિસ્તારોમાં પણ ભારે વરસાદ પડી રહ્યો છે. હવામાન વિભાગે આજે મધ્યપ્રદેશના 48 જિલ્લાઓ માટે વરસાદની ચેતવણી જારી કરી છે. કેટલાક જિલ્લાઓમાં વાવાઝોડા અને ભારે પવન સાથે ભારે વરસાદની પણ આગાહી છે.

પૂર્વી મધ્યપ્રદેશમાં વરસાદની અસર વધશે
રાજ્યના પશ્ચિમ ભાગમાં અત્યાર સુધી ભારે વરસાદ પડ્યા બાદ, એક મજબૂત ચોમાસુ સિસ્ટમ પૂર્વી મધ્યપ્રદેશ તરફ આગળ વધી રહી છે. શુક્રવારથી જબલપુર, રેવા અને શહડોલના ઘણા જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદની આગાહી છે. આગામી ત્રણ દિવસ સુધી આ વિસ્તારોમાં વરસાદની અસર ચાલુ રહી શકે છે. હવામાન વિભાગે જબલપુર, રેવા અને શહડોલ જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદ માટે ચેતવણી જારી કરી છે. ગુરુવારે શિવપુરી અને શ્યોપુરમાં પણ હવામાનની અસર જોવા મળી શકે છે, આ જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદની શક્યતા છે.

IMD અનુસાર, બંગાળની ખાડીમાં બનેલી નવી લો-પ્રેશર સિસ્ટમ મધ્યપ્રદેશમાં વરસાદની ગતિવિધિઓને વધુ તીવ્ર બનાવી શકે છે. તેથી, લોકોને ફક્ત જરૂરી કામ માટે જ ઘર છોડવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

મધ્યપ્રદેશના આ જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદની આગાહી છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, મધ્યપ્રદેશના મુરેના, શ્યોપુર, ગ્વાલિયર, શિવપુરી, ગુના, અશોકનગર, ઉમરિયા, સિઓની, મંડલા, ડિંડોરી, બાલાઘાટ, અનુપપુર, શાહડોલ, સિદ્ધિ, સિંગરૌલી અને મૌગંજમાં ભારે વરસાદની આગાહી છે. આ જિલ્લાઓમાં વરસાદ સાથે ભારે પવન ફૂંકાય તેવી પણ શક્યતા છે, જેના કારણે રહેવાસીઓને અગવડતા થશે.

જોકે, રાજ્યના કેટલાક અન્ય જિલ્લાઓમાં વરસાદની અસર ઓછી રહેશે. બરવાની, ઇન્દોર, દેવાસ, ખરગોન, બુરહાનપુર, બેતુલ અને હરદામાં હળવો વરસાદ કે ઝરમર વરસાદ પડવાની શક્યતા છે. આ વિસ્તારોમાં દિવસભર આકાશ વાદળછાયું રહી શકે છે. ક્યારેક ક્યારેક ભારે પવન ફૂંકાય તેવી પણ શક્યતા છે.

શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના સીઈઓ (મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી) પદ માટે સોળ અરજદારોને શોર્ટલિસ્ટ કરવામાં આવ્યા છે. પસંદગી સમિતિના ત્રણ સભ્યો: નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ પ્રમોદ કોહલી, લેફ્ટનન્ટ જનરલ વિષ્ણુકાંત ચતુર્વેદી અને ડૉ. સુરેશ હાવડે દ્વારા અરજદારોનો ઇન્ટરવ્યુ લેવામાં આવ્યો હતો. ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન, અરજદારોનો ઇન્ટરવ્યુ લેવામાં આવ્યો હતો, તેમના અનુભવ અને મંદિરના સંચાલન અંગે માહિતી એકત્રિત કરવામાં આવી હતી.

સીઈઓ ઇન્ટરવ્યુ પસંદગી સમિતિએ કુલ 5,585 અરજીઓમાંથી 16 નામોને શોર્ટલિસ્ટ કર્યા છે. ઇન્ટરવ્યુ પછી, સમિતિ ત્રણ સૌથી લાયક ઉમેદવારોની પેનલ તૈયાર કરશે અને તેને ટ્રસ્ટને સુપરત કરશે. ટ્રસ્ટીઓ આ અંગે વિચાર-વિમર્શ કરશે અને 2 સપ્ટેમ્બરે ટ્રસ્ટની બેઠકમાં સીઈઓની પસંદગી કરશે.

