મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને લગતા રાજકીય વિવાદ વચ્ચે, કેરળના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય સચિવ જીજી થોમસનના દાવાએ એક નવો રાજકીય વિવાદ ઉભો કર્યો છે. થોમસનનો આરોપ છે કે 2016 માં, સેવા આપતી વખતે, જ્ઞાનેશ કુમારને ભાજપની ટિકિટ પર લોકસભા ચૂંટણી લડવાની તક આપવામાં આવી હતી. થોમસનના જણાવ્યા મુજબ, જો તેઓ ચૂંટણી જીતે તો તેમને કેન્દ્રીય મંત્રી પદનું વચન પણ આપવામાં આવ્યું હતું.

કોંગ્રેસ પાર્ટી અને રાહુલ ગાંધીએ આ દાવા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. રાહુલ ગાંધીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર કોંગ્રેસ કેરળ દ્વારા એક પોસ્ટ શેર કરી. થોમસનના દાવાને ટાંકીને, પોસ્ટમાં પૂછવામાં આવ્યું હતું કે કયા અધિકાર હેઠળ કોઈ સેવા આપનાર અધિકારી રાજકીય પક્ષની ટિકિટ પર ચૂંટણી લડવાની ઓફર કરી શકે છે. રાહુલ ગાંધીએ શું લખ્યું?

કોંગ્રેસ કેરળ પોસ્ટ શેર કરતા રાહુલ ગાંધીએ લખ્યું કે જ્ઞાનેશ કુમાર (તે સમયે સેવા આપતા IAS અધિકારી) ને પહેલા ભાજપ માટે ભરતી કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું. પછી, મોદી અને શાહે તેમને અમ્પાયર બનાવ્યા અને ભારતની ચૂંટણીઓમાં મેચ ફિક્સિંગની જવાબદારી સોંપી. જીજી થોમસનનો શું દાવો હતો?

કેરળના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય સચિવ જીજી થોમસને જણાવ્યું હતું કે આ વાતચીત 2016 માં દિલ્હી જતી ફ્લાઇટ દરમિયાન થઈ હતી. તે સમયે તેઓ કેરળના મુખ્ય સચિવ તરીકે સેવા આપી રહ્યા હતા. થોમસના જણાવ્યા મુજબ, જ્ઞાનેશ કુમારે તેમને તેમની ભવિષ્યની યોજનાઓ વિશે પૂછ્યું અને 2019 ની લોકસભા ચૂંટણી ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે લડવાનું સૂચન કર્યું. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે કુમારે કહ્યું હતું કે ચૂંટણી જીત્યા પછી તેઓ કેન્દ્રીય મંત્રી બની શકે છે. થોમસને કહ્યું હતું કે તેમણે તરત જ આ ઓફરને નકારી કાઢી હતી કારણ કે તેમને ચૂંટણી લડવામાં રસ નહોતો. થોમસને એમ પણ કહ્યું હતું કે તેઓ આશ્ચર્યચકિત થયા હતા કારણ કે જ્ઞાનેશ કુમાર તરફથી આવી ઓફર ન આવવી જોઈતી હતી.

તેમણે કઈ બેઠક પરથી ચૂંટણી લડવાનો દાવો કર્યો હતો?

અહેવાલો અનુસાર, થોમસને દાવો કર્યો હતો કે તેમને ભાજપની ટિકિટ પર કેરળની પઠાણમથિટ્ટા લોકસભા બેઠક પરથી ચૂંટણી લડવાની ઓફર કરવામાં આવી હતી. આ ચૂંટણી 2019 માં યોજાવાની હતી.

આ મામલો પ્રકાશમાં આવ્યા પછી કોંગ્રેસ પ્રશ્નો ઉભા કરે છે
જીજી થોમસના દાવા બાદ, કોંગ્રેસ પાર્ટીએ જ્ઞાનેશ કુમારની ભૂમિકા અને ચૂંટણી પંચની નિષ્પક્ષતા પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. રાહુલ ગાંધીએ પણ કોંગ્રેસની પોસ્ટ શેર કરી અને આ બાબતે અનેક પ્રશ્નો ઉભા કર્યા. કોંગ્રેસ પોસ્ટમાં એ પણ પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો કે જો આવો પ્રસ્તાવ 2016 માં કરવામાં આવ્યો હતો, તો તે સમયે જ્ઞાનેશ કુમાર કયા અધિકાર હેઠળ રાજકીય ભરતીમાં સામેલ હતા?
જ્ઞાનેશ કુમારને લઈને વિવાદ પહેલાથી જ ચાલી રહ્યો છે
જ્ઞાેશ કુમાર અંગેનો આ મામલો એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે વિપક્ષ સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવ્યૂ (SIR) અંગે ચૂંટણી પંચની કામગીરી પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યો છે. તાજેતરના એક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા 10 મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 14 વખત કમિશનના અમુક નિર્ણયો અને આદેશો સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. જો કે, ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું છે કે તેના સત્તાવાર આદેશો અને નિર્ણયોનો સંપૂર્ણ કાનૂની આધાર છે અને સંસ્થાની આંતરિક ચર્ચામાં અલગ અલગ મંતવ્યો સામાન્ય છે.

