જાહેર યાદીમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે જો કોઈ ફિલ્મના ભાગરૂપે રાષ્ટ્રગીત વાગતું હોય તો દર્શકોએ ઊભા થવાની ફરજિયાત જરૂર નથી. જોકે, રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો પ્રત્યે સન્માન જાળવવાની નૈતિક જવાબદારી સૌની છે.ગુજરાત માહિતી ખાતાએ ‘વંદે માતરમ’ તથા રાષ્ટ્રગીતના ગાન અને સન્માન અંગે મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ જાહેર કરતી અખબારી યાદી પ્રસિદ્ધ કરી છે. જાહેર યાદીમાં નાગરિકોને રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગાન પ્રત્યે યથોચિત આદર જાળવવા અપીલ કરવામાં આવી છે.

માર્ગદર્શિકા મુજબ જ્યારે પણ રાષ્ટ્રગીત વાગે કે ગવાય ત્યારે તમામ નાગરિકોએ સાવધ સ્થિતિમાં ઊભા રહી સન્માન વ્યક્ત કરવું જરૂરી રહેશે. રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગાન બંને વગાડવાના હોય તેવી પરિસ્થિતિમાં પ્રથમ રાષ્ટ્રગીત અને ત્યારબાદ રાષ્ટ્રગાન વગાડવાની વ્યવસ્થા રાખવાની સ્પષ્ટ સૂચના આપવામાં આવી છે. શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ માટે પણ વિશેષ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું છે. શાળાઓમાં દરરોજ દિવસની શરૂઆત રાષ્ટ્રગીતના ગાન સાથે કરવી જરૂરી ગણાવવામાં આવી છે, જેથી વિદ્યાર્થીઓમાં રાષ્ટ્રીય ભાવના અને શિસ્તનો વિકાસ થાય.

જાહેર યાદીમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે જો કોઈ ફિલ્મના ભાગરૂપે રાષ્ટ્રગીત વાગતું હોય તો દર્શકોએ ઊભા થવાની ફરજિયાત જરૂર નથી. જોકે, રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો પ્રત્યે સન્માન જાળવવાની નૈતિક જવાબદારી સૌની છે. તમામ સરકારી કચેરીઓ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને જાહેર કાર્યક્રમોના આયોજકોને આ સૂચનાઓનું પાલન કરવા અનુરોધ કર્યો છે, જેથી રાષ્ટ્રીય ગૌરવ અને એકતા વધુ મજબૂત બને.

માર્ગદર્શિકા અનુસાર નીચેની પરિસ્થિતિઓમાં રાષ્ટ્રગીત વગાડી શકાશે
નાગરિક સન્માન સમારોહ દરમિયાન
રાષ્ટ્રપતિ અથવા રાજ્યપાલના સત્તાવાર આગમન અને વિદાય સમયે
રાષ્ટ્રીય ધ્વજને પરેડમાં લાવવામાં આવે ત્યારે
દૂરદર્શન અને આકાશવાણી પર રાષ્ટ્રપતિના સંબોધન પહેલાં અને પછી

આગામી 3 માર્ચે ચંદ્રગ્રહણ છે, જેમાં ચંદ્રગ્રહણનો કુલ સમયગાળો 3 કલાક અને 27 મિનિટનો રહેશે. પરંતુ ભારતમાં ઘણા રાજ્યો અને શહેરોમાં આ ગ્રહણ સાંજે 6 વાગ્યા પછી જ માત્ર અડધો કલાકથી 45 મિનિટ માટે જોવા મળશે. જ્યારે કેટલાક રાજ્યો અને શહેરોમાં ચંદ્રોદય ગ્રહણ કાળ પછી થવાનો હોવાથી ગ્રહણ જોવા મળશે નહીં. જેના લીધે વિવિધ શહેરોમાં ચંદ્રગ્રહણ પાળવા મામલે અલગ-અલગ મત પ્રવર્તે છે. જો કે, ભારતમાં કેટલાક ભાગોમાં ગ્રહણ દેખાવાના કારણે મંદિરોમાં વેધકાળ વગેરેનું પાલન સહિતની પરંપરાઓ અનુસરવામાં આવશે. એટલે ચંદ્રગ્રહણના સમયગાળાને ધ્યાનમાં રાખીને દ્વારકાના જગતમંદિરમાં બપોરે જ ફૂલડોલ ઉત્સવની ઉજવણી કરવામાં આવશે, જાણો દર્શન અને સેવા ક્રમનો નવો સમય.

ફાગણી પૂનમના બીજા દિવસે મંદિરોમાં અને ખાસ કરીને વિષ્ણુ ભગવાન અને પૂર્ણ પુરુષોત્તમ ભગવાન શ્રી કૃષ્ણના મંદિરો તથા પુષ્ટીમાર્ગીય મંદિરોમાં ફૂલડોલ ઉત્સવની પરંપરા છે. જો કે, ચંદ્રગ્રહણના કારણે ફૂલડોલ ઉત્સવની ઉજવણીમાં પણ પરિવર્તન જોવા મળશે.