આ રેસમાં ત્રણ ભૂતપૂર્વ અમલદારો સૌથી આગળ છે
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સીઈઓ પદની રેસમાં ત્રણ ભૂતપૂર્વ અમલદારો સૌથી આગળ છે. તેમાંથી નિવૃત્ત આઈએએસ અધિકારીઓ યોગેશ્વર રામ મિશ્રા અને દિનેશ ચંદ્રા, નિવૃત્ત આઈપીએસ અધિકારી રાજેશ કુમાર પાંડેની વ્યાપક ચર્ચા થઈ રહી છે. શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના સીઈઓ પદ માટે સોળ ઉમેદવારો હજુ પણ રેસમાં છે, અને પસંદગી સમિતિ આમાંથી ત્રણ નામોને અંતિમ સ્વરૂપ આપશે. આ પદ માટે 5,585 અરજીઓમાંથી સોળ ફાઇનલિસ્ટની પસંદગી કરવામાં આવી છે.

બુધવારે અંતિમ ઇન્ટરવ્યુ
પસંદગી સમિતિના સભ્યોએ બુધવારે રામ જન્મભૂમિ સંકુલના ગ્રીન હાઉસ ખાતે અંતિમ ઇન્ટરવ્યુ લીધા હતા. અરજદારોમાં એક ભૂતપૂર્વ આઈપીએસ અધિકારી રાજેશ કુમાર પાંડે હતા. પસંદગી સમિતિએ રામ જન્મભૂમિ સંકુલના ગ્રીન હાઉસ ખાતે યોજાયેલા સીઈઓ પદ માટે અંતિમ ઇન્ટરવ્યુ માટે 18 અરજદારોને અયોધ્યામાં આમંત્રણ આપ્યું હતું.

૩૫-૪૦ મિનિટ માટે વિવિધ વિષયો પર પ્રશ્નો
આમાં ઉત્તર પ્રદેશના અનુભવી IPS અધિકારી રાજેશ કુમાર પાંડે, રાજસ્થાનના નિવૃત્ત મહિલા IAS અધિકારી, બિહારના નિવૃત્ત IPS અધિકારી, આર્મી બ્રિગેડિયર અને અન્ય લોકોનો સમાવેશ થતો હતો. પસંદગી સમિતિના સભ્યોએ અરજદારોના અનુભવો અને કટોકટીની પરિસ્થિતિઓમાં તેમના સંચાલન વિશે પૂછપરછ કરી. દરેક અરજદારને લગભગ ૩૫-૪૦ મિનિટ સુધી વિવિધ વિષયો પર પ્રશ્નો પૂછવામાં આવ્યા હતા. પસંદગી સમિતિ દ્વારા રજૂ કરાયેલા ત્રણ નામોના પેનલ પર વિચાર કર્યા પછી, હવે એવી શક્યતા છે કે ટ્રસ્ટીઓ ૨ સપ્ટેમ્બરના રોજ યોજાનારી ટ્રસ્ટની બેઠકમાં એક નામ પર સર્વસંમતિ પર પહોંચશે.

ભૂતપૂર્વ IPS અધિકારી ઓલ્ડ હનુમાન મંદિર ટ્રસ્ટના સચિવ છે
ઉત્તર પ્રદેશ કેડરના ભારતીય પોલીસ સેવા અધિકારી રાજેશ કુમાર પાંડે હાલમાં લખનૌના અલીગંજમાં ઓલ્ડ હનુમાન મંદિર ટ્રસ્ટના સચિવ છે. તેમને ઓક્ટોબર ૨૦૨૨ માં સચિવ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જેનાથી તેમને મંદિર વ્યવસ્થાપનમાં વ્યાપક અનુભવ મળ્યો હતો. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે જ્યારે તેઓ બુધવારે ઇન્ટરવ્યુ માટે પહોંચ્યા ત્યારે પસંદગી સમિતિના સભ્યોએ તેમને ભીડ વ્યવસ્થાપન અંગે વિગતવાર પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા. પાંડે સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સ (STF) અને એન્ટી-ટેરરિસ્ટ સ્ક્વોડ (ATS) ના સ્થાપક સભ્ય પણ હતા. તેમણે 5 જુલાઈ, 2005 ના રોજ રામ મંદિર પર થયેલા આતંકવાદી હુમલાની પણ તપાસ કરી હતી.

