કેન્દ્ર સરકારે તુષાર મહેતાને 1 જુલાઈ, 2026 થી ત્રણ વર્ષના કાર્યકાળ માટે ભારતના સોલિસિટર જનરલ તરીકે ફરીથી નિયુક્ત કર્યા છે. 2018 માં આ પદ પર નિયુક્ત થયેલા મહેતાને 2020 અને 2023 માં પણ એક્સટેન્શન આપવામાં આવ્યું હતું. ACC એ તેમની પુનઃનિયુક્તિને મંજૂરી આપી છે.

કેન્દ્ર સરકારે 1 જુલાઈ, 2026 થી ત્રણ વર્ષના કાર્યકાળ માટે ભારતના સોલિસિટર જનરલ તરીકે તુષાર મહેતાની પુનઃનિયુક્તિને મંજૂરી આપી છે. આ તેમની ત્રીજી પુનઃનિયુક્તિ છે, જે અગાઉ બે વાર લંબાવવામાં આવી હતી.

કર્મચારી અને તાલીમ વિભાગ (DoPT) દ્વારા જારી કરાયેલા આદેશ અનુસાર, કેબિનેટની નિમણૂક સમિતિ (ACC) એ દેશના બીજા ક્રમના સર્વોચ્ચ કાયદા અધિકારી તરીકે તુષાર મહેતાને ચાલુ રાખવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી છે. આદેશમાં જણાવાયું છે કે કેબિનેટની નિમણૂક સમિતિએ તુષાર મહેતાને ત્રણ વર્ષના સમયગાળા માટે ભારતના સોલિસિટર જનરલ તરીકે પુનઃનિયુક્તિને મંજૂરી આપી છે. આ નિમણૂક 1 જુલાઈ, 2026 થી અથવા આગામી આદેશો સુધી, જે પણ વહેલું હોય ત્યાં સુધી અમલમાં રહેશે.

મહેતાને વધારાના સોલિસિટર જનરલ તરીકે સેવા આપ્યા બાદ ઓક્ટોબર 2018 માં સોલિસિટર જનરલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ કેન્દ્ર સરકારે તેમને 1 જુલાઈ, 2020 થી અને ફરીથી 2023 માં ત્રણ વર્ષના કાર્યકાળ માટે ફરીથી નિયુક્ત કર્યા. નવીનતમ વિસ્તરણ સાથે, મહેતાએ સોલિસિટર જનરલ તરીકે લગભગ આઠ વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે અને નવા કાર્યકાળના અંત સુધીમાં તેઓ આ પદ પર 11 વર્ષ પૂર્ણ કરશે, જેનાથી તેઓ દેશના ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબા સમય સુધી સેવા આપનારા કાયદા અધિકારીઓમાંના એક બનશે.

સોલિસિટર જનરલ તરીકે, મહેતાએ સુપ્રીમ કોર્ટ અને વિવિધ હાઇકોર્ટ સમક્ષ અનેક મહત્વપૂર્ણ બંધારણીય, નીતિગત અને ફોજદારી બાબતોમાં કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું છે.

ACC એ સુપ્રીમ કોર્ટ માટે પાંચ વધારાના સોલિસિટર જનરલ (ASG) ની ત્રણ વર્ષની વધારાની મુદત માટે પુનઃનિયુક્તિને પણ મંજૂરી આપી. વિક્રમજીત બેનર્જી અને કેએમ નટરાજની 1 જુલાઈ, 2026 થી પુનઃનિયુક્તિ કરવામાં આવી છે, જ્યારે SV રાજુ, N વેંકટરામન અને ઐશ્વર્યા ભાટીની 30 જૂન, 2026 થી પુનઃનિયુક્તિ કરવામાં આવી છે. એક અલગ નિર્ણયમાં, ACC એ દિલ્હી હાઈકોર્ટ માટે વધારાના સોલિસિટર જનરલ ચેતન શર્માની પુનઃનિયુક્તિને પણ મંજૂરી આપી. તેમનો કાર્યકાળ 1 જુલાઈ, 2026 થી છ મહિનાના સમયગાળા માટે અથવા આગળના આદેશ સુધી, જે પણ વહેલું હોય ત્યાં સુધી અમલમાં રહેશે.

