એક સમયે સ્વતંત્રતા માટે નારા લગાવનારા વંદે માતરમને હવે કાનૂની રક્ષણ મળ્યું છે. ગીતનું અપમાન કરવું એ નૈતિકતાની દૃષ્ટિએ જ નહીં પરંતુ કાયદાની દૃષ્ટિએ પણ અક્ષમ્ય ગુનો હશે, જેના માટે ત્રણ વર્ષની જેલની સજા થઈ શકે છે. કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
કેન્દ્ર સરકારે રાષ્ટ્રગીત, વંદે માતરમના સન્માનને સુરક્ષિત રાખવા માટે એક મોટું, ઐતિહાસિક પગલું ભર્યું છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ અધિનિયમ, 1971માં સુધારો કરવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી હતી. આ સુધારા સાથે, વંદે માતરમ ગાવામાં અવરોધ ઊભો કરવો અથવા તેનું અપમાન કરવું હવે સજાપાત્ર ગુનો ગણવામાં આવશે. રાષ્ટ્રગીતને હવે રાષ્ટ્રગીત, જન ગણ મન જેટલું જ કાનૂની રક્ષણ મળશે.
વર્તમાન કાયદા હેઠળ, ફક્ત રાષ્ટ્રગીત, રાષ્ટ્રધ્વજ અને બંધારણનું અપમાન કરવું જ સજાપાત્ર હતું. રાષ્ટ્રગીતને બાળવા, ધ્વજનું અપમાન કરવા અથવા ઇરાદાપૂર્વક અવરોધવા બદલ ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલ અથવા દંડ થઈ શકે છે. હવે, નવા સુધારા સાથે, વંદે માતરમ સાથે સંકળાયેલા સમાન કાર્યોને સમાન સજાનો સામનો કરવો પડશે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, સંસદ દ્વારા મંજૂરી મળતાની સાથે જ નવો કાયદો અમલમાં આવશે.
ભૂતપૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી અને ભાજપના સાંસદ અનુરાગ ઠાકુરે આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું. તેમણે વડાપ્રધાન મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહનો આભાર વ્યક્ત કર્યો, તેને લાખો ભારતીયો માટે ગર્વની ક્ષણ ગણાવી. ઠાકુરે કહ્યું કે તેઓ લાંબા સમયથી વંદે માતરમ માટે કાનૂની રક્ષણની માંગ કરી રહ્યા હતા. તેમણે બજેટ સત્ર દરમિયાન લોકસભામાં નિયમ 377 હેઠળ આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો. તેમનું માનવું છે કે આ પગલું આપણા સાંસ્કૃતિક વારસા પર ઇરાદાપૂર્વકના હુમલાઓને અટકાવશે.
આ વર્ષના જાન્યુઆરીમાં, ગૃહ મંત્રાલયે વંદે માતરમ માટે એક વિગતવાર પ્રોટોકોલ પણ જારી કર્યો હતો. આ મુજબ, સત્તાવાર કાર્યક્રમોમાં વંદે માતરમની છ પંક્તિઓ ગાવામાં આવશે, જે ત્રણ મિનિટ અને દસ સેકન્ડ સુધી ચાલશે. મહત્વનું છે કે, કોઈપણ સમારંભમાં જ્યાં રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગીત બંને વગાડવામાં આવશે, ત્યાં પહેલા વંદે માતરમ ગાવામાં આવશે. રાષ્ટ્રપતિના આગમન અને ધ્વજવંદન જેવા પ્રસંગોએ, વંદે માતરમ વગાડતી વખતે દરેક વ્યક્તિએ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને ઊભા રહેવાનું રહેશે.