13 જુલાઈના રોજ અરજીઓ મંગાવવામાં આવી હતી
દાન ચોરીના ખુલાસા બાદ, શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટે રામ મંદિર માટે મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી (CEO) ની નિમણૂક કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. 13 જુલાઈના રોજ અરજીઓ મંગાવવામાં આવી હતી. આશરે 5,200 અરજદારોને શોર્ટલિસ્ટ કર્યા પછી, પાંચ ડઝન અરજદારોના ઇન્ટરવ્યુ લેવામાં આવ્યા હતા, અને આશરે 18 અરજદારોને અંતિમ ઇન્ટરવ્યુ માટે અયોધ્યા બોલાવવામાં આવ્યા હતા. મંગળવારે દસ અરજદારો ઇન્ટરવ્યુ માટે હાજર થયા હતા.

કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના સ્થાપક અભિજીત દિપકેએ જંતર-મંતર સીઝન 2 અંગે એક મોટી જાહેરાત કરી છે. તેમણે લોકોને માહિતી આપી કે જંતર-મંતર સીઝન 2 ટૂંક સમયમાં આવશે. અભિજીત દિપકેએ કહ્યું, “ઘણા લોકો ઇન્સ્ટાગ્રામ પર ટિપ્પણી કરી રહ્યા છે કે જંતર-મંતર સીઝન 2 ક્યારે શરૂ થશે. હું તેમને જણાવવા માંગુ છું કે જંતર-મંતર સીઝન 2 ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં શરૂ થશે.”

સ્વયંસેવકોનો હોલ ઉપલબ્ધ નથી
કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના સ્થાપક અભિજીત દિપકેએ ભારતીય જનતા પાર્ટી પર આરોપ લગાવ્યો છે કે તેઓ તેમને તેમના સ્વયંસેવકોની મુલાકાત માટે હોલ પૂરો પાડતા નથી.

દીપકે બુધવારે કહ્યું કે આજે દિલ્હીમાં અમારા સ્વયંસેવકોની એક બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. અમારી પાર્ટી સાથે સંકળાયેલા લોકો દૂર-દૂરથી આવ્યા હતા, પરંતુ અમારી બેઠક થવા દેવામાં આવી રહી નથી. અભિજીત દીપકે કહ્યું, “આજે દિલ્હીમાં અમારા સ્વયંસેવકોની બેઠક યોજાવાની હતી. અમે એક હોલ શોધી રહ્યા હતા, પરંતુ કોઈ અમને ભાડે આપવા તૈયાર નહોતું. બધા કહી રહ્યા હતા કે ઉપરથી દબાણ છે.”

દીપકે આગળ કહ્યું, “અમને ખૂબ જ મુશ્કેલીથી આ હોલ મળ્યો. અમારી પાસે રસીદ પણ છે. પરંતુ આજે સવારે હોલ માલિકોને ધમકીઓ મળી. તેમને કહેવામાં આવ્યું હતું કે જો તેઓ અહીં CJP ની બેઠક યોજવા દેશે, તો તેમને ઊંધી લટકાવી દેવામાં આવશે.” CJP ના સ્થાપકે ભાજપ પર આરોપ લગાવતા કહ્યું, “ભાજપ આ બધું કરી રહી છે. તેમના કાર્યો અને શબ્દો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે તેઓ દેશના યુવાનોથી ડરે છે. જો તેઓ એવું વિચારે છે કે આવા નાના કાર્યો આપણને ડરાવશે, તો તેઓ ખૂબ જ ભૂલ કરી રહ્યા છે.”

ત્રણ સભ્યોની લોકસભા તપાસ સમિતિએ ન્યાયાધીશ યશવંત વર્મા સામે રોકડ કૌભાંડમાં ત્રણેય આરોપો સાબિત થયા હોવાનું શોધી કાઢ્યું છે. સમિતિના જણાવ્યા અનુસાર, તેમના સત્તાવાર નિવાસસ્થાનમાંથી મોટી માત્રામાં બિનહિસાબી રોકડ મળી આવી હતી અને પુરાવા સાથે છેડછાડ કરવામાં આવી હતી.