ભુવનેશ્વર, 16 જૂન (ભાષા) ઓડિશા સરકારી શાળાઓના કેટલાક શિક્ષકોએ ધોરણ 1 થી 8 ના વિદ્યાર્થીઓ માટે નવા પાઠ્યપુસ્તકોમાં ઘણી “ભૂલો” દર્શાવી છે, જેમાં “જોડણીની ભૂલો” અને પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓના “ખોટા નામો”નો સમાવેશ થાય છે.

પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘના પ્રમુખ બ્રહ્માનંદ મહારાણાએ જણાવ્યું હતું કે આ શાળાના પાઠ્યપુસ્તકોમાં 1,600 થી વધુ “ભૂલો” મળી આવી છે.

આ પાઠ્યપુસ્તકો રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020 અનુસાર તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે અને 2026-27 શૈક્ષણિક સત્રથી તેનો અમલ કરવામાં આવશે.

આ “ભૂલો”માં “જોડણીની ભૂલો”, પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓના ખોટા નામો અને ખોટા ફોટોગ્રાફ્સ સહિત તથ્યોમાં ભૂલોનો સમાવેશ થાય છે.

એક ઉદાહરણ આપતા તેમણે કહ્યું, “ધોરણ 1 થી 8 ના પાઠ્યપુસ્તકોમાં કુલ 1,678 ભૂલો મળી આવી હતી. ઓડિશા વિધાનસભાની જગ્યાએ કર્ણાટક વિધાનસભાની છબીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

મહારાણાએ ધ્યાન દોર્યું કે તેવી જ રીતે, ઓડિશાના નિયમગિરિ ટેકરીઓને ઝારખંડમાં સ્થિત દર્શાવવામાં આવ્યા હતા.

તેમણે આ બાબતની તપાસ કરવાની અને ભૂલ માટે જવાબદાર લોકો સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી.

તેમણે કહ્યું, “સરકારે તાત્કાલિક ભૂલો સુધારવી જોઈએ અને વિદ્યાર્થીઓને સુધારેલા પાઠ્યપુસ્તકો પૂરા પાડવા જોઈએ.”

શાળા અને માસ શિક્ષણ મંત્રી નિત્યાનંદ ગોંડે કહ્યું, “વિભાગ ભૂલો અંગે ચિંતિત છે અને તેને સુધારવા માટે જરૂરી પગલાં લઈ રહ્યું છે.”

તેમણે કહ્યું, “પાઠ્યપુસ્તકો નવા તૈયાર કરવામાં આવ્યા હોવાથી, તેમાં કેટલીક છાપકામની ભૂલો હોઈ શકે છે.”

આ દરમિયાન, વિપક્ષ બીજુ જનતા દળ (BJD) એ આરોપ લગાવ્યો કે ભાજપ સરકાર ઓડિયા શિક્ષણ પ્રણાલીને બરબાદ કરી રહી છે.

પાર્ટીના પ્રવક્તા લેનિન મોહંતીએ કહ્યું કે આ પાઠ્યપુસ્તકો “રાષ્ટ્રીય શરમ”નો વિષય છે અને “આવી ભૂલો માત્ર ઓડિયા ભાષા, સાહિત્ય અને સંસ્કૃતિને નબળી પાડતી નથી, પરંતુ ભવિષ્યને પણ જોખમમાં મૂકે છે.” વિદ્યાર્થીઓ.”

બીજેડી નેતાએ તમામ “ખામીયુક્ત પાઠ્યપુસ્તકો” તાત્કાલિક પાછી ખેંચવાની અને ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસની માંગ કરી.

દિલ્હી હાઈકોર્ટે ટેલિગ્રામ એપ પર કેન્દ્ર સરકારના કામચલાઉ પ્રતિબંધને પડકારતી અરજી પર પોતાનો નિર્ણય અનામત રાખ્યો છે. NEET પુનઃપરીક્ષા પેપર લીક અંગે ચિંતાઓને કારણે કેન્દ્ર સરકારે આ પ્રતિબંધ લાદ્યો હતો. આ અરજીથી દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ. ભારતના સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કેન્દ્ર સરકાર વતી દલીલ કરી.