કેરળના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય સચિવ જીજી થોમસને આક્ષેપ કર્યો છે કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે, જ્યારે તેઓ IAS અધિકારી તરીકે ફરજ બજાવતા હતા, ત્યારે તેમને પૂછ્યું હતું કે શું તેઓ રાજ્યના પથનમથિટ્ટાથી ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે 2019ની લોકસભા ચૂંટણી લડવામાં રસ ધરાવે છે.

થોમસને સ્થાનિક મીડિયા સમક્ષ આ દાવો ત્યારે કર્યો છે જ્યારે ચૂંટણી પંચ અને જ્ઞાનેશ કુમાર મતદાર યાદીની ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) પ્રક્રિયાના સંચાલન અને ત્રણ સભ્યોની ચૂંટણી સમિતિમાં મતભેદોના આક્ષેપોને લઈને ભારે વિવાદનો સામનો કરી રહ્યા છે. થોમસનો આ દાવો 2016માં દિલ્હી જતી ફ્લાઇટ દરમિયાન થયેલી વાતચીત અંગે છે, જ્યારે તેઓ કેરળના મુખ્ય સચિવ તરીકે ફરજ બજાવતા હતા અને કુમાર કેરળ-કેડરના IAS અધિકારી હતા.

સ્થાનિક અખબાર ‘મનોરમા’એ તેમના હવાલાથી લખ્યું છે કે, “તે સમયે હું કેરળના મુખ્ય સચિવ તરીકે ફરજ બજાવતો હતો. અમે એક જ ફ્લાઇટમાં સાથે હતા. તેઓ વડાપ્રધાન મોદીના ખૂબ વખાણ કરી રહ્યા હતા અને તેમણે મને ખુલ્લેઆમ પૂછ્યું હતું કે શું હું 2019ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં પથનમથિટ્ટાથી ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડવામાં રસ ધરાવું છું. તેઓ મને મનાવવાનો ખૂબ પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ મેં તરત જ તે પ્રસ્તાવનો અસ્વીકાર કર્યો હતો.”

2019માં કોંગ્રેસના એન્ટો એન્ટનીએ પથનમથિટ્ટા લોકસભા બેઠક જીતી હતી, જ્યારે CPI(M)ના વીણા જ્યોર્જ બીજા ક્રમે રહ્યા હતા. ભાજપ તરફથી પથનમથિટ્ટા બેઠક પર કે. સુરેન્દ્રન ઉમેદવાર હતા, જેઓ 28.95 ટકા મત મેળવીને ત્રીજા સ્થાને રહ્યા હતા.

વાંચો | જ્ઞાનેશ કુમાર અને ચૂંટણી કમિશનરોની બેઠક; ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટતા કરી

કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ પ્રતિક્રિયા આપતા કુમાર પર આરોપ મૂક્યો હતો કે ચૂંટણીનું સંચાલન કરનાર અધિકારી તરીકે નિમણૂક પામતા પહેલા તેઓ ભાજપ માટે ભરતી પ્રક્રિયામાં સામેલ હતા. થોમસે તેમની કારકિર્દીના શરૂઆતના સમયની અન્ય એક ઘટના પણ યાદ કરી જ્યારે રાજકારણમાં પ્રવેશવા માટે લોકોએ તેમનો સંપર્ક કર્યો હતો.

તેમણે દાવો કર્યો કે, “જોકે તે સમયે પણ મેં તે પ્રસ્તાવનો અસ્વીકાર કર્યો હતો, પરંતુ જ્ઞાનેશને તે વિશે જાણ થઈ ગઈ હતી અને તેમણે મને રાજકારણમાં પ્રવેશવા માટે મનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.”