નવી દિલ્હી: લોકસભા તપાસ સમિતિએ અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ યશવંત વર્માને રોકડ વસૂલાત કેસમાં દોષિત ઠેરવ્યા છે. લાઈવ લોના અહેવાલ મુજબ, સમિતિએ તેમના સત્તાવાર નિવાસસ્થાનમાંથી મળેલા બિનહિસાબી રોકડ માટે તેમના ખુલાસાને અવગણનારો અને અસંતોષકારક ગણાવ્યો હતો.

ત્રણ સભ્યોની ન્યાયાધીશ તપાસ સમિતિએ તેમના વિરુદ્ધના ત્રણેય આરોપો સાબિત થયા હોવાનું શોધી કાઢ્યું છે. લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલા દ્વારા રચાયેલી સમિતિએ બુધવારે લોકસભામાં પોતાનો અહેવાલ રજૂ કર્યો હતો. સમિતિએ જણાવ્યું હતું કે વર્માના સત્તાવાર નિવાસસ્થાનમાંથી મોટી માત્રામાં બિનહિસાબી રોકડ મળી આવવા, મહત્વપૂર્ણ પુરાવા સાથે છેડછાડ કરવા અને તપાસ દરમિયાન ગેરમાર્ગે દોરનારા અને ગેરમાર્ગે દોરનારા ખુલાસા આપવાના આરોપો સાબિત થયા છે.

શું મામલો છે?

આ મામલો ૧૪-૧૫ માર્ચ, ૨૦૨૫ ની રાત્રે નવી દિલ્હીમાં ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ યશવંત વર્માના સત્તાવાર નિવાસસ્થાને આગ લાગ્યા બાદ ઉભો થયો હતો. વર્મા તે સમયે દિલ્હી હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ હતા. આગ બુઝાયા પછી, સ્ટોરરૂમમાંથી બળી ગયેલી અને આંશિક રીતે બળી ગયેલી ૫૦૦ રૂપિયાની નોટોના બંડલ અને ઢગલા મળી આવ્યા હતા. સળગતી રોકડનો એક વીડિયો પણ સામે આવ્યો હતો. વર્માએ આરોપોને નકારી કાઢ્યા હતા અને તેને તેમને ફસાવવાનું કાવતરું ગણાવ્યું હતું.

ભારતના તત્કાલીન મુખ્ય ન્યાયાધીશ દ્વારા આદેશ આપવામાં આવેલી આંતરિક તપાસમાં વર્મા સામે પ્રતિકૂળ નિષ્કર્ષ કાઢ્યા પછી, લોકસભાના અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ ન્યાયાધીશો (તપાસ) અધિનિયમ હેઠળ ત્રણ સભ્યોની સમિતિની રચના કરી હતી. તેની અધ્યક્ષતા સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ અરવિંદ કુમારે કરી હતી. વિવિધ રાજકીય પક્ષોના સાંસદોએ સમિતિની રચના માટેના પ્રસ્તાવને ટેકો આપ્યો હતો.

જોકે, તપાસ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં યશવંત વર્માએ રાજીનામું આપ્યું હતું. હવે તે સ્પષ્ટ નથી કે સંસદ સમિતિના અહેવાલ અને તારણો પર વધુ કાર્યવાહી કરશે કે નહીં. કેટલાક કાનૂની નિષ્ણાતો દલીલ કરે છે કે ન્યાયાધીશો (તપાસ) અધિનિયમનો ઉપયોગ ફક્ત વર્તમાન ન્યાયાધીશ સામે જ થઈ શકે છે.

પુરાવા સાચવવામાં આવ્યા નથી
તપાસ દરમિયાન, સમિતિએ નોંધ્યું હતું કે જપ્ત કરાયેલી રોકડ રકમ જપ્ત કરવામાં આવી ન હતી કે ગણતરી કરવામાં આવી ન હતી. ઘટનાસ્થળે કોઈ ઇન્વેન્ટરી કે પંચનામા તૈયાર કરવામાં આવ્યા ન હતા, અને રોકડના કોઈ નમૂના સાચવવામાં આવ્યા ન હતા. આમ છતાં, સમિતિનું માનવું હતું કે ઉપલબ્ધ પુરાવા રોકડ રકમ મોટી અને નોંધપાત્ર હોવાનું સાબિત કરવા માટે પૂરતા હતા.