સોલિસિટર જનરલનો દલીલ
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ હાઈકોર્ટમાં દલીલ કરી, “કૃપા કરીને જાહેર હિતને ધ્યાનમાં રાખો. અમે વિદ્યાર્થીઓની લાગણીઓને અવગણી શકીએ નહીં. તેમની પાસે [ટેલિગ્રામ] તારીખ અને સમય બદલવાની સુવિધા છે. ધારો કે દરેક પાસે 21 જૂને પેપર છે, તો કોઈ તેને 22 જૂને ટેલિગ્રામ પર પોસ્ટ કરી શકે છે અને તારીખ અને સમય બદલીને એવું લાગે છે કે તે 18 જૂને અપલોડ થયું હતું. આ 2024 માં થયું હતું. અમે યોગ્ય પગલાં લીધાં છે.” અમે દખલગીરી ઓછી કરવા માટે પગલાં લીધાં છે.

તુષાર મહેતાએ અંતિમ આદેશ વાંચીને જણાવ્યું હતું કે ટેલિગ્રામ પર પ્રતિબંધ એક ચોક્કસ ઘટના સાથે સંબંધિત હતો અને મર્યાદિત સમયગાળા માટે હતો.

વધુ પ્રશ્નો અને જવાબો

હાઇકોર્ટે પૂછ્યું, “નાગરિકોનો એક જૂથ પરીક્ષા આપી રહ્યો છે તેના કારણે આપણે 150 મિલિયન લોકોના અધિકારોને કેવી રીતે પ્રતિબંધિત કરી શકીએ?”

તુષાર મહેતાએ જવાબ આપ્યો, “આ પ્લેટફોર્મ પર ઘણા બધા જૂથો અને ચેનલો કાર્યરત છે. કદાચ માનનીય ન્યાયાધીશોએ ક્યારેય અન્ય પ્લેટફોર્મ પર આવી ચેનલો કાર્યરત હોવાનું સાંભળ્યું નથી.”

બેન્ચ: પ્રશ્ન એ છે કે, શું તમે કોઈ બીજાના અધિકારોનું રક્ષણ કરવા માટે કોઈના અધિકારોને પ્રતિબંધિત કરી શકો છો? જ્યારે કોઈ રાજ્ય અથવા રાજ્યના ભાગમાં ઇન્ટરનેટ પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવે છે, ત્યારે એવું બની શકે છે કે ફક્ત 10% લોકો જ તોફાની હોય. જો કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ આવી હોય, તો તેને મંજૂરી આપી શકાય છે. આ તે છે જ્યાં પ્રમાણસરતાનો માપદંડ લાગુ પડે છે.
શું વાંધો છે?
NEET પરીક્ષાઓને કારણે 22 જૂન સુધી પ્લેટફોર્મને અવરોધિત કરવાના કેન્દ્ર સરકારના આદેશને પડકારવામાં આવ્યો હતો. કેન્દ્ર સરકારનો દાવો છે કે ટેલિગ્રામ “ફ્રેન્કેસ્ટાઇન” જેવું છે. દરમિયાન, ટેલિગ્રામનું કહેવું છે કે સરકારનો આદેશ અતિશય કડક છે અને તે કાયદાનું પાલન કરી રહી છે.

ટેલિગ્રામ સામે ગંભીર આરોપો
કેન્દ્ર સરકારે દિલ્હી હાઈકોર્ટને જણાવ્યું છે કે ઇન્સ્ટન્ટ મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ ટેલિગ્રામ નવું “ડાર્ક વેબ” બની રહ્યું છે, જે ગુનેગારોને જોડે છે અને તેમની ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને સરળ બનાવે છે. NEET-UG (નેશનલ એલિજિબિલિટી કમ એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ અંડરગ્રેજ્યુએટ) ની પુનઃપરીક્ષા પહેલા, 22 જૂન સુધી ભારતમાં તેની સેવાઓ સ્થગિત કરવાના સરકારના નિર્ણયને પડકારતી ટેલિગ્રામની અરજીના જવાબમાં કેન્દ્ર સરકારે આ ટિપ્પણીઓ કરી હતી.

સરકારે હાઈકોર્ટને જણાવ્યું હતું કે, “ટેલિગ્રામ નવું ‘ડાર્ક વેબ’ બની ગયું છે અને ખોટું કરનારાઓને જોડે છે. ગુનેગારો વધુને વધુ ટેલિગ્રામનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. તેઓ ‘ડીપ વેબ’ લિંક્સ દ્વારા ‘ડાર્ક વેબ’ ફોરમ સાથે જોડાતી ચેનલો પર લિંક્સ પોસ્ટ કરે છે, જેના કારણે અધિકારીઓ માટે ગુનેગારોને શોધવા અને ઓળખવામાં મુશ્કેલી પડે છે.”