વિપક્ષી પક્ષો કુમારના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે અને દેશના વિવિધ ભાગોમાં વિરોધ પ્રદર્શનો કરી રહ્યા છે. ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ મુજબ, અન્ય બે ચૂંટણી કમિશનરો – સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશી – એ કમિશન દ્વારા લેવામાં આવેલા નિર્ણયો અંગે વારંવાર વાંધો ઉઠાવ્યા બાદ તેમની માંગણીઓ વધુ તીવ્ર બની હતી. NDIA બ્લોક પાર્ટીઓ 30 સપ્ટેમ્બરે દિલ્હીમાં તેમની રણનીતિ પર ચર્ચા કરવા માટે મળે તેવી શક્યતા છે.

તૃણમૂલ કોંગ્રેસના નેતા મમતા બેનર્જીએ કહ્યું કે તેમણે રાહુલ ગાંધીને સંદેશ મોકલ્યો છે કે વિરોધ પક્ષો મળે.

“મેં રાહુલ ગાંધીને સંદેશ મોકલ્યો છે, અને તેમને કહ્યું છે કે આપણે સાથે બેસવું જોઈએ. 30 સપ્ટેમ્બરે દિલ્હીના કોન્સ્ટિટ્યુશન ક્લબમાં ઇન્ડિયા બ્લોકની બેઠક યોજાશે,” તેણીએ કહ્યું.

CPI(M) ના મહાસચિવ એમએ બેબીએ પણ આ મુદ્દા પર બેનર્જી સહિત વિપક્ષી નેતાઓને પત્ર લખ્યો છે.

તાજેતરમાં દેશમાં E20 પેટ્રોલ (20% ઇથેનોલ અને 80% પેટ્રોલનું મિશ્રણ) અંગે ભારે હોબાળો મચી ગયો હતો. સંસદથી લઈને સોશિયલ મીડિયા સુધી દરેક જગ્યાએ તેનો વિરોધ જોવા મળ્યો હતો. સોશિયલ મીડિયા પર એવા અસંખ્ય વીડિયો વાયરલ થયા હતા જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે E20 પેટ્રોલના ઉપયોગથી વાહનોના એન્જિનને નુકસાન થઈ રહ્યું છે.

જોકે, હવે આ મુદ્દો કંઈક અંશે શાંત પડ્યો હોય તેવું લાગે છે. આ દરમિયાન કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ ફરી એકવાર ઇથેનોલ ઈંધણની તરફેણ કરી છે. દિલ્હીમાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન બોલતા ગડકરીએ આ અફવાઓને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢી હતી અને કહ્યું હતું કે, “વિશ્વના 19 દેશોમાં ઇથેનોલનો સફળતાપૂર્વક ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. અત્યાર સુધીમાં ભારતીય વાહનોમાં એન્જિનને નુકસાન થવા અંગેની એક પણ વાસ્તવિક ફરિયાદ સામે આવી નથી.” તેમણે વધુમાં દાવો કર્યો હતો કે પેટ્રોલ લોબી દ્વારા સોશિયલ મીડિયા અભિયાનો મારફતે તેમની વિરુદ્ધ આ ખોટી માહિતી ફેલાવવામાં આવી રહી છે.

ટોયોટાની નવી 100% ઇથેનોલ-સંચાલિત ઇનોવા
આ કાર્યક્રમમાં ગડકરીએ જાહેરાત કરી હતી કે ટોયોટાને આ ઓક્ટોબરમાં ભારતમાં તેની લોકપ્રિય ઇનોવા કારનું 100% ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વેરિઅન્ટ લોન્ચ કરવા માટે આમંત્રિત કરવામાં આવ્યું છે. આ વાહન 100% શુદ્ધ ઇથેનોલ (E100) પર ચાલવા માટે સંપૂર્ણપણે સક્ષમ હશે. રસ્તા પર ચાલતી વખતે આ કાર પોતાની 60% વીજળી પણ જાતે ઉત્પન્ન કરશે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે પેટ્રોલના ખૂબ ઊંચા ભાવની સરખામણીમાં, ઇથેનોલનો ઉપયોગ ગ્રાહકોને અસરકારક રીતે માત્ર ₹25 પ્રતિ લિટર પડશે અને તેનાથી વાયુ પ્રદૂષણ શૂન્ય થશે. પોતાની નીતિનો મજબૂતીથી બચાવ કરતા તેમણે કહ્યું, “મકાઈ અને શેરડીમાંથી ઇથેનોલના ઉત્પાદનના સરકારના નિર્ણયથી ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારના ગરીબ ખેડૂતો માટે સીધી રીતે ₹45,000 કરોડની જંગી આવક ઊભી થઈ છે.”