સમિતિએ નોંધ્યું હતું કે ન્યાયાધીશ વર્માના ખુલાસા સમય જતાં બદલાતા રહ્યા. તેમના પ્રારંભિક જવાબમાં, તેમણે રોકડ વિશે જાણકારી હોવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે તેમના પરિવાર કે સ્ટાફે તે જોઈ કે કાઢી નાખી નથી.

બાદમાં, તેમના બચાવમાં દલીલો શામેલ હતી જેમ કે રોકડ જપ્ત ન થઈ રહી હતી અને ગણતરીમાં ન હતી, નકલી નોટો મૂકવાની શક્યતા, રોકડ મૂકવામાં આવી હતી, કાવતરું, કર્મચારીઓની ભૂમિકા અને પ્રથમ પ્રતિભાવ આપનારાઓ દ્વારા રોકડ કાઢી લેવામાં આવી હતી. જોકે, સમિતિએ નોંધ્યું હતું કે રોકડ રોકડ, ચોરી, છેડછાડ અથવા કોઈપણ કાવતરાનો આરોપ લગાવતી કોઈ ફરિયાદ કે FIR દાખલ કરવામાં આવી ન હતી.

તપાસ દરમિયાન વર્માએ વ્યક્તિગત રીતે જુબાની આપી ન હતી.

સમિતિના જણાવ્યા અનુસાર, ફરિયાદ પક્ષના પુરાવા પૂર્ણ થયા પછી અને બચાવ પક્ષની જુબાની શરૂ થયા પછી ન્યાયાધીશ વર્મા કાર્યવાહીમાંથી ખસી ગયા હતા. તેમણે રૂબરૂમાં જુબાની આપી ન હતી, ન તો તેમણે તેમના પરિવાર, અંગત કાર્યાલય, ઘરના કર્મચારીઓ કે સુરક્ષા કર્મચારીઓમાંથી કોઈ સાક્ષીને બોલાવ્યા હતા.

રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે સંસદમાં મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી. તેમણે જણાવ્યું કે જૂન ૨૦૨૬ સુધીમાં ૬૫ રેલવે કર્મચારીઓ અને ૧૩,૫૮૦ દલાલોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તેમણે તત્કાલ ટિકિટના ગેરકાયદે વેચાણમાં રેલવે કર્મચારીઓ અને દલાલ વચ્ચેના મિલીભગતના આરોપોને પણ સંબોધિત કર્યા. તેમણે લિફ્ટ, એસ્કેલેટર અને લોકસભા બેઠકોના ગેરકાયદે વેચાણ અંગે પણ ચર્ચા કરી.

નવી દિલ્હી: રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે બુધવારે સંસદમાં માહિતી આપી કે જૂન ૨૦૨૬ સુધીના સાડા ત્રણ વર્ષમાં ૬૫ રેલવે કર્મચારીઓ અને ૧૩,૫૮૦ દલાલોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. વૈષ્ણવે તત્કાલ ટિકિટના કથિત અનધિકૃત વેચાણ અંગેના પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં આ માહિતી આપી.

અપક્ષ સાંસદ ઉમેશભાઈ બાબુભાઈ પટેલે તત્કાલ ટિકિટના વેચાણમાં રેલવે કર્મચારીઓ અને દલાલો વચ્ચે કથિત મિલીભગતનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો અને પૂછ્યું હતું કે શું સરકારે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં રેલવે કર્મચારીઓ સામે કોઈ કાર્યવાહી કરી છે, કારણ કે પશ્ચિમ રેલવે ઝોનમાં તત્કાલ ટિકિટ વેચતા દલાલો સામે વારંવાર ફરિયાદો આવી રહી છે.