સરકારનો નિર્ણય એવી ચિંતા પર આધારિત હતો કે NEET-UG 2026 પેપર લીકમાં સામેલ સંગઠિત છેતરપિંડી કરનારા નેટવર્ક્સ દ્વારા ટેલિગ્રામનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. મે 2026 માં યોજાયેલી પરીક્ષા આ લીકને કારણે રદ કરવામાં આવી હતી.

કેન્દ્ર સરકારના કયા વિભાગે આ આદેશ જારી કર્યો?

પ્રાયોજિત:
ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MEITY) એ માહિતી ટેકનોલોજી અધિનિયમ, 2000 ની કલમ 69A હેઠળ એક આદેશ જારી કર્યો, જેમાં ભારતમાં ટેલિગ્રામ પ્લેટફોર્મની ઍક્સેસ 22 જૂન સુધી પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી. બીજા આદેશમાં પ્લેટફોર્મને 30 જૂન સુધીમાં અગાઉ પોસ્ટ કરેલા સંદેશાઓ માટે સંદેશ-સંપાદન સુવિધાને અક્ષમ કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો. સરકારે જણાવ્યું હતું કે 21 જૂને યોજાનારી પુનઃપરીક્ષાની અખંડિતતાને સુરક્ષિત રાખવા માટે આ પગલું જરૂરી હતું.

અધિકારીઓએ દલીલ કરી હતી કે ટેલિગ્રામ ચેનલોનો ઉપયોગ લીક થયેલા અથવા નકલી પ્રશ્નપત્રોનું વિતરણ કરવા, છેતરપિંડીનું સંકલન કરવા અને પ્લેટફોર્મની સંપાદન સુવિધા દ્વારા સંદેશ ટાઇમસ્ટેમ્પમાં ફેરફાર કરવા માટે થઈ રહ્યો હતો.

ટેલિગ્રામે આ આદેશને પડકાર્યો હતો.

ટેલિગ્રામે આ પ્રતિબંધને પડકારતી રિટ અરજી દાખલ કરી હતી, જેમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે એપ્લિકેશનને આટલી વ્યાપક રીતે અવરોધિત કરવી ગેરકાયદેસર અને ગેરબંધારણીય છે. કંપનીએ એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે તેણે ગેરકાયદેસર NEET સામગ્રીની 900 થી વધુ લિંક્સ દૂર કરી છે અને ઉલ્લંઘનોને ઓળખવા માટે કૃત્રિમ બુદ્ધિ, મશીન લર્નિંગ ટૂલ્સ અને મેન્યુઅલ મોડરેશનનો ઉપયોગ કર્યો છે.

કેન્દ્ર સરકારે એપ્લિકેશન પરના કામચલાઉ પ્રતિબંધને યોગ્ય ઠેરવતા ટેલિગ્રામની અરજીનો જવાબ દાખલ કર્યો હતો. અન્ય દલીલો ઉપરાંત, કેન્દ્ર સરકારે જણાવ્યું હતું કે “નીત માફિયા” નામની એક ટેલિગ્રામ ચેનલ ઓળખાઈ હતી, જેના છેલ્લા ચેકમાં આશરે 18,617 સબ્સ્ક્રાઇબર્સ હતા.

સોગંદનામા મુજબ, આ ચેનલ કથિત NEET પરીક્ષા પેપર લીક, એડવાન્સ બુકિંગ સિસ્ટમ, ચુકવણી પદ્ધતિઓ અને પરીક્ષા સંબંધિત સામગ્રી પૂરી પાડવાના વચનો સંબંધિત સામગ્રીનો વ્યાપકપણે પ્રસાર કરી રહી હતી. કેન્દ્ર સરકારના પ્રતિ-સોગંદનામામાં જણાવાયું છે કે, “આ ચેનલનો સ્કેલ પોતે દર્શાવે છે કે ટેલિગ્રામ પાસે એકસાથે હજારો વપરાશકર્તાઓને ગેરકાયદેસર પરીક્ષા સંબંધિત સામગ્રીનું મોટા પાયે વિતરણ કરવાની ક્ષમતા છે.” કેન્દ્ર સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, ટેલિગ્રામનું અનન્ય તકનીકી સ્થાપત્ય, જે સંપૂર્ણપણે ક્લાઉડ-આધારિત છે, મોટા પ્રમાણમાં સામગ્રીના પ્રસારણને મંજૂરી આપે છે.