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સરકાર પાસે ઉત્તમ નીતિઓ છે અને આપણે તેનું સમર્થન કરવું જોઈએ. સ્વાભાવિક છે કે, જેમનો ₹22 લાખ કરોડનો તેલ આયાતનો વ્યવસાય પ્રભાવિત થવાનો છે, તેઓ તેમની ટીકા કરશે જ. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે આનાથી તેમને કોઈ ફરક પડતો નથી, કારણ કે તેમનો ઉદ્દેશ્ય દેશના ખેડૂતોના કલ્યાણ માટે કામ કરવાનો છે.

10 કરોડ નોકરીઓનું લક્ષ્ય
દેશભરના શહેરોમાં ટૂંકા અંતરની મુસાફરી માટે બજેટ-ફ્રેન્ડલી વિકલ્પ તરીકે બાઇક ટેક્સી સેવાઓ ઝડપથી લોકપ્રિયતા મેળવી રહી છે. યુવાનોને રોજગારીની તકો પૂરી પાડવા માટે નીતિન ગડકરીએ આ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. તેમણે તમામ રાજ્યોના પરિવહન મંત્રીઓને બાઇક ટેક્સીઓ માટે કાયદેસર અને સુરક્ષિત પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડવાનો અનુરોધ કર્યો છે, જેથી ગ્રામીણ વિસ્તારોના વંચિત યુવાનો અને ટુ-વ્હીલર ચાલકો માટે રોજગારીનું સર્જન થઈ શકે.

તેમણે જણાવ્યું કે આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ યુવાનોને નજીવી માસિક ફી (આશરે ₹25 પ્રતિ માસ) ચૂકવીને ટેક્સી સેવાઓ પૂરી પાડવાની તક આપે છે. આ મોડેલ દ્વારા, ભારતમાં 10 કરોડ લોકોને કોઈપણ નવા રોકાણની જરૂરિયાત વિના સીધી રોજગારી મળી શકે છે. સંબંધિત ફાઇલ પર હસ્તાક્ષર કર્યા તે ક્ષણને યાદ કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે, હવે ટુ-વ્હીલર કે ફોર-વ્હીલર ધરાવનાર કોઈપણ વ્યક્તિ તેને કાયદેસર રીતે ટેક્સી તરીકે ચલાવી શકે છે. તેમના આ એક જ નિર્ણયને પગલે, બેંગલુરુ સ્થિત સ્ટાર્ટઅપ ‘રેપિડો’ (Rapido) એ દેશભરમાં 3.5 કરોડ લોકોને સીધી રોજગારી પૂરી પાડી છે.

લદ્દાખના સામાજિક કાર્યકર અને લેહ એપેક્સ બોડી (LAB)ના સભ્ય સોનમ વાંગચુકના લદ્દાખની સ્થિતિની તિબેટ સાથે કરાયેલા સરખામણીના નિવેદનને લઈને વિવાદ સર્જાયો છે. ધર્મશાળા સ્થિત સેન્ટ્રલ તિબેટન એડમિનિસ્ટ્રેશન (CTA)એ વાંગચુકના નિવેદન સામે વાંધો વ્યક્ત કરીને તેને ‘અયોગ્ય અને વાસ્તવિક સ્થિતિથી દૂર’ ગણાવ્યું છે. CTAના પ્રવક્તા તેનઝિન લેકશેના જણાવ્યા મુજબ, તિબેટની વર્તમાન સ્થિતિને લદ્દાખ સાથે સરખાવવી યોગ્ય નથી.

શું કહ્યું હતું સોનમ વાંગચુકે?

24 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ લેહમાં ગયા વર્ષે થયેલી હિંસાની પ્રથમ વરસી નિમિત્તે યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં વાંગચુકે લદ્દાખના રાજકીય મુદ્દાઓ અને લોકોની ચિંતાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે લદ્દાખના લોકોએ ભારતને લોકશાહી અને સન્માનપૂર્વક જીવન જીવવાની આશાએ પસંદ કર્યું હતું. આ દરમિયાન તેમણે લદ્દાખની સ્થિતિની તિબેટ સાથે સરખામણી કરતા દાવો કર્યો હતો કે લદ્દાખમાં જે પ્રકારનું દમન થઈ રહ્યું છે, તેવું ચીન તિબેટમાં પણ નથી કરી રહ્યું.

CTAએ શું વાંધો ઉઠાવ્યો?

