ભારત અને કેનેડા વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોમાં એક નવો અધ્યાય ઉમેરાઈ રહ્યો છે. માર્ચ 2026 માં નવી દિલ્હીમાં બંને દેશોના વડા પ્રધાનો વચ્ચે થયેલી બેઠક દરમિયાન કરવામાં આવેલી પ્રતિબદ્ધતાઓના આધારે, બંને દેશોના નાણા પ્રધાનો વચ્ચેનો પ્રથમ આર્થિક અને નાણાકીય સંવાદ પૂર્ણ થયો. બેઠક બાદ, ભારતે કેનેડા સાથે શક્ય તેટલી વહેલી તકે દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિ (BIT) પર વાટાઘાટો શરૂ કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી. આ વ્યૂહાત્મક પગલું રોકાણ સંબંધોને મજબૂત બનાવશે અને 2030 સુધીમાં 70 અબજ કેનેડિયન ડોલર (આશરે ₹4.65 લાખ કરોડ) ના દ્વિપક્ષીય વેપારને પ્રાપ્ત કરવાનો માર્ગ મોકળો કરશે.
દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિ (BIT) અને નવો વેપાર લક્ષ્ય શું છે?
આ સંવાદનું કેન્દ્રબિંદુ બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક સહયોગ વધારવા અને રોકાણને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવાનો હતો. બંને પક્ષોએ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને 70 અબજ કેનેડિયન ડોલર (આશરે ₹4.65 લાખ કરોડ) સુધી વધારવાની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. આ મહત્વપૂર્ણ પગલું માર્ચ 2026 માં નવી દિલ્હીમાં કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્ની અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વચ્ચેની મુલાકાત દરમિયાન કરવામાં આવેલી પ્રતિબદ્ધતાઓ પર આધારિત છે. બંને પક્ષોએ 2026 ના અંત સુધીમાં કેનેડા-ભારત વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર (CEPA) વાટાઘાટો પૂર્ણ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. વાટાઘાટો દરમિયાન કયા મુખ્ય મુદ્દાઓ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો?
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ અને ફ્રાન્સિસ-ફિલિપ શેમ્પેને વૈશ્વિક આર્થિક પરિદૃશ્ય અને તેમની સ્થાનિક નીતિ પ્રાથમિકતાઓ પર ચર્ચા કરી. વાટાઘાટોમાં ભારતીય બજારમાં કેનેડિયન પેન્શન ફંડની મોટી હાજરી પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ વચ્ચે ભાગીદારી વધારવાની ચર્ચા કરવામાં આવી. બંને પક્ષોએ રોકાણકારો માટે સ્થિર અને ચોક્કસ સ્થાનિક કર કાયદાઓની જરૂરિયાતને માન્યતા આપી.
દ્વિપક્ષીય વેપારની વર્તમાન સ્થિતિ શું છે અને આગળ શું થશે?
2025-26 માં ભારત-કેનેડા દ્વિપક્ષીય વેપાર વેપાર આશરે 8 અબજ યુએસ ડોલર હતો, જેમાં ભારતની નિકાસ $4.67 અબજ અને આયાત $3.28 અબજ હતી. આ જોતાં, 2030 સુધીમાં તેને વધારીને ₹4.65 લાખ કરોડ કરવાનું લક્ષ્ય અત્યંત મહત્વાકાંક્ષી છે. આ મુલાકાત દરમિયાન, કેન્દ્રીય નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણ ઊર્જા, AI અને માળખાગત સુવિધાઓ જેવા ક્ષેત્રોમાં કેનેડિયન કંપનીઓ સાથે ચર્ચા કરી રહ્યા છે. આ ભાગીદારીને આગળ વધારવા માટે આગામી આર્થિક અને નાણાકીય સંવાદ 2027 માં યોજાશે, જ્યાં તેની પ્રગતિની સમીક્ષા કરવામાં આવશે.