કેન્દ્ર સરકારના પ્રતિ-સોગંદનામામાં જણાવાયું છે કે પ્લેટફોર્મ

રામ મંદિરના દાનમાં થયેલી ગેરરીતિના કેસને લઈને વધી રહેલા વિવાદને પગલે કેન્દ્ર સરકાર પણ સક્રિય થઈ ગઈ છે. રવિવારે PMO ના એક વરિષ્ઠ અધિકારી મંદિરમાં આવે તેવી શક્યતા છે. અધિકારી પોતાની તપાસ કરશે અને PMO ને માહિતી સુપરત કરશે. જોકે, આ વાતની પુષ્ટિ થઈ નથી. દરમિયાન, આ મામલાની તપાસ માટે રચાયેલી ત્રણ સભ્યોની વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT) સોમવારે અયોધ્યા પહોંચશે. આ ટીમ ટ્રસ્ટના અધિકારીઓ પાસેથી માહિતી એકત્રિત કરશે, મંદિરના કર્મચારીઓની પૂછપરછ કરશે અને શંકાસ્પદોની ઓળખ કરશે. તે ટ્રસ્ટની અત્યાર સુધીની તપાસની વિગતો પણ એકત્રિત કરશે. દરમિયાન, એક અઠવાડિયા પહેલા પ્રકાશમાં આવેલા કેસમાં ગેરરીતિના પુરાવા મળ્યા હોવા છતાં, કોઈ FIR દાખલ કરવામાં આવી નથી.

મંદિરના દાનમાં થયેલી ગેરરીતિ ગયા અઠવાડિયે પ્રકાશમાં આવી હતી. ત્યારથી ટ્રસ્ટના અધિકારીઓ ગુપ્ત તપાસ કરી રહ્યા છે. ટ્રસ્ટના કાર્યાલયની નજીક કોઈ પણ બહારના વ્યક્તિને પ્રવેશવાની મંજૂરી નથી. આ બધા વચ્ચે, શનિવારે, શ્રી રામ મંદિર ટ્રસ્ટની વિનંતીને પગલે, સરકારે મુખ્યમંત્રીના નિર્દેશ હેઠળ ત્રણ સભ્યોની સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) ની રચના કરી.

તેમાં લખનૌ ડિવિઝનલ કમિશનર વિજય વિશ્વાસ પંત, લખનૌ રેન્જ ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ કિરણ એસ. અને સ્પેશિયલ સેક્રેટરી ફાઇનાન્સ નીલ રતનનો સમાવેશ થાય છે. એવી ચર્ચા હતી કે SIT રવિવારે તપાસ શરૂ કરશે, પરંતુ તે શક્ય બન્યું નહીં. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, SIT સોમવારે અયોધ્યા પહોંચશે અને તપાસ શરૂ કરશે. ટીમ ફક્ત નાણાકીય વ્યવહારો અને ટેકનિકલ પાસાઓની તપાસ કરશે નહીં, પરંતુ તે પણ નક્કી કરશે કે શું કોઈ સ્તરે આશ્રય, બેદરકારી અથવા મિલીભગત હતી. જો કોઈ ટ્રસ્ટી કે અધિકારી તરફથી સંડોવણી કે વહીવટી ભૂલોના પુરાવા મળશે, તો તેમની સત્તા મર્યાદિત થઈ શકે છે.

વિનય કટિયાર અધિકારીઓને મળ્યા વિના લખનૌ જવા રવાના થયા
અયોધ્યા: ભૂતપૂર્વ સાંસદ અને ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા વિનય કટિયાર, જેમણે જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરશે અને રામ મંદિરના પ્રસાદ મુદ્દા અંગે ફરિયાદ નોંધાવશે, તેઓ રવિવારે અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કર્યા વિના લખનૌ જવા રવાના થયા.

શનિવારે અયોધ્યા પહોંચ્યા પછી, વિનય કટિયારે જણાવ્યું હતું કે તેઓ રવિવારે સવારે ડીઆઈજી અને એસએસપીને મળશે અને રામ મંદિરના દાન સાથે સંકળાયેલા લોકો સામે ફરિયાદ નોંધાવશે અને ગુનેગારો સામે એફઆઈઆર દાખલ કરીને કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે ભક્તોના દાનનો ગેરઉપયોગ કરનાર કોઈપણ વ્યક્તિને જેલમાં મોકલવામાં આવે. જોકે, રવિવારે અધિકારીઓ સાથેની તેમની નિર્ધારિત બેઠક નિષ્ફળ ગઈ અને તેઓ ઔપચારિક ફરિયાદ નોંધાવ્યા વિના લખનૌ જવા રવાના થયા.

