ઈરાને અમેરિકાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખોલવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. ઈરાને કહ્યું હતું કે જો અમેરિકા તેની ત્રણ શરતો સ્વીકારે છે તો આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ સાત દિવસમાં ફરી ખોલવામાં આવશે. આનાથી બંને દેશો વચ્ચે તેમના પરમાણુ કાર્યક્રમો અંગે વાતચીત પણ ફરી શરૂ થઈ શકે છે. ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું છે કે નિર્ણય હવે અમેરિકાનો છે.
અરાઘચીના મતે, ઈરાને આ પ્રસ્તાવ કતાર મારફતે અમેરિકાને મોકલ્યો છે. આ યોજના હેઠળ અમેરિકાએ ચોક્કસ પગલાં લેવા પડશે. તેમનું કહેવું છે કે આ પગલાં નવા નથી પરંતુ જૂનના કરારમાં પહેલાથી જ સમાવિષ્ટ છે. અમેરિકા પ્રસ્તાવ સ્વીકારે પછી સાત દિવસની સમયમર્યાદા શરૂ થશે.
ઈરાને અમેરિકા સમક્ષ ત્રણ શરતો મૂકી
અરાઘચીએ જણાવ્યું હતું કે અમેરિકાના પગલાં ચારથી પાંચ દિવસમાં પૂર્ણ કરી શકાય છે. આ પછી છઠ્ઠા દિવસે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખોલવામાં આવશે. અમેરિકા સાથે વાટાઘાટો સાતમા દિવસે ફરી શરૂ થશે.
‘નિર્ણય હવે અમેરિકાના હાથમાં છે’
સમાચાર એજન્સી રોઇટર્સ અનુસાર, અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું હતું કે “નિર્ણય હવે અમેરિકાના હાથમાં છે.” તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે ઈરાન દબાણ, ધમકીઓ કે ડરાવવાના પ્રયાસોને સ્વીકારશે નહીં. તેમના મતે ઈરાન દબાણ હેઠળ તેના સાર્વભૌમ અધિકારો છોડશે નહીં. અરાઘચીએ જણાવ્યું હતું કે જો અમેરિકા પ્રસ્તાવ સ્વીકારે છે તો તે દિવસથી સાત દિવસની સમયમર્યાદા શરૂ થશે. તેમણે કહ્યું કે કરાર માટે જરૂરી તૈયારીઓ પહેલાથી જ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. ભૂતકાળમાં બંને દેશો વચ્ચે કરાર પર પહોંચવા માટે ઘણા પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ કોઈ કાયમી ઉકેલ મળ્યો નથી.
ટ્રમ્પ-શી બેઠકમાં ઈરાનનો મુદ્દો પણ ઉઠાવવામાં આવ્યો
અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચેની બેઠક દરમિયાન મધ્ય પૂર્વ યુદ્ધનો મુદ્દો પણ ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. રોઇટર્સના જણાવ્યા અનુસાર, શીએ ટ્રમ્પને ઈરાન સાથેના અગાઉના MOU પર પાછા ફરવા વિનંતી કરી હતી. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ચીન માટે ખાસ મહત્વપૂર્ણ છે. તેમાંથી પસાર થતા મધ્ય પૂર્વીય તેલ પુરવઠામાં કોઈપણ વિક્ષેપ ચીનને સીધી અસર કરે છે. આ કારણોસર બેઇજિંગ આ કટોકટી અંગે ખૂબ જ સાવધ છે. રાજદ્વારી ઉથલપાથલ વચ્ચે ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના સમર્થનની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે તેઓ ઇસ્લામાબાદ કરાર પર પાછા ફરવા અને વાતચીત દ્વારા મતભેદોના ઉકેલને સમર્થન આપવા બદલ શી જિનપિંગના આભારી છે. ઈરાનનું આ નિવેદન દર્શાવે છે કે તે પશ્ચિમી દબાણ વચ્ચે ચીન જેવા ભાગીદારોને વિશ્વાસમાં રાખીને આગળ વધવા માંગે છે.