CTAના પ્રવક્તા તેનઝિન લેકશે દ્વારા કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું કે વાંગચુકની સરખામણી તિબેટની વાસ્તવિક સ્થિતિ દર્શાવતી નથી. CTAના જણાવ્યા અનુસાર, તિબેટ હજુ ચીનના શાસન હેઠળ છે અને ત્યાં તિબેટીઓના મૂળભૂત અધિકારો, ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ અંગે ગંભીર પ્રતિબંધો હોવાનો તેનો દાવો છે. જ્યારે લદ્દાખમાં આવી કોઇ જ સ્થિતિ નથી.

24 સપ્ટેમ્બર 2025ની હિંસાનો મુદ્દો

વાંગચુકે આ નિવેદન લદ્દાખમાં ગયા વર્ષે થયેલી હિંસાની પ્રથમ વરસીએ આપ્યું હતું. 24 સપ્ટેમ્બર 2025ના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસ ફાયરિંગમાં ચાર લોકોનાં મોત થયા હતા. લદ્દાખ માટે છઠ્ઠી અનુસૂચિનું રક્ષણ અને રાજ્યનો દરજ્જો સહિતની માંગણીઓને લઈને આંદોલન ચાલી રહ્યું હતું. વાંગચુકે આ ઘટનાઓની તપાસની પણ માંગ કરી છે.

વાંગચુકની આગળની માંગણીઓ શું છે?

વાંગચુક લાંબા સમયથી લદ્દાખને બંધારણીય સુરક્ષા આપવા, છઠ્ઠી અનુસૂચિ હેઠળ રક્ષણ અને અન્ય રાજકીય અધિકારોની માંગ ઉઠાવતા રહ્યા છે. 2026માં તેમણે ફરી આ મુદ્દાઓને લઈને આંદોલન શરૂ કર્યું છે. 24 સપ્ટેમ્બરની વરસી પર તેમણે ગયા વર્ષની ઘટનાઓ માટે જવાબદારી નક્કી કરવાની પણ માંગ કરી હતી. આ મુદ્દે એક તરફ વાંગચુક લદ્દાખની વર્તમાન સ્થિતિ અંગે ગંભીર આક્ષેપો કરી રહ્યા છે, જ્યારે બીજી તરફ CTAએ તિબેટની સ્થિતિને અલગ સંદર્ભમાં જોવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. બંને પક્ષોના નિવેદનો બાદ લદ્દાખ અને તિબેટની સ્થિતિ અંગેની ચર્ચા ફરી તેજ બની છે.

પશ્ચિમ બંગાળની ભાજપ સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવેલા વેસ્ટ બંગાળ પબ્લિક સેફ્ટી એન્ડ કંટ્રોલ ઑફ એન્ટી-સોશિયલ એક્ટિવિટીઝ બિલ, 2026’ને લઈને 25 સપ્ટેમ્બરે મોટો વિવાદ ઊભો થયો. અહેવાલો અનુસાર રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ બિલને પુનર્વિચાર માટે પરત મોકલ્યું હોવાની માહિતી સામે આવી હતી. જોકે, પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ બાદમાં આ અહેવાલોને નકારી કાઢ્યા અને જણાવ્યું કે બિલ હજુ કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયના વિચારાધીન છે.

બિલમાં શું છે?

આ બિલ જૂનમાં પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભામાં પસાર થયું હતું. તેનો હેતુ સંગઠિત ગુનાખોરી, ખંડણી, ગેરકાયદેસર ખનન, સાયબર ક્રાઇમ અને જાહેર વ્યવસ્થા સાથે જોડાયેલી પ્રવૃત્તિઓ સામે રાજ્યની કાર્યવાહી કરવાની સત્તા વધારવાનો છે. બિલ હેઠળ ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં વ્યક્તિને ટ્રાયલ વિના 12 મહિના સુધી અટકાયતમાં રાખવા અને નિર્દિષ્ટ વિસ્તારથી બહાર રાખવાની જોગવાઈ હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.

NDPS એક્ટ સાથે ટકરાવનો મુદ્દો

કેન્દ્ર સરકાર તરફથી ઉઠાવવામાં આવેલા વાંધાનો મુખ્ય મુદ્દો બિલની કલમ 2(d)(iii)(B) સાથે જોડાયેલો છે. આ જોગવાઈમાં NDPS એક્ટ, 1985 હેઠળના કેટલાક ગુનાઓ સાથે સંકળાયેલી વ્યક્તિઓને ‘ગુંડા’ની વ્યાખ્યામાં સામેલ કરવામાં આવી શકે છે. કેન્દ્રના મતે આ જોગવાઈ PITNDPS એક્ટ, 1988 હેઠળની અટકાયત વ્યવસ્થા સાથે ઓવરલેપ થઈ શકે છે. તેના કારણે ડ્રગ સંબંધિત ગુનાઓમાં બે અલગ કાયદા હેઠળ સમાન પ્રકારની અટકાયત વ્યવસ્થા ઊભી થવાનો પ્રશ્ન સર્જાઈ શકે છે. કેન્દ્રના નોટમાં આ જોગવાઈ દૂર કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી હોવાના પણ અહેવાલો છે.