નૃપેન્દ્ર મિશ્રા દાન પેટીઓનું નિરીક્ષણ કરે છે
રામ મંદિર નિર્માણ સમિતિના અધ્યક્ષ નૃપેન્દ્ર મિશ્રાએ રવિવારે શ્રી રામ જન્મભૂમિ સંકુલમાં દાન પેટીઓ અને પ્રસાદ વ્યવસ્થાપનની વ્યવસ્થાનું નિરીક્ષણ કર્યું. તેમણે દાન સંગ્રહ, સુરક્ષા અને બેંક ડિપોઝિટની પ્રક્રિયા વિશે પૂછપરછ કરી. તેમણે રામ લલ્લાના ગર્ભગૃહમાં રાખવામાં આવેલા દાન પેટીઓનું પણ નિરીક્ષણ કર્યું. મિશ્રાએ તપાસ માટે રચાયેલી એસઆઈટીમાં વિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે રાજ્ય સરકારે આ બાબતને ગંભીરતાથી લીધી છે અને 24 કલાકથી ઓછા સમયમાં તપાસ સમિતિની રચના કરી છે. સમિતિની ભલામણોનો અમલ કરવામાં આવશે.

સુપ્રીમ કોર્ટની દેખરેખ હેઠળ તપાસ: અવધેશ પ્રસાદ
રવિવારે સિવિલ લાઇન્સની એક હોટલમાં પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ અવધેશ પ્રસાદે રામ મંદિર દાન કેસ અંગે શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટ પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે આ મામલો કોઈ સામાન્ય નાણાકીય ગેરરીતિ નથી, પરંતુ લાખો ભક્તોની લાગણીઓ સાથે સંકળાયેલો છે. તેમણે કહ્યું હતું કે તેમને રાજ્ય સરકારની વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT) પર કોઈ વિશ્વાસ નથી. તેમણે કહ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ હેઠળ રચાયેલી સ્વતંત્ર સમિતિ દ્વારા આ મામલાની તપાસ થવી જોઈએ. ટ્રસ્ટને પણ વિસર્જન કરવું જોઈએ અને તમામ જવાબદાર અધિકારીઓને તેમના પદ પરથી દૂર કરવા જોઈએ.

ટ્રસ્ટ બિલ્ડિંગમાં નવું લોકર લગાવવામાં આવ્યું
રામ મંદિર દાન કૌભાંડ બાદ, સિસ્ટમમાં ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. ટ્રસ્ટ ઓફિસમાં એક નવું ઉચ્ચ સુરક્ષા લોકર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે. આનો હેતુ દાન પેટીઓમાંથી મળેલી રોકડ, કિંમતી ઘરેણાં અને અન્ય કિંમતી વસ્તુઓની સલામતીને મજબૂત બનાવવાનો છે. ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાયે તેમની દેખરેખ હેઠળ, અત્યાધુનિક સુરક્ષા ધોરણો અનુસાર નવું લોકર સ્થાપિત કર્યું.

સંસદમાં મહિલા અનામત બિલ પસાર થયા છતાં, પક્ષોએ 2024 થી યોજાયેલી ચૂંટણીઓમાં મહિલાઓને માત્ર 10% ટિકિટ આપી છે. દેશમાં 152 લોકસભા બેઠકો એવી હતી જ્યાં એક પણ મહિલા ઉમેદવાર નહોતી. આ પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે કે રાજકીય પક્ષો કાયદાકીય ફરજ વિના મહિલાઓને પ્રતિનિધિત્વ આપવા તૈયાર નથી.

રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાંથી એક મોટો સમાચાર સામે આવ્યો છે. ચૂંટણી સુધારા પર કામ કરતી સંસ્થા ADR એ એક નવો ખુલાસો કર્યો છે. સંસદમાં મહિલા અનામત બિલ પસાર થયા પછી પણ પરિસ્થિતિ બદલાઈ નથી. રાજકીય પક્ષો હજુ પણ મહિલાઓને ટિકિટ આપવામાં અત્યંત કંજૂસ છે. 2024 થી માત્ર 10% મહિલાઓને ચૂંટણીમાં ઉતારવામાં આવી છે.