શ્રી નાથદ્વારાથી પ્રકાશિત થતાં વૈષ્ણવ પંચાગ સમાન ટીપ્પણી અનુસાર તથા દ્વારકાના જગતમંદિર શ્રી દ્વારકાધીશ મંદિર અનુસાર, ફૂલડોલ ઉત્સવ 3 માર્ચના બપોરે ઉજવવામાં આવશે. જ્યાં હજારો કિલોમીટરનું અંતર કાપી લાખો પદયાત્રીઓ ફૂલડોલ ઉત્સવ માટે ઉમટે છે. એ દ્વારકાના જગતમંદિરે 3 માર્ચ, 2026ના સવારે 11 થી 12 વાગ્યામાં ફૂલડોલ ઉત્સવની ઉજવણી કરાશે. જેમાં બપોરે 12થી રાત્રે 8 વાગ્યા સુધી મંદિરમાં દર્શન બંધ રહેશે અને રાત્રે 8 વાગ્યે ઉત્થાપન દર્શન થશે, પછી ક્રમશ: સેવા ક્રમ નિભાવી રાત્રે 11 વાગ્યે શયન દર્શન પછી મંદિરના દ્વાર બંધ થશે.

‘છોટીકાશી’ જામનગરના વિવિધ મંદિરોમાં પણ દ્વારકાના જગતમંદિરની જેમ જ બપોર પછી મોડી સાંજ સુધી મંદિર બંધ રહેશે. જેના કારણે સાંજે 7:30થી 8 વાગ્યે બંધ થઈ જતાં મંદિરો બીજે દિવસે સવારે રાબેતા મુજબ ખોલવામાં આવશે. જ્યારે અમુક મંદિરોમાં સાંજે 7 થી 10 વાગ્યા સુધી ભગવાનના દર્શન તથા નિત્ય સેવા ક્રમ નિભાવવામાં આવશે.

વાપીના છીરી વિસ્તારમાં રહેતી 13 વર્ષની સગીરાને લગ્નની લાલચ આપી ગર્ભવતી બનાવવાના ચકચારી કેસમાં વાપી એડિશનલ સેશન્સ કોર્ટે મહત્ત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે આરોપીને 20 વર્ષની જેલની સજા ફટકારવાની સાથે પીડિતાને આર્થિક સહાયનો પણ આદેશ કર્યો છે.

મળતી માહિતી અનુસાર, વર્ષ 2023માં વાપીના છીરી વિસ્તારમાં રહેતા એક પરપ્રાંતિય પરિવારની 13 વર્ષીય સગીરાને પડોશમાં જ રહેતા કિશન ખેલારી વર્માએ પ્રેમજાળમાં ફસાવી હતી. 13 સપ્ટેમ્બર 2023ના રોજ, સગીરા જ્યારે મોપેડ શીખવા નીકળી હતી ત્યારે આરોપી તેનું અપહરણ કરી મહારાષ્ટ્રના કોલ્હાપુર ભગાડી ગયો હતો. પોલીસ તપાસ દરમિયાન બંને કોલ્હાપુરથી મળી આવ્યા હતા. મેડિકલ તપાસમાં બહાર આવ્યું હતું કે સગારીને આરોપીના કૃત્યના કારણે દોઢ મહિનાનો ગર્ભ રહી ગયો હતો.

આ કેસ વાપી એડિશનલ સેશન્સ કોર્ટમાં જજ એચ.એન. વકીલ સમક્ષ ચાલી ગયો હતો. સરકારી વકીલ (DGP) અનિલ ત્રિપાઠીએ પીડિતાની જુબાની, મેડિકલ રિપોર્ટ અને અન્ય ટેકનિકલ પુરાવાઓ રજૂ કરી આરોપીને કડકમાં કડક સજા કરવાની માંગ કરી હતી.

કોર્ટે આરોપી કિશન વર્માને પોક્સો (POCSO) એક્ટ અને દુષ્કર્મની વિવિધ કલમો હેઠળ 20 વર્ષની સખત કેદની સજા ફટકારી છે. આ ઉપરાંત 10,000 રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. પીડિતાની સ્થિતિને ધ્યાને રાખી કોર્ટે ‘ગુજરાત વિક્ટિમ કમ્પેન્સેશન સ્કીમ’ હેઠળ તેને 4 લાખ રૂપિયાનું વળતર ચૂકવવાનો આદેશ કર્યો છે.

સગીર વયની બાળકીઓ સાથે થતા આવા ગુનાઓમાં સમાજમાં દાખલો બેસે તે હેતુથી કોર્ટે આ મહત્ત્વનો નિર્ણય સંભળાવ્યો છે. હાલ આરોપીને જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી દેવામાં આવ્યો છે. આ ચુકાદાથી પીડિત પરિવારને ન્યાય મળ્યો હોવાની લાગણી વ્યાપી છે.