સુવેન્દુ અધિકારીએ શું કહ્યું?

મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ 25 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે રાષ્ટ્રપતિએ બિલ પરત મોકલ્યું હોવાના અહેવાલોને નકારી કાઢ્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો કે, બિલ હજુ ગૃહ મંત્રાલય પાસે વિચારાધીન છે અને રાષ્ટ્રપતિ સુધી પહોંચ્યું નથી. અધિકારીએ બિલને સ્પષ્ટ ગણાવ્યું અને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી મળવાની આશા વ્યક્ત કરી હતી. તેવામાં હાલ આ મામલે કોઇ સ્પષ્ટતા નથી. રાષ્ટ્રપતિની કાર્યવાહી અંગે વિરોધાભાસી માહિતી સામે આવી છે. કેટલાક અહેવાલોમાં બિલ પુનર્વિચાર માટે પરત કરાયું હોવાનું જણાવાયું છે. જ્યારે મુખ્યમંત્રીનું કહેવું છે કે બિલ હજુ ગૃહ મંત્રાલય પાસે છે. તેથી બિલની અંતિમ સ્થિતિ અંગે સત્તાવાર પ્રક્રિયા સ્પષ્ટ થવી બાકી છે.

ઉત્તર પ્રદેશના અયોધ્યામાં આવેલા રામ મંદિરમાં દાન ચોરીના મામલામાં પોલીસે ચાર્જશીટ દાખલ કરી દીધી છે. આ ચાર્જશીટમાં ચોરીની ઘટનાથી લઈને પોલીસ કાર્યવાહી સુધીના અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ ખુલાસા થયા છે. પોલીસે આ કેસમાં 8 લોકોને આરોપી બનાવ્યા છે, જ્યારે કેટલાક મુખ્ય અધિકારીઓને ક્લીન ચિટ આપવામાં આવી છે.

ચંપત રાય અને અનિલ મિશ્રા સહિતના અધિકારીઓને ક્લીન ચિટ

પોલીસે શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્રના પૂર્વ મહાસચિવ ચંપત રાય, અનિલ મિશ્રા અને ગોપાલ રાવને આ કેસમાં ક્લીન ચિટ આપી દીધી છે. પોલીસ દ્વારા આ ત્રણેય પદાધિકારીઓને આ મામલામાં આરોપી બનાવવાના બદલે મહત્ત્વના સાક્ષી બનાવવામાં આવ્યા છે.

3 અને 4 જૂને સામે આવી હતી ચોરીની ઘટનાઓ

પોલીસની ચાર્જશીટ મુજબ, 3 જૂને સૌથી પહેલાં અવિનાશ શુક્લા, કરુણેશ પાંડે, અનુકલ્પ મિશ્રા અને લવ કુશ મિશ્રાને ચોરી કરતા પકડવામાં આવ્યા હતા. તે દિવસે દાન ગણનાર કર્મચારી મદન ગોપાલ નિગમે આ લોકોને નોટોના બંડલ છુપાવતા જોયા હતા. ત્યારબાદ 4 જૂને પણ ચોરીની અન્ય ઘટના સામે આવી હતી, જ્યાં અવિનાશ શુક્લાને સંત પ્રસાદ વર્મા નામના કર્મચારીએ ચોરી કરતા પકડ્યો હતો. ચેકિંગ દરમિયાન ચોરી કરાયેલા 2,25,000 રૂપિયા બાથરૂમમાંથી મળી આવ્યા હતા.

ચંપત રાયને 4 જૂને મળી હતી ઘટનાની જાણકારી

ચાર્જશીટમાં જણાવ્યા અનુસાર, 4 જૂનની રાત્રે દિલ્હીથી ટ્રેન દ્વારા અયોધ્યા આવી રહેલા ચંપત રાયને આ ચોરીની જાણકારી આપવામાં આવી હતી અને તેમને ચોરીના વીડિયો પણ મોકલવામાં આવ્યા હતા. 5 જૂને અયોધ્યા પહોંચ્યા બાદ તેમણે કારસેવકપુરમ સ્થિત આવાસે બેઠક યોજી હતી, જેમાં તેમને લેપટોપ પર સીસીટીવી ફૂટેજ પણ દેખાડવામાં આવ્યા હતા. જોકે, આ બાબતની જાણ હોવા છતાં 7 જૂને ચંપત રાયે ટ્રસ્ટના આંતરિક ઓડિટ અંગેનું નિવેદન જારી કર્યું હતું.