એસોસિએશન ફોર ડેમોક્રેટિક રિફોર્મ્સ (ADR) એ 51,708 ઉમેદવારોના ડેટાનો નજીકથી અભ્યાસ કર્યો છે. આ અભ્યાસ મહિલા અનામત બિલ પસાર થયા પછી યોજાયેલી લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પર આધારિત છે. આઘાતજનક રીતે, આ ઉમેદવારોમાંથી ફક્ત 5,095 મહિલાઓ હતી. આ કુલ ઉમેદવારોના ફક્ત 10 ટકા છે.

2024 ની લોકસભાની ચૂંટણીઓ પણ અત્યંત નિરાશાજનક રહી. કુલ 8,360 ઉમેદવારોએ આ ચૂંટણી લડી હતી, પરંતુ તેમાંથી ફક્ત 800 મહિલાઓ હતી. દેશના 543 સંસદીય મતવિસ્તારોમાંથી, 152 બેઠકો પર એક પણ મહિલા ઉમેદવાર મેદાનમાં નહોતી. આ જ કારણ છે કે વર્તમાન 18મી લોકસભામાં ફક્ત 74 મહિલા સાંસદો છે, જે સમગ્ર ગૃહના ફક્ત 14 ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

આ અહેવાલે મહિલાઓને પ્રોત્સાહન આપવા અંગે મોટા દાવા કરનારા પક્ષોના ખોટા દાવાઓનો પર્દાફાશ કર્યો છે. રાષ્ટ્રીય પક્ષોમાં, ભારતીય જનતા પાર્ટીએ સૌથી વધુ 16 ટકા મહિલાઓને ટિકિટ આપી. કોંગ્રેસ અને સીપીઆઈ(એમ) એ 13 ટકા મહિલાઓને ટિકિટ આપી. બહુજન સમાજ પાર્ટીએ ફક્ત આઠ ટકા મહિલાઓને ટિકિટ આપી. દરમિયાન, આમ આદમી પાર્ટીએ આ વિશ્લેષણમાં આવરી લેવામાં આવેલા તેના 22 ઉમેદવારોમાંથી એક પણ મહિલાને ટિકિટ આપી નથી.

વિધાનસભા ચૂંટણીના આંકડા સમાન છે. આ બિલ પસાર થયા પછી, 20 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વિધાનસભા ચૂંટણીઓ યોજાઈ છે. 31,429 ઉમેદવારોમાંથી ફક્ત 3,273 મહિલાઓ ચૂંટણી લડી હતી. આ આંકડો ફક્ત 10.2 ટકા દર્શાવે છે. કોઈપણ રાજ્યમાં મહિલા ઉમેદવારોની ટકાવારી 14 ટકાથી વધુ નથી. 2024 માં ઓડિશા 13.9 ટકા મહિલા ઉમેદવારો સાથે આગળ હતી. આ પછી 2025 માં દિલ્હી 13.7 ટકા મહિલા ઉમેદવારો સાથે અને 2026 માં પુડુચેરી 13.6 ટકા મહિલા ઉમેદવારો સાથે બીજા ક્રમે હતું.

દેશની વસ્તીના આશરે 49 ટકા મહિલાઓ છે. કુલ 662.9 મિલિયન મતદારો મહિલાઓ છે. આમ છતાં, રાજકીય શક્તિની દ્રષ્ટિએ ભારત ઘણું પાછળ છે. 1 માર્ચ, 2025 ના IPU રેન્કિંગ અનુસાર, સંસદમાં મહિલા પ્રતિનિધિત્વની દ્રષ્ટિએ ભારત 185 દેશોમાં 151મા ક્રમે છે.

મહિલા અનામત કાયદો (નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ) સંસદ દ્વારા પસાર થઈ ગયો છે, પરંતુ તેના હેઠળ 33 ટકા બેઠકો મેળવવામાં સમય લાગશે. આ કાયદો આગામી રાષ્ટ્રીય વસ્તી ગણતરી અને ત્યારબાદના સીમાંકન પછી જ અમલમાં આવશે. અહેવાલો અનુસાર, 2026-27 માં પ્રસ્તાવિત વસ્તી ગણતરી સમયસર પૂર્ણ કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે, તો જ 2029 માં આગામી લોકસભા ચૂંટણી સુધીમાં મહિલાઓ તેમના સાચા અધિકારો પ્રાપ્ત કરી શકશે.