રેલવે મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે રેલવે અધિનિયમ, ૧૯૮૯ ની કલમ ૧૪૩ હેઠળ ગુનેગારો (રેલ્વે કર્મચારીઓ સહિત) સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં, ૨૦૨૩ થી ૨૦૨૫ અને જૂન ૨૦૨૬ સુધી, ૬૫ ભારતીય રેલવે કર્મચારીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી નવની પશ્ચિમ રેલવે ઝોનમાં કાયદાની સંબંધિત જોગવાઈઓ હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

૧૩,૫૮૦ દલાલોની ધરપકડ
તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ ઉપરાંત, ૧૩,૫૮૦ દલાલોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને રેલવે અધિનિયમ, ૧૯૮૯ ની કલમ ૧૪૩ હેઠળ ગુનેગારો સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. વૈષ્ણવે ટિકિટ રિઝર્વેશન સિસ્ટમના દુરુપયોગને રોકવા માટે રેલવે પ્રોટેક્શન ફોર્સ (RPF) દ્વારા નિયમિત તપાસ અને ઝુંબેશ સહિત અનેક પગલાંનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

૧૯૧ એસ્કેલેટર અને ૨૪૦ લિફ્ટ લગાવવામાં આવી
બાબુભાઈએ પશ્ચિમ રેલવે ઝોનમાં રેલવે સ્ટેશનો પર લિફ્ટ, એસ્કેલેટર અને ફૂટ ઓવરબ્રિજ ન ચલાવવા અંગે પણ પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા. રેલવે મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે હાલમાં, પશ્ચિમ રેલવે પર ૪૬ સ્ટેશનો પર ૧૯૧ એસ્કેલેટર અને ૮૬ રેલવે સ્ટેશનો પર ૨૪૦ લિફ્ટ લગાવવામાં આવ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ રેલવે પર કોઈપણ સ્ટેશન પર કોઈ લિફ્ટ, એસ્કેલેટર અથવા ફૂટ ઓવરબ્રિજ (FOB) કાયમી ધોરણે બંધ નથી.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે જાળવણી, સમારકામ અથવા અન્ય કામગીરીના કારણોસર લિફ્ટ, એસ્કેલેટર અને એફઓબી અસ્થાયી રૂપે બંધ હોવા છતાં, સ્ટેશન પર પ્લેટફોર્મ પર મુસાફરો માટે અને ત્યાંથી આવવા માટેના અન્ય રૂટ ખુલ્લા રહે છે.

વૈષ્ણવે બીજા પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે રેલ્વે સ્ટેશનો પર મફત એસી અને નોન-એસી વેઇટિંગ રૂમ ઉપરાંત, ભારતીય રેલ્વેએ આધુનિક ‘એર-કન્ડિશન્ડ વેઇટિંગ હોલ’ પણ બનાવ્યા છે જેના માટે મુસાફરોએ ખૂબ જ નજીવા ચાર્જ ચૂકવવા પડે છે.

ચોમાસુ સત્રના અંતિમ દિવસે, હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શાસક પક્ષ અને વિપક્ષ કોઈ સમજૂતી પર પહોંચશે કે શું આ મડાગાંઠ ચાલુ રહેશે. લોકશાહીમાં વિરોધ અને અસંમતિ આવશ્યક છે.

20 જુલાઈથી શરૂ થયેલ સંસદનું ચોમાસુ સત્ર 13 ઓગસ્ટના રોજ પૂર્ણ થવાનું છે, એટલે કે આવતીકાલે સત્રનો છેલ્લો દિવસ છે. જોકે, શાસક પક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચે ચાલી રહેલા રાજકીય સંઘર્ષે સમગ્ર સત્ર દરમિયાન ગૃહની કાર્યવાહી પર ગંભીર અસર કરી છે. એક તરફ, લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી 20 જુલાઈએ વિદ્યાર્થીઓની સંસદ તરફ કૂચ દરમિયાન પોલીસ કાર્યવાહી અંગે ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પાસેથી જવાબ માંગી રહ્યા છે. બીજી તરફ, સરકારનો આરોપ છે કે વિપક્ષ ચર્ચા ઇચ્છતો નથી પરંતુ સતત ગૃહને ખોરવી રહ્યો છે.

પરિણામ એ આવ્યું છે કે સંસદમાં, જ્યાં જાહેર મુદ્દાઓ પર ચર્ચા અને ઉકેલ લાવવો જોઈતો હતો, ત્યાં સતત સૂત્રોચ્ચાર, હોબાળો અને મુલતવી રાખવામાં આવી રહી છે. 20 જુલાઈના રોજ જંતર-મંતરથી સંસદ સુધીની વિદ્યાર્થી કૂચ દરમિયાન પોલીસ કાર્યવાહીથી વિવાદ શરૂ થયો હતો. વિપક્ષનો આરોપ છે કે વિરોધીઓ સામે બળપ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, અને કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. રાહુલ ગાંધી આ મુદ્દે સંસદમાં ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પાસેથી જવાબ માંગી રહ્યા છે.