50 દિવસની નોકરીમાં 35 વાર ચોરી કે મદદમાં સામેલ હતો આરોપી

તપાસ દરમિયાન સીસીટીવી ફૂટેજમાં આરોપીઓનો કારનામો સામે આવ્યો છે. અવિનાશ શુક્લા 85 વાર ચોરી કરતો અને 4 વાર મદદ કરતો નજરે પડ્યો છે. જ્યારે મનીષ યાદવ નામના કર્મચારીએ 15 એપ્રિલ, 2026થી 3 જૂન, 2026 વચ્ચેના માત્ર 50 દિવસના ગાળામાં 16 વાર ચોરી કરી હતી અને 19 વાર ચોરીમાં મદદ કરી હતી. આ ઉપરાંત અન્ય આરોપીઓ પણ આ સિન્ડિકેટમાં સામેલ હતા.

નિવૃત્ત બેંક કર્મચારી પણ રેકેટમાં સામેલ

આ ચાર્જશીટમાં એક ચોંકાવનારી વિગત એ પણ સામે આવી છે કે નિવૃત્ત બેંક કર્મચારી સુભાષ શ્રીવાસ્તવ પણ આ ચોરીમાં સંડોવાયેલા હતા. સુભાષ શ્રીવાસ્તવ 7 જાન્યુઆરી, 2022ના રોજ નિવૃત્ત થયા હતા અને તેમને દાનપેટીમાંથી મળતું દાન બેંકમાં જમા કરાવવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી. વધુ રકમ ચોરી કરવાના લાલચે સિક્યુરિટી ગાર્ડ્સ દ્વારા આરોપીઓની ચેકિંગ ન થાય તે માટે તેણે સાથ આપ્યો હતો.

79 લાખથી વધુની રકમ જપ્ત અને 133 સાક્ષીઓનો સમાવેશ

પોલીસની કાર્યવાહીમાં પકડાયેલા 7 આરોપીઓ પાસેથી કુલ 79,85,493 રૂપિયા જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ કેસના તમામ 8 આરોપીઓના બેંક ખાતામાં કુલ 98,30,000 રૂપિયા જમા હોવાની પુષ્ટિ થઈ છે. આ સમગ્ર મામલે પોલીસે કુલ 133 સાક્ષીઓનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, જેમાં ચંપત રાય, અનિલ મિશ્રા અને પોલીસકર્મીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.

મથુરાના વૃંદાવન સ્થિત વારાહ ઘાટ વિસ્તારમાં કેલિકુંજ આશ્રમ નજીક આવેલા ચાર માળના ‘ગુરુ કૃપા કુંજ આશ્રમ’માં શુક્રવારે સવારે ભારે ચકચાર મચી ગઈ હતી. સંત પ્રેમાનંદ મહારાજ પાસેથી દીક્ષા લીધેલા 25 વર્ષીય યુવાન સાધુ દીપક ઉર્ફે રસિક દુલારી શરણે આ આશ્રમની સૌથી ઉપલી (ચોથા) માળેથી નીચે છલાંગ લગાવી દીધી હતી. આ ગુરુ કૃપા કુંજ આશ્રમમાં માત્ર પ્રેમાનંદ મહારાજના દીક્ષિત શિષ્યો જ રહે છે. ઘટના બાદ ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત દીપકને તાત્કાલિક સર્વોદય હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં સારવાર દરમિયાન તેમનું મોત નીપજ્યું હતું.

પ્રાઇવેટ પાર્ટ કપાયેલો મળ્યો, રૂમમાંથી મળ્યું લોહીવાળું ગ્રાઇન્ડર

હોસ્પિટલમાંથી પોલીસને મળેલી પ્રાથમિક માહિતી બાદ મામલાની ગંભીરતા વધી ગઈ હતી. તપાસ દરમિયાન મૃતક દીપકનો પ્રાઇવેટ પાર્ટ કપાયેલો હોવાનું અને તેમાંથી ભારે રક્તસ્ત્રાવ થઈ રહ્યો હોવાનું સામે આવ્યું હતું. પોલીસને દીપકના રૂમમાંથી લોહીવાળું ગ્રાઇન્ડર મશીન, એક અંગત ડાયરી અને તેનો મોબાઇલ ફોન મળી આવ્યા છે. પ્રાથમિક અનુમાન મુજબ, આ ગ્રાઇન્ડર મશીન વડે જ પ્રાઇવેટ પાર્ટ કાપવામાં આવ્યો હોવાની શંકા છે.

આત્મહત્યા કે અન્ય કોઈ બાબત? સીસીટીવી અને ફોરેન્સિક તપાસ

પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સીસીટીવી ફૂટેજમાં દીપક ટોપ ફ્લોર પરથી કૂદતો સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહ્યો છે, પરંતુ તેણે આવું પગલું શા માટે ભર્યું તે તપાસનો વિષય છે. ગુપ્તાંગ કપાયેલું હોવાથી આ મામલો વધુ રહસ્યમય અને શંકાસ્પદ બન્યો છે. આ કૃત્ય દીપકે પોતે કર્યું છે કે કોઈ અન્ય વ્યક્તિએ, તે જાણવા પોલીસ દરેક એંગલથી તપાસ કરી રહી છે. કોતવાલી પ્રભારી અશ્વિની કુમારે જણાવ્યું કે બિલ્ડિંગ અને તેની આસપાસના સીસીટીવી ફૂટેજ ચકાસવામાં આવી રહ્યા છે. ફોરેન્સિક ટીમે પણ ઘટનાસ્થળે પહોંચીને નમૂના એકત્રિત કર્યા છે.

જબલપુરમાં મન ન લાગતાં આવ્યા હતા વૃંદાવન, કરી ચૂક્યા હતા નર્મદા પરિક્રમા

મૃતક દીપક પટેલ મૂળ મધ્યપ્રદેશના જબલપુરના વતની હતા. તેમના ભાઈ મનીષ પટેલે જણાવ્યું કે પિતા ચેતન પટેલના સંતાનોમાં તેઓ બે ભાઈ અને એક બહેન છે; જેમાં દીપક વચેટ હતા. દીપકે કોલેજ સુધીનો અભ્યાસ કર્યો હતો અને ભણવામાં હોશિયાર હતા. તેમને નાનપણથી જ ધર્મમાં ખૂબ રસ હતો અને વૃંદાવન આવતા પહેલાં તેઓ નર્મદાની પરિક્રમા પણ પૂર્ણ કરી ચૂક્યા હતા. લગભગ બે વર્ષ પહેલાં જબલપુરમાં મન ન લાગતાં તેઓ વૃંદાવન આવી ગયા હતા અને પ્રેમાનંદ મહારાજ પાસેથી દીક્ષા લઈને ‘રસિક દુલારી શરણ’ નામ ધારણ કરી આશ્રમમાં જ રહેતા હતા.

પરિવારજનો સાથે ગત વર્ષે થઈ હતી મુલાકાત

દીપકની માતા લોંગ બાઈ પટેલે જણાવ્યું કે શુક્રવારે બપોરે લગભગ 1 વાગ્યે ફોન પર દીપકની તબિયત ખરાબ હોવાની માહિતી મળી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે ગયા વર્ષે તેઓ દીપકને મળવા વૃંદાવન આવ્યા હતા અને પાંચ દિવસ રોકાયા હતા, ત્યારે દીપકે તેમને મથુરા-વૃંદાવનનું ભ્રમણ કરાવ્યું હતું. નિયમ મુજબ પરિવારજનો વૃંદાવન આવે ત્યારે તેમને બહાર રોકાવું પડતું હતું અને અમુક મર્યાદિત સમય માટે જ મુલાકાત શક્ય બનતી હતી.

પોલીસ ઉચ્ચ અધિકારીઓનું નિવેદન

સીઓ સંદીપ સિંહે જણાવ્યું કે હોસ્પિટલમાંથી સૂચના મળતાં જ પોલીસે મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી આપ્યો છે અને પરિવારજનોને જાણ કરી દેવામાં આવી છે. એસપી સિટી રાજીવ કુમાર સિંહે જણાવ્યું કે મૃતક પ્રેમાનંદ મહારાજના દીક્ષિત શિષ્ય હતા. પોલીસે તેમની અંગત ડાયરી અને મોબાઈલ ફોન કબજે લઈને ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ શરૂ કર્યું છે. પોસ્ટમોર્ટમ અને ફોરેન્સિક રિપોર્ટ આવ્યા બાદ જ મોત અને ગુપ્તાંગ કપાવવા પાછળનું સાચું કારણ સ્પષ્ટ થશે.