ભારતના મોટાભાગના ભાગોમાં ચોમાસુ સક્રિય છે, અને ભારે વરસાદને કારણે ઘણા રાજ્યોમાં પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. જોકે, દેશના મુખ્ય જળાશયોની સ્થિતિ ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે.
સેન્ટ્રલ વોટર કમિશન (CWC) અને ઈન્ડિયા મિટિયોરોલોજિકલ ડિપાર્ટમેન્ટ (IMD) ના તાજેતરના ડેટા દર્શાવે છે કે વરસાદના અત્યંત અસમાન ભૌગોલિક વિતરણને કારણે જળાશયો અપેક્ષિત ગતિએ ભરાઈ રહ્યા નથી. પરિણામે, દેશના 166 મુખ્ય બંધ તેમની કુલ ક્ષમતાના માત્ર 26 ટકા જ ભરાય છે, જ્યારે લગભગ બે તૃતીયાંશ જિલ્લાઓમાં અત્યાર સુધીમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ પડ્યો છે.
નિષ્ણાતો ચોમાસા વિશે શું કહે છે?
નિષ્ણાતો માને છે કે જો આગામી થોડા અઠવાડિયામાં કેચમેન્ટ વિસ્તારોમાં અપૂરતો વરસાદ પડે છે, તો ખરીફ ખેતી, પીવાના પાણી પુરવઠા અને જળવિદ્યુત ઉત્પાદન પર દબાણ વધી શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આનાથી ઘણા રાજ્યો પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
દક્ષિણ અને પૂર્વ ભારત સૌથી વધુ પ્રભાવિત છે.
જળાશયોના સ્તરનું રાજ્યવાર વિશ્લેષણ પણ ચિંતાનું કારણ છે. કેન્દ્રીય જળ આયોગ અનુસાર, ૧૩ રાજ્યોમાં પાણીનો સંગ્રહ છેલ્લા દસ વર્ષની સરેરાશ કરતાં ઓછો છે. આમાં હિમાચલ પ્રદેશ, પંજાબ, બિહાર, ઝારખંડ, મેઘાલય, મિઝોરમ, નાગાલેન્ડ, ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ, કર્ણાટક, કેરળ, તમિલનાડુ અને તેલંગાણાનો સમાવેશ થાય છે. દક્ષિણ ભારતમાં સૌથી વધુ દબાણ અનુભવાઈ રહ્યું છે, ઘણા જળાશયોમાં પાણીનું સ્તર સામાન્ય કરતાં ૧૬ થી ૪૬ ટકા ઓછું છે.