વિપક્ષનું કહેવું છે કે ગૃહમંત્રીએ ગૃહમાં આવીને પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ કરવી જોઈએ અને વિરોધીઓ સામે શું કાર્યવાહી કરવામાં આવી તે સમજાવવું જોઈએ. રાહુલ ગાંધીએ આ મામલે એક ઘાયલ વિરોધ કરનાર વિદ્યાર્થીને પણ મીડિયા સમક્ષ રજૂ કર્યો હતો. એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે 19 વર્ષીય સાહિલ લોચબના શરીરમાં પેલેટના નિશાન હતા. રાહુલ ગાંધીએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે વિરોધ દરમિયાન પેલેટ ગનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, અને વિદ્યાર્થીની જમણી આંખમાં પેલેટ વાગ્યું હતું, જેનાથી તે ઘાયલ થઈ ગઈ હતી.

હોબાળાથી સત્ર બગડ્યું

રાહુલ ગાંધીએ તેમના નિવાસસ્થાને સાહિલ સાથેની તેમની વાતચીતનો વીડિયો જાહેર કર્યો. ત્યારથી, આ મુદ્દો સંસદમાં વિપક્ષના વિરોધનો મુખ્ય મુદ્દો બની ગયો છે. વિપક્ષે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે વિરોધ દરમિયાન પેલેટ ગનનો ઉપયોગ કરવાથી ઘણા લોકો ઘાયલ થયા હતા. સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ ડિમ્પલ યાદવે એક RTI ટાંકીને દાવો કર્યો હતો કે પેલેટ ગનથી 10 બાળકો ઘાયલ થયા હતા.

બીજી તરફ, સરકાર અને શાસક પક્ષ આ આરોપો અંગે વિપક્ષ પાસેથી તથ્યો અને જવાબોની માંગ કરી રહ્યા છે. સરકારનો દાવો છે કે 20 જુલાઈની કાર્યવાહી અંગે ઉપલબ્ધ રેકોર્ડ અને સત્તાવાર માહિતીની તપાસ થવી જોઈએ, અને સમગ્ર મામલાનું રાજકારણ ન થવું જોઈએ. દરમિયાન, બુધવારે, આ રાજકીય સંઘર્ષે મોટો વળાંક લીધો. બપોરે 12 વાગ્યાની આસપાસ, ગૃહમંત્રી અમિત શાહ મીડિયા સમક્ષ હાજર થયા અને કહ્યું કે સરકાર દરેક મુદ્દા પર ચર્ચા કરવા તૈયાર છે. અમિત શાહે વિપક્ષને પ્રસ્તાવ મૂક્યો કે બુધવારે બપોરે 3 વાગ્યે આ મુદ્દા પર ચર્ચા શરૂ થવી જોઈએ, અને તેઓ ગુરુવારે બપોરે 3 વાગ્યે ગૃહમાં પાછા ફરશે અને વિપક્ષના બધા પ્રશ્નોના જવાબ આપશે.

શાહે એમ પણ કહ્યું કે ચર્ચા જરૂર પડે ત્યાં સુધી ચાલુ રહેવી જોઈએ, અને તેઓ બધા પ્રશ્નોના જવાબ આપવા તૈયાર છે. અમિત શાહના નિવેદન પછી લગભગ 10 મિનિટ પછી રાહુલ ગાંધીનો જવાબ આવ્યો. તેમણે કહ્યું કે તેઓ વ્યાખ્યાન નહીં, પરંતુ તેમના પ્રશ્નોના જવાબ ઇચ્છતા હતા. વિપક્ષે પ્રશ્ન કર્યો કે જો ગૃહમંત્રી જવાબ આપવા તૈયાર હોય તો 20 જુલાઈની ઘટના પછી આટલા લાંબા સમય સુધી ચર્ચા કેમ કરવામાં આવી રહી છે.

શાસક પક્ષે આરોપ લગાવ્યો હતો કે વિપક્ષે પહેલા ગૃહમંત્રીની ગૃહમાં હાજરીની માંગ કરી હતી, પરંતુ હવે ગૃહમંત્રી ચર્ચા માટે તૈયાર છે, તેથી વિપક્ષ પોતાનું વલણ બદલી રહ્યું છે. ત્યારબાદ, બપોરે લગભગ 2:45 વાગ્યે, ગૃહમંત્રી અમિત શાહે લોકસભા અધ્યક્ષને પત્ર લખીને વિપક્ષ સાથે ચર્ચા માટે સમય અને સમયગાળા અંગે કરાર કરવાની અપીલ કરી. શાહે જણાવ્યું હતું કે તેઓ આ મુદ્દા પર ચર્ચામાં ભાગ લેવા માટે ફાળવેલ સમય દરમિયાન ગૃહમાં હાજર રહેવા તૈયાર છે અને વિપક્ષના તમામ પ્રશ્નોના જવાબ આપવા તૈયાર છે. જોકે, ગૃહમાં ગતિરોધ વણઉકેલાયેલ રહ્યો.

સરકાર સામે વિપક્ષનો મોરચો

જ્યારે બપોરે 3 વાગ્યે ગૃહની કાર્યવાહી ફરી શરૂ થઈ, ત્યારે આશા હતી કે ચર્ચા માટે ફ્લોર ખુલશે, પરંતુ વિપક્ષનો હોબાળો ચાલુ રહ્યો. ન તો ચર્ચા શરૂ થઈ શકી, ન તો ગૃહ સામાન્ય રીતે કાર્ય કરી શક્યું. હોબાળા વચ્ચે, કાર્યવાહી ફરીથી મુલતવી રાખવી પડી. ગૃહમંત્રી દ્વારા ચર્ચાની ઓફર છતાં, શાસક પક્ષ અને વિપક્ષ સર્વસંમતિ પર પહોંચવામાં નિષ્ફળ ગયા. સંસદની બહાર બંને પક્ષો દ્વારા રાજકીય વિરોધ ચાલુ રહ્યો. બુધવારે સવારે, સંસદ સંકુલમાં વિપક્ષના સાંસદો વિવિધ મુદ્દાઓ પર વિરોધ કરતા જોવા મળ્યા. અયોધ્યામાં કથિત રીતે પ્રસાદ ચઢાવવાના મામલે સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદોએ દાનપેટીઓ સાથે વિરોધ પ્રદર્શન ચાલુ રાખ્યું. કોંગ્રેસ પાર્ટીએ વિદ્યાર્થીઓ પર પોલીસ કાર્યવાહી અને પેલેટ ગનનો ઉપયોગ કરવાના આરોપોને લઈને સરકાર વિરુદ્ધ ઝુંબેશ શરૂ કરી છે.

બીજી તરફ, ઝારખંડમાં વિદ્યાર્થીઓની વિધાનસભા તરફ કૂચ દરમિયાન પોલીસ કાર્યવાહીને લઈને શાસક પક્ષે રાહુલ ગાંધી પર પ્રહારો કર્યા. ભાજપનો આરોપ છે કે રાહુલ ગાંધી વિદ્યાર્થીઓના મુદ્દાઓ પર પસંદગીયુક્ત રાજકારણમાં સામેલ છે. તેમનું કહેવું છે કે જો રાહુલ ગાંધી ખરેખર વિદ્યાર્થીઓનો અવાજ ઉઠાવવા માંગતા હોય, તો તેમણે ઝારખંડ જઈને ત્યાં વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ અને નોકરી ઇચ્છુક લોકોને મળવા જોઈએ. આ રાજકીય ધમાલ વચ્ચે, સંસદ સંકુલમાં શાસક પક્ષ અને વિપક્ષ તરફથી અલગ અલગ સૂત્રોચ્ચાર પણ સંભળાયા.

ભાજપના સાંસદો રાહુલ ગાંધી પાસેથી માફી માંગતા જોવા મળ્યા, જ્યારે વિપક્ષના સાંસદો ગૃહમંત્રી અમિત શાહ વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કરતા રહ્યા. આ તે ગૃહ છે જ્યાં દેશની અર્થવ્યવસ્થા, રોજગાર, શિક્ષણ, મોંઘવારી, સુરક્ષા